Την ανάγκη να υπάρξουν πολιτικές αποφάσεις, ώστε να εισαχθεί και να σχεδιαστεί το ψηφιακό ευρώ, εκφράζει με ανακοίνωσή του το Eurogroup.
Όπως επισημαίνεται σε ανακοίνωση της Ευρωομάδας στις 16 Ιανουαρίου, «η δημιουργία ενός ψηφιακού ευρώ θα απαιτούσε μια κατάλληλη νομική βάση, στην οποία θα συμμετείχαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης βάσει νομοθετικής πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».
«Ένα ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο σε μια ολοένα και περισσότερο ψηφιοποιημένη οικονομία, ενισχύοντας την ανοικτή στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αντανακλώντας τον κεντρικό γεωπολιτικό ρόλο που διαδραματίζουν τα συστήματα πληρωμών, προωθώντας την καινοτομία στον χρηματοπιστωτικό τομέα και προσφέροντας οφέλη για τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τα κράτη μέλη, διατηρώντας παράλληλα τον ρόλο του χρήματος των κεντρικών τραπεζών ως άγκυρα του νομισματικού μας συστήματος», υπογραμμίζει το Eurogroup και προσθέτει:
«Για να έχει επιτυχία, το ψηφιακό ευρώ πρέπει να είναι ένα κοινό ευρωπαϊκό και χωρίς αποκλεισμούς σχέδιο, που θα υποστηρίζεται από το ευρωπαϊκό κοινό και θα βασίζεται σε μια στέρεη δημοκρατική βάση».
Τα βασικά ζητήματα που συζήτησε το Eurogroup για το ψηφιακό ευρώ
Κατά τα λοιπά, η Ευρωομάδα έθεσε επί τάπητος τα εξής σημεία σε ό,τι αφορά το ψηφιακό ευρώ:
- Ένα ψηφιακό ευρώ θα πρέπει να συμπληρώνει και όχι να αντικαθιστά τα μετρητά και να εγγυάται την πρόσβαση των χρηστών της ζώνης του ευρώ σε χρήμα κεντρικής τράπεζας σε περιόδους αυξημένης ψηφιοποίησης των πληρωμών. Ένα ψηφιακό ευρώ θα πρέπει να είναι ασφαλές και ανθεκτικό, να διασφαλίζει υψηλό επίπεδο προστασίας της ιδιωτικής ζωής, να είναι εύκολο και βολικό στη χρήση και ευρέως προσβάσιμο στο κοινό, μεταξύ άλλων όσον αφορά το κόστος για τους τελικούς χρήστες. Οι υπουργοί ζήτησαν επίσης να εξεταστούν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις του σχεδιασμού του ψηφιακού ευρώ.
- Για να επιτύχει, το ψηφιακό ευρώ θα πρέπει να διασφαλίζει και να διατηρεί την εμπιστοσύνη των χρηστών, για την οποία η ιδιωτικότητα αποτελεί βασική διάσταση και θεμελιώδες δικαίωμα. Ταυτόχρονα, η Ευρωομάδα έκρινε επίσης ότι ο σχεδιασμός του ψηφιακού ευρώ θα πρέπει να συνάδει με άλλους στόχους πολιτικής, όπως η πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, της παράνομης χρηματοδότησης, της φοροδιαφυγής και η διασφάλιση της συμμόρφωσης με τις κυρώσεις. Θα μπορούσε να ακολουθηθεί μια προσέγγιση με βάση τον κίνδυνο, ώστε να επιτραπεί μεγαλύτερη προστασία της ιδιωτικής ζωής στην περίπτωση λιγότερο επικίνδυνων συναλλαγών, γεγονός που θα μπορούσε να διασφαλίσει την ευρύτερη υιοθέτηση του ψηφιακού ευρώ από τους πολίτες με μεγαλύτερη προτίμηση στην προστασία της ιδιωτικής ζωής. Η Ευρωομάδα υποστηρίζει επίσης τη διερεύνηση μιας offline λειτουργικότητας, η οποία θα εξυπηρετούσε ένα ευρύτερο φάσμα περιπτώσεων χρήσης και θα συνέβαλε επίσης στη χρηματοπιστωτική ένταξη διευκολύνοντας τη χρήση από τους πολίτες σε διάφορα σενάρια.
