Αν ρωτήσεις έναν ελεύθερο επαγγελματία του λιανεμπορίου, η απάντηση θα είναι σχεδόν αυτονόητη: «κρίση». Αν, όμως, κοιτάξεις τους μακροοικονομικούς δείκτες, η εικόνα μοιάζει διαφορετική. Το ΑΕΠ αυξάνεται, οι καταθέσεις ενισχύονται, οι μισθοί κινούνται ανοδικά, το δημόσιο χρέος και η ανεργία υποχωρούν. Στα χαρτιά, η χώρα διανύει μία από τις καλύτερες περιόδους της τελευταίας δεκαπενταετίας.
Κι όμως, μια βόλτα στην Πατησίων, στο Μαρούσι ή στο Χαλάνδρι αρκεί για να γεννήσει αμφιβολίες. Ξενοίκιαστα ισόγεια, «ενοικιάζεται» στις βιτρίνες, δρόμοι που δεν θυμίζουν σε τίποτα τη ζωντάνια του παρελθόντος. Δεν πρόκειται για συγκυριακή κάμψη. Πρόκειται για διαρθρωτική μετατόπιση.
Ο βασικός αντίπαλος του παραδοσιακού καταστήματος δεν είναι πια το διπλανό μαγαζί, αλλά το κινητό τηλέφωνο. Το ηλεκτρονικό εμπόριο, οι πλατφόρμες και οι «έξυπνες» θυρίδες παράδοσης άλλαξαν ριζικά την εξίσωση κόστους και ευκολίας. Ο καταναλωτής αγοράζει φθηνότερα, ταχύτερα, χωρίς ωράριο. Ο μικρός έμπορος, με ενοίκιο, προσωπικό και στοκ, αδυνατεί να ανταγωνιστεί μια αλυσίδα που λειτουργεί με κλίμακα, δεδομένα και αυτοματοποίηση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της ανατροπής είναι η έκρηξη των smart lockers. Από περίπου 850 σημεία το 2022, το δίκτυο ξεπερνά σήμερα τα 5.500 σημεία και τις 330.000 θυρίδες. Σε ορισμένα δίκτυα, οι παραδόσεις μέσω lockers φτάνουν το 30%-40%, όταν σε ώριμες αγορές αγγίζουν το 70%. Το μοντέλο προσφέρει 24/7 πρόσβαση και θεαματική αύξηση παραγωγικότητας, μειώνοντας δραστικά κόστος και χρόνο.
Η πανδημία επιτάχυνε τη στροφή. Η Box Now προηγείται σε αριθμό θυρίδων, η ACS επενδύει σε υβριδικό μοντέλο, τα Skroutz Point καλύπτουν ήδη σχεδόν τέσσερις στις δέκα παραγγελίες της πλατφόρμας. Την ώρα που στις γειτονιές κλείνουν καταστήματα, ξεφυτρώνουν συστοιχίες μεταλλικών θυρίδων.
Οι επιπτώσεις για τους συνοικιακούς επαγγελματίες είναι σκληρές: συρρίκνωση τζίρου, πίεση στα περιθώρια, λουκέτα ή μετατροπή των χώρων σε αποθήκες και σημεία παραλαβής. Ο «εμποράκος» χάνει τον ρόλο του μεσάζοντα και μαζί ένα κομμάτι της οικονομικής του αυτονομίας. Η αγορά συγκεντρώνεται σε λίγους μεγάλους παίκτες.
Για τους καταναλωτές, το ισοζύγιο είναι σύνθετο. Κερδίζουν τιμή, ποικιλία, άνεση. Χάνουν, όμως, την προσωπική σχέση, την άμεση εξυπηρέτηση, τη ζωντάνια της γειτονιάς. Οι εμπορικοί δρόμοι κινδυνεύουν να μετατραπούν σε απρόσωπα «κελύφη», με λιγότερες δουλειές και λιγότερη κοινωνική ζωή.
Ο «θάνατος του εμποράκου» δεν είναι απλώς νοσταλγία. Είναι προειδοποίηση για μια οικονομία που αλλάζει ταχύτατα. Χωρίς προσαρμογή σε υβριδικά μοντέλα, συνεργασίες και ουσιαστική ψηφιακή παρουσία, το παραδοσιακό λιανεμπόριο δεν απειλείται απλώς - ήδη υποχωρεί.
Το κρίσιμο, ωστόσο, είναι να μην συγχέουμε την επαγγελματική κρίση ενός κλάδου με κρίση της οικονομίας στο σύνολό της. Η οικονομία μπορεί να αναπτύσσεται, ακόμη κι αν κάποιοι τομείς συρρικνώνονται. Η άνθιση δεν κατανέμεται ομοιόμορφα. Και η πρόκληση της επόμενης μέρας δεν είναι να αρνηθούμε την αλλαγή, αλλά να βρούμε θέση μέσα σε αυτήν.
