Υπό κανονικές συνθήκες, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης θα έχει ήδη ετοιμάσει σενάρια καταστροφικής ή, έστω, δυσάρεστης τροπής των εξελίξεων, ειδικά στα δημοσιονομικά πράγματα. Το ελπίζω.
Γιατί, μέχρι στιγμής, η κυβέρνηση επιμένει πως τα δημόσια οικονομικά είναι ανθεκτικά και σε κάθε περίπτωση «λεφτά υπάρχουν» ώστε να στηριχτούν εκαρκώς τα νοικοκυριά.
Αυτή είναι και η διαβεβαίωση του αρμόδιου προϊσταμένου οικονομικής πολιτικής, του Κυριάκου Πιερρακάκη: «Σε τέτοιες περιόδους η πολιτική κρίνεται από την αντοχή, από το σχέδιο και από τα αποτελέσματα. Κρίνεται από το αν μια χώρα καταφέρνει να σταθεί όρθια μέσα στις δυσκολίες, να προστατεύσει την κοινωνία της και να συνεχίσει να προχωρά μπροστά ακόμη και όταν το διεθνές περιβάλλον γίνεται ασταθές και απρόβλεπτο».
Πλην όμως, ειδικά στην ελληνική περίπτωση, ισχύει το «κάλιο γαϊδουρόδενε παρά γαϊδουρογύρευε». Κανείς, στη θέση του υπουργού Οικονομικών, δεν πρέπει να ξεχνά τα τραγικά λάθη που έχει κάνει η Ελλάδα (το 2008-2009 και το 2014-2015), ακριβώς επειδή επέδειξε ανεπίτρεπτη χαλαρότητα στα ζητήματα της δημοσιονομικής ισορροπίας.
Ευτυχώς, αυτή τη φορά, ο ίδιος ο πρωθυπουργός επιδεικνύει σιδηρά θέληση προκειμένου να κρατήσει τη δημόσια οικονομική πολιτική υπό πλήρη έλεγχο, δηλαδή στην πλευρά της σύνεσης έναντι πιθανών κινδύνων.
Σίγουρα όμως, οι σχεδιασμοί που έχουν γίνει προ ολίγων μόνον μηνών, πρέπει να ξαναγίνουν. Αρκεί να προσέξει κανείς τα σύννεφα που μαζεύτηκαν και, θα συνεχίσουν να μαζεύονται, αν μάλιστα δεν βρεθούν αξιόπιστες λύσεις στα ήδη σοβαρά προβλήματα σταθερότητας στις διεθνείς αγορές ομολόγων και πρώτων υλών, ειδικά, προφανώς, των ενεργειακών.
Οσοι οργανισμοί έχουν την υποχρέωση να παρακολουθούν τις οικονομικές εξελίξεις, άλλαξαν ήδη επι τα χείρω τις προβλέψεις τους. Ετσι και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) η οποία, τις προάλλες, δημοσίευσε την αναθεώρηση των τριών σεναρίων επί των οποίων εδράζει την πολιτική επιτοκίων του ευρώ. Η πλέον δυσμενής εξέλιξη, κατά τους οικονομολόγους της ΕΚΤ, αφαιρεί τουλάχιστον το 1/3 από τον εκτιμώμενο, χωρίς την παρούσα κρίση, ρυθμό ανάπτυξης της ήδη έρπουσας ευρωοικονομίας, στη διετία 2026-27. Χειρότερη ακόμη είναι η ίδια πρόβλεψη η οποία προσθέτει 5,5 ποσοστιαίες μονάδες στον πληθωρισμό.
Μεταφερόμενες οι προβλέψεις αυτές στην ελληνική οικονομία σημαίνουν ακόμη δυσμενέστερες εξελίξεις. Ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ (ανάπτυξη) μπορεί να μειωθεί κατακόρυφα αν ο τουρισμός δεχθεί ισχυρό πλήγμα, για παράδειγμα.
Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και η πολύ προσεκτική εκτίμηση του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής μειώνει την πρόβλεψη επί της οποίας εδράζεται ο εγκεκριμένος από τη Βουλή Προϋπολογισμός κατά το 1/3 επίσης (από το 2,4% στο 1,7%).
Ηδη άλλωστε, η εξαιρετικά αισιόδοξη εκτίμηση της Τράπεζας της Ελλάδος έχει αλλάξει, με τον ρυθμό ανόδου του ΑΕΠ να μειώνεται στο 1,9% για το 2026 αν και με σταθερή πρόβλεψη για ρυθμό 2% το 2027.
Ακόμη κι οι εκτιμήσεις αυτές επιβεβαιωθούν, ενδεχόμενη επέκταση των δυσμενών εξελίξεων, λόγω των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή, ο Προϋπολογισμός θα χάσει ένα πολύ σημαντικό ποσό από τα αναμενόμενα έσοδά του, κυρίως λόγω κάμψης της κατανάλωσης των νοικοκυριών.
Αν, στους αμέσως επόμενους μήνες, σημειωθεί κάμψη των κρατικών εσόδων, όταν μάλιστα είναι δεδομένη η αύξηση των κρατικών δαπανών (ήδη θα ξοδευτούν 300 εκατ. στα πρώτα μέτρα στήριξης) μέχρι του ποσού του 1+ δισ. ευρώ, ο κρατικός Προϋπολογισμός θα βρεθεί σε συνθήκες πρώιμης δημοσιονομικής ασφυξίας.
Σε αυτό το σενάριο, οι σχεδιασμοί του πρωθυπουργού, θα χρειαστεί να ανατραπούν. Τα περιθώρια νέων παροχών, τα οποία έχει υποσχεθεί ο κ. Πιερρακάκης ώστε τον Σεπτέμβριο, να μπορεί ο Πρωθυπουργός να φουσκώσει την παραδοσιακή (προεκλογική) φούσκα, θα έχουν «καεί» στη φωτιά του πολιτικού λαϊκισμού ο οποίος φουντώνει ήδη στην κομματική σκηνή. Φανταστείτε τι θα συμβεί όταν, στο μεταξύ, θα έχει μπει και ο Αλέξης Τσίπρας στον με κάθε μέσον «αγώνα» αποκαθήλωσης του Μητσοτάκη.
Σε ένα παρόμοιο σκηνικό, δεν πρέπει να έχουμε καμία αμφιβολία για την έκβαση της επερχόμενης δημοσιονομικής κρίσης.
