Ο θαλάσσιος βιολόγος και περιβαλλοντικός σύμβουλος κ.Χρήστος Τακλής, προειδοποιεί μέσω του Liberal.gr , ότι η καθυστέρηση στην αντιμετώπιση τους λαγοκέφαλου μπορεί να προκαλέσει μη αναστρέψιμη περιβαλλοντική και οικονομική ζημιά. Ο κ.Τακλής είναι καθησυχαστικός σε σχέση με πιθανές επιθέσεις σε λουόμενους, ωστόσο υποστηρίζει ότι αν δεν μπει τώρα φρένο στην εξάπλωση του τοξικού ψαριού στις ελληνικές θάλασσες, τότε κάποια τοπικά είδη θα εξαφανιστούν . Ακόμα και μετά την αλίευση του, η διαχείριση του λαγοκέφαλου απαιτεί σοβαρές προφυλάξεις.
Η συνέντευξη στον Γιώργο Κακούση
Κύριε Τακλή, θεωρείτε δικαιολογημένο τον θόρυβο που γίνεται γύρω από την παρουσία του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες;
Και ναι και όχι. Δηλαδή, ναι, ως προς την εξάπλωση που υπάρχει και ο κόσμος δεν το έχει αντιληφθεί, αλλά, όχι, ως προς την επικινδυνότητα που υπάρχει για τους λουόμενους. Δεν υπάρχει τέτοιος φόβος. Μιλάμε για πολύ λίγες δεκάδες επιθέσεις, τα τελευταία είκοσι χρόνια και αυτός ο φόβος ξαφνικά προέκυψε διότι καταλάβανε οι λουόμενοι και οι τουρίστες ότι υπάρχει ο λαγοκέφαλος ακόμα και στην ίδια την πρωτεύουσα της Ελλάδας.
Άρα λοιπόν μιλάμε για ένα είδος το οποίο δεν είναι επικίνδυνο για τον άνθρωπο, αλλά είναι επικίνδυνο όμως για το περιβάλλον στο οποίο ζει;
Ναι, επικίνδυνο είναι μόνο όταν τον πιάσουμε, όταν πάμε να τον χειριστούμε ή όπως κάνουν παιδιά, πηγαίναν να τον ταΐσουν και πλησιάζαν οι λαγοκέφαλοι στα πόδια και στα χέρια. Εκεί γίνεται επικίνδυνος.
Αλλά όταν κολυμπάς ελεύθερος και δεν έχεις μαζί σου ψάρι να είσαι κάποιος ψαράς, δεν έχει καταγραφεί τέτοιου είδους επίθεση στην Ελλάδα ακόμα σήμερα.
Οι πληθυσμοί του είναι όντως σε ανησυχητικό επίπεδο;
Σε κάποιες περιοχές, όχι σε όλες, είναι όντως ανησυχητική η πυκνότητα τους.
Όπως για παράδειγμα στην Κρήτη, τη Ρόδο και μάλιστα από Νότια Ελλάδα γενικά υπάρχουν αρκετές περιοχές οι οποίες είναι σε κρίσιμο πληθυσμό. Επηρεάζουν το θαλάσσιο περιβάλλον και μπορούν να επηρεάσουν αργότερα και τον τουρισμό. Ήδη επηρεάζουν σημαντικά την αλιεία και γεννάνε πολλά ψάρια. Δηλαδή ένας θηλυκός λαγοκέφαλος μπορεί να γεννήσει μέχρι και δύο εκατομμύρια αυγά κάθε χρόνο.
Τι ποσοστό επιβίωσης έχουν αυτά;
Αυτό εξαρτάται από τους θηρευτές της περιοχής. Η υπεραλίευση δυστυχώς καλά κρατεί και αφαιρεί από το φυσικό περιβάλλον τους θηρευτές του λαγοκέφαλου. Ένας από αυτούς είναι η ζαργάνα. Το στομάχι μιας ενήλικης ζαργάνας μπορεί να είναι γεμάτο με μωρά λαγοκέφαλου. Όμως εμείς την υπεραλιεύουμε, οπότε θα έχουμε μεγαλύτερο πρόβλημα στην περιοχή εκείνη.
Έχει άλλους φυσικούς εχθρούς;
Επειδή το είδος που έρχεται από την Ερυθρά Θάλασσα και τον Ινδικό Ωκεανό, τα είδη που είδη που ήταν εκεί θηρευτές του, δεν είναι τα ίδια είδη που τρέφονται εδώ. Αυτό να δημιουργεί ένα πρόβλημα.
Εδώ έχουμε συνήθως τα είδη που αλιεύουμε. Ζαργάνα, κυνηγός, περιστασιακά κάπου - κάπου έχουμε δει κάποια χελώνα.Δεν μπορούμε να τους βάλουμε σαν κύριους θηρευτές και να ελπίσουμε ότι θα τρέφονται συνεχώς με λαγοκέφαλος.
Ποιο είναι το καλό και ποιο το κακό σενάριο σε αυτή την περίσταση;
Εξαρτάται από τις δράσεις που θα γίνουν τοπικά και πανελλαδικά για τον έλεγχο του πληθυσμού του λαγοκέφαλου. Το καλύτερο σενάριο είναι να μπορέσουμε να εξασφαλίσουμε ή να περιορίσουμε την εξάπλωση του πιο βόρεια. Μήπως μπορέσουμε να καθυστερήσουμε την εξάπλωση με την ελπίδα ότι μέχρι τότε θα βρεθούν νέες λύσεις και νέα εργαλεία που θα μπορούμε να κάνουμε καλύτερη διαχείριση.