📬🖊️ Επιστολές αναγνωστών
1)Φωτογραφίες της Καισαριανής
Αγαπητέ κ. Στούπα,
Αναρωτιέμαι αν κανείς που ασχολήθηκε με τις φωτογραφίες της Καισαριανής έχει πάρει μέρος ποτέ σε δημοπρασία. Φωτογραφίες που ανώνυμα μπορούσαν να αποκτηθούν για λίγες εκατοντάδες ευρώ κατάφεραν με τη δημοσιότητα που τους έδωσαν να εκτιναχθούν σε τιμή. Όταν πρώην πρωθυπουργός χώρας και κατόπιν υπουργείο ασχολείται δημόσια, τότε ο συλλέκτης που τις έχει προφανώς θα ζητήσει ότι ποσό του λείπει. Τέλος το ebay θεωρείται σε εκτεταμένο βαθμό χώρος απάτης με αμφισβητούμενα σε γνησιότητα προϊόντα.
Εάν ο συλλέκτης που έχει τις φωτογραφίες ήταν σοβαρός γιατί δεν τις έβγαλε σε ένα από τους πολλούς οίκους δημοπρασίας στην Ευρώπη; Ο κάθε οίκος στηρίζεται στη φήμη του, το ebay είναι απλά πλατφόρμα αγοροπωλησιών.
Γενικά όλοι οι εμπλεκόμενοι λειτουργούν πολύ ερασιτεχνικά και μου κάνει εντύπωση πως διαχειρίζονται κονδύλια.
Με εκτίμηση,
Δρ. Ευάγγελος Κ. Παλαιολόγος
2)Η Τουρκία μίλησε..
Καλημέρα κύριε Στούπα,
Τελικά οι Τούρκοι μίλησαν και μάλιστα μέσω του Υπουργείου Άμυνας, αρκετά έντονα και αποφασισμένοι.
Το περίμενα, γιατί έχουν από χρόνια μεθοδεύσει την επεκτατική τους στρατηγική κάνοντας διάφορες κινήσεις που τους «βγαίνουν». Όπως, επέκταση επιρροής στην Λιβύη, Τουρκολυβικό μνημόνιο, συμφωνία με Κούρδους παρουσία στο Κατάρ, παρουσία στη Δυτική Αφρική, τεράστιες δαπάνες για αγορά εξοπλισμού πραγματοποίησης γεωτρήσεων κ.λπ.
Άρα, από στρατηγική πάνε καλά και από οικονομία όχι άσχημα, αφού σήμερα αποφάσισαν να ενισχύουν οικονομικά όλες τις τουρκικές τηλεοπτικές σειρές που προβάλλονται στο εξωτερικό. Προφανώς, η σύγκριση με εμάς είναι αρνητική. Εμείς δεν είμαστε Ισραήλ και ούτε μπορούμε να γίνουμε σήμερα.
Το Ισραήλ για να φτάσει εδώ που είναι σήμερα προσπάθησε σκληρά για ογδόντα σχεδόν χρόνια. Οι στρατιωτικές τους επιτυχίες οφείλονται στην ικανότητα τους να αντιδρούν ακαριαία και μαζικά, και να προκαλούν κατά πολύ πολλαπλάσιες απώλειες στους αντιπάλους τους από αυτές που υφίστανται οι ίδιοι σε όλους τους Αραβοϊσραηλινούς πολέμους.
Πληθυσμιακά, είναι λιγότεροι από εμάς, με πληθυσμό ηλικιακά νεότερο. Εμείς, λαός και πολιτικοί, πρέπει να σκεφτόμαστε αυτές τις παραμέτρους και ανάλογα να πράττουμε. Πρέπει επίσης να αναπτύξουμε περαιτέρω τις υπάρχουσες συμμαχίες. Αυτό δεν θα το επιτύχουμε αν οι ανεγκέφαλοι που κατά πληθώρα έχουμε, επιχειρούν να λυντσάρουν Ισραηλινούς τουρίστες ή να συμμετέχουν σε νηοπομπές για να σπάσουν τον ναυτικό αποκλεισμό της Γάζας.
Δυστυχώς οι πολιτικοί μας αρχηγοί κατά πλειοψηφία είναι τελείως εκτός πραγματικότητας και όταν πάρουν την εξουσία είναι δυνατόν να οδηγήσουν την χώρα σε αυτοκτονία. Αν δεν αποκτήσουμε υπευθυνότητα, ιστορική γνώση, δεν έχουμε εθνική ομόνοια στα μεγάλα υπαρξιακά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε και αν δεν εργαστούμε σκληρά και μεθοδικά και κάνουμε λάθος πολιτικές επιλογές, δεν έχουμε καμία προοπτική ύπαρξης.
Ευάγγελος Λάβδας
Απάντηση: Χαμηλής έντασης η τούρκικη απάντηση. Ούτε φρεγάτες, ούτε casus belli …