- Ένα ψηφιακό ευρώ θα πρέπει να στοχεύει στη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας της ζώνης του ευρώ. Οι δυνητικοί κίνδυνοι για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα θα πρέπει να περιοριστούν, π.χ. με την επιβολή ορίων και περιορισμών κατοχής στο σχεδιασμό του ψηφιακού ευρώ, διατηρώντας παράλληλα την ελκυστικότητά του ως μέσο πληρωμής. Οι παράμετροι αυτών των χαρακτηριστικών θα πρέπει να αναλύονται και να συζητούνται περαιτέρω βάσει ενδελεχούς ποσοτικής ανάλυσης και η εφαρμογή τους θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη το επικρατούν οικονομικό και χρηματοπιστωτικό περιβάλλον. Ο σχεδιασμός και η εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ δεν θα πρέπει να θίγει την ικανότητα και την ανεξαρτησία του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών να διασφαλίζει τη νομισματική μετάδοση προκειμένου να εκπληρώνει την εντολή του για τη σταθερότητα των τιμών.
- Η διασφάλιση της πανευρωπαϊκής εμβέλειας του ψηφιακού ευρώ, ενώ παράλληλα θα πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα η προώθηση της καινοτομίας στον χρηματοπιστωτικό τομέα και η συμπληρωματικότητα με ιδιωτικές λύσεις. Το οικοσύστημα του ψηφιακού ευρώ θα πρέπει να αξιοποιεί τη δύναμη και την εμπειρία των δημόσιων και ιδιωτικών συμμετεχόντων και να βασίζεται στις ευρωπαϊκές υποδομές. Ενώ απαιτείται περαιτέρω εργασία σχετικά με την ακριβή κατανομή των αρμοδιοτήτων, θεωρούμε ότι οι εποπτευόμενοι διαμεσολαβητές θα μπορούσαν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στο οικοσύστημα του ψηφιακού ευρώ.
- Το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να αποτελέσει δομικό στοιχείο της μελλοντικής αρχιτεκτονικής για σύγχρονες λύσεις πληρωμών. Για το σκοπό αυτό, θα μπορούσε να επιτρέπει την αυτόματη έναρξη μιας πληρωμής όταν πληρούνται προκαθορισμένες προϋποθέσεις - πράγμα που σημαίνει ότι οι χρήστες θα μπορούν να προγραμματίζουν πληρωμές. Ως χρήμα, ωστόσο, το ψηφιακό ευρώ θα πρέπει ανά πάσα στιγμή και σε όλη τη ζώνη του ευρώ να είναι μετατρέψιμο σε ισοδύναμο επίπεδο με άλλες μορφές του ευρώ, όπως τα τραπεζογραμμάτια και οι καταθέσεις σε εμπορικές τράπεζες. Συνεπώς, το ψηφιακό ευρώ δεν μπορεί να είναι ένα προγραμματιζόμενο χρήμα.
- Θα πρέπει να εξεταστούν κατάλληλα ρυθμιστικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της χορήγησης στο ψηφιακό ευρώ καθεστώτος νόμιμου χρήματος, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνοχή με τα μετρητά και να καταστεί το ψηφιακό χρήμα κεντρικής τράπεζας ευρέως προσβάσιμο για λιανική χρήση σε όλους τους τελικούς χρήστες στη ζώνη του ευρώ, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη την κατανομή του κόστους και των απαιτούμενων τεχνολογιών.
- Το ψηφιακό ευρώ θα πρέπει να επικεντρωθεί κατά προτεραιότητα στις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες της Ευρωζώνης. Η διαλειτουργικότητα με άλλα ψηφιακά νομίσματα κεντρικών τραπεζών θα πρέπει να αποτελεί σημαντικό χαρακτηριστικό του ψηφιακού ευρώ, μεταξύ άλλων και για διατραπεζικές συναλλαγές. Αυτό θα λάβει επίσης υπόψη την ανάπτυξη CBDCs από άλλες δικαιοδοσίες, προκειμένου να αξιοποιηθούν τα δυνητικά οφέλη από ταχύτερες, φθηνότερες και ασφαλέστερες διασυνοριακές συναλλαγές. Από την άλλη πλευρά, πρέπει να μετριαστούν και να παρακολουθούνται οι κίνδυνοι που συνδέονται με τη χρήση του ψηφιακού ευρώ εκτός της ζώνης του ευρώ.