Το χειρότερο σενάριο είναι να γίνει ολική κατάληψη των θαλασσών μας από τον λαγοκέφαλο, να εξαφανιστούν αρκετά είδη, να έχουμε καταστροφές στο θαλάσσιο οικοσύστημα, δηλαδή νεκρές θάλασσες. Αυτό, εκτός από την αλιεία θα επηρεάσει και τον τουρισμό. Θα εγκαταλειφθεί πλήρως παράκτια αλιεία και αφού η Ελλάδα ζει από τον τουρισμό, όλοι οι Έλληνες θα αντιμετωπίσουμε μια κρίση. Είναι βεβαίως ένα από τα χειρότερα σενάρια, δεν συγκεντρώνει πολλές πιθανότητες να συμβεί, αλλά όλα εξαρτώνται από τη διαχείριση των επόμενων λίγων ετών.
Η επιδότηση της αλίευσής τους θα βοηθήσει;
Θα βοηθήσει τους ψαράδες, γιατί τους καταστρέφουν τα αλιευτικά τους εργαλεία. Αλλά αν η αλιεία του λαγοκέφαλου σταματήσει, δηλαδή το κάνουμε για ένα-δύο χρονιές και μετά σταματήσει, μετά το πρόβλημα θα επανακάμψει σε χειρότερη μορφή.
Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να γίνει στοχευμένη αλιεία λαγοκέφαλου και να μπορέσουν οι ψαράδες να πάρουν όλα τους τα εργαλεία που καταστρέφονται συνεχώς, γιατί η αξία τους είναι χιλιάδων ευρώ.
Αν καταλαβαίνω καλά, όποιο ξενικό είδος ήρθε λόγω της κλιματικής αλλαγής στα νερά της Μεσογείου, εγκαταστάθηκε αλλά ισορρόπησε. Αυτό γιατί υπάρχει κίνδυνος να μην συμβεί με τον λαγοκέφαλο και να έχουμε ολική επικράτησή του.
Αυτό οφείλεται στον τρόπο αναπαραγωγής. Γεννάει πολλά ψάρια. Και επίσης εξαρτάται από τον τρόπο που εμείς ανατρέπουμε το περιβάλλον μέσω της υπεραλίευσης. Αν μπορούσαμε να τα φάμε εμείς , θα γινόμασταν εμείς ο θηρευτής τους, και θα άλλαζε το παιχνίδι.
Η διαχείριση του μετά την αλίευση ποια πρέπει να είναι;
Εδώ τα πράγματα είναι ακόμα πιο δύσκολα . Δεν γίνεται να το πετάξουμε στα σκουπίδια. Απαγορεύεται αυστηρά! Μπορεί να περάσει το υδάτινο σύστημα η νευροτοξίνη του.
Και τα ψάρια που αλιεύονται τι πρέπει να γίνονται;
Εκεί είναι το όλο πρόβλημα. Δεν μπορούν να τα πάρουμε να τα ρίξουμε σε χωματερές. Δεν μπορούμε να τα πάρουμε να τα αφήσουμε σε μια παραλία.
Αυτό που γίνεται μέχρι σήμερα, είναι απλώς ότι τα σκοτώνουν και τα επιστρέφουν στον φυσικό περιβάλλον, στην θάλασσα, ώστε να καθίσουν στον πάτο και να πάνε άλλοι θαλάσσιοι οργανισμοί, να τα φάνε.
Ναι αλλά οι μεγάλες ποσότητες που θα προκύψουν με τη στοχευμένη και επιδοτούμενη αλιεία;
Μέχρι τώρα το μόνο σχέδιο που υπάρχει, τουλάχιστον για Κρήτη, είναι να τα παίρνουν φορτηγά και να τα πηγαίνουν για αποτέφρωση.
Δεν υπάρχει κάτι άλλο. Χρειάζονται πολύ ψηλές θερμοκρασίες
Μιλάμε για φοβερή δαπάνη και γι' αυτό ίσως δεν έχει εφαρμοστεί κιόλας τόσα χρόνια κάποιος σχέδιο.
Κύριε Τακλή, κάποιος ο οποίος καταλαβαίνει ότι στην παραλία που κολυμπάει υπάρχει αυτό το είδος, υπάρχουν λαγοκέφαλοι, τι πρέπει να κάνει;
Να απολαύσει το μπάνιο του. Και δεύτερον, μία μάσκα να το κοιτάζει. Δηλαδή άμα δει ότι το ψάρι τον πλησιάζει, τον τριγυρνάει, να απομακρυνθεί. Άγριο ζώο είναι όπως και όλα τα υπόλοιπα.
Οι επιθέσεις είναι ο γεγονότα πολύ σπάνια και δεν έχουμε δει στην Ελλάδα σε λουόμενους που απλώς απομακρυνθεί, να τους τσιμπάνε λαγοκέφαλοι.
Τα είδη τα οποία θα πληγούν πρώτα από την επικράτηση του λαγοκέφαλου ποια είναι;
Αυτόχθονα είδη. Είδη που υπάρχουν μόνο στη περιοχή.
Διάφορα μικρά είδη ψαριών, μωρά ψάρια, χταπόδια ενώ τελευταία παρατηρούμε ότι επηρεάζουν του ιππόκαμπους. Είναι τέτοια η μορφολογία των δοντιών του που μπορεί να επηρεάσει σχεδόν τα πάντα.
