Τη σημαντική μείωση του δημοσίου χρέους της Ελλάδας υπογραμμίζει ο «ευρωπαϊκός ΣΕΒ», το BusinessEurope, σε έκθεση που δημοσιεύτηκε την Τετάρτη, υπογραμμίζοντας παράλληλα τα ρίσκα που θέτει για την ευρωπαϊκή οικονομία η αύξηση του πληθωρισμού ως συνέπεια της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Σημειώνεται πως η έκθεση αφορά τις εκτιμήσεις των ενώσεων μελών του BusinessEurope μέχρι και τις 27 Απριλίου, αρκετά πριν τις ανακοινώσεις από την πλευρά των ΗΠΑ και του Ιράν για ειρηνευτική συμφωνία που προηγήθηκαν τις περασμένες μέρες. Η έκθεση σκιαγραφεί ένα ευρωπαϊκό τοπίο όπου γεωπολιτικές εντάσεις, αναζωπύρωση πληθωρισμού και ανατροπή του νομισματικού κύκλου συνθέτουν ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον.
Οι ευρωπαϊκές προβλέψεις: ανάπτυξη, πληθωρισμός, ανεργία
Το BusinessEurope προβλέπει ανάπτυξη 1,2% στην ΕΕ για το 2026 — μειωμένη κατά 0,1 μονάδα σε σχέση με την προηγούμενη εκτίμηση του Νοεμβρίου 2025 — και 1,4% για το 2027. Για την Ευρωζώνη η εικόνα είναι ελαφρώς χειρότερη: ανάπτυξη μόλις 1% φέτος (-0,2 μ.β. έναντι προηγούμενης πρόβλεψης) και 1,2% το 2027. Η επιβράδυνση αποδίδεται κυρίως στην αύξηση των τιμών ενέργειας, τις εμπορικές εντάσεις και την αβεβαιότητα από τον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ.
Ο πληθωρισμός αποτελεί τη μεγαλύτερη ανησυχία. Αφού είχε υποχωρήσει σε επίπεδα συμβατά με τους στόχους της ΕΚΤ, επιταχύνθηκε εκ νέου από τον Μάρτιο του 2026, φτάνοντας το 3% τον Απρίλιο.
Το BusinessEurope εκτιμά ότι ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών (ΕΔΤΚ) θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 2,8% στην ΕΕ και στην Ευρωζώνη για το 2026 -περίπου 1 μονάδα υψηλότερα από την προηγούμενη εκτίμηση- πριν υποχωρήσει στο 2,2% το 2027.
Το σενάριο αυτό θεωρείται σχετικά αισιόδοξο: Υπενθυμίζεται πως στο δυσμενέστερο σενάριο που έχει επεξεργαστεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να φτάσει το 4,4% φέτος και το 4,8% το 2027. Χαρακτηριστικό είναι ότι το 100% των μελών της BusinessEurope εκφράζει ανησυχία για την εξέλιξη των τιμών, με το 40% να δηλώνει ότι ανησυχεί πολύ.
Η αγορά εργασίας αναμένεται να παραμείνει σχετικά ανθεκτική, με την ανεργία να διατηρείται κοντά στα ιστορικά χαμηλά: 5,9% κατά μέσο όρο στην ΕΕ και 6,0% στην Ευρωζώνη το 2026, με οριακές μεταβολές το 2027. Ωστόσο, η επαναφορά πληθωριστικών πιέσεων αναμένεται να συμπιέσει τους πραγματικούς μισθούς, επιβαρύνοντας την ιδιωτική κατανάλωση.
Η Ελλάδα ως θετική δημοσιονομική εξαίρεση
Για την Ελλάδα, το BusinessEurope αναφέρει πως το δημόσιο χρέος κορυφώθηκε στο 213% του ΑΕΠ το πρώτο τρίμηνο του 2021, κατά τη διάρκεια της πανδημίας, αφού είχε κυμανθεί γύρω στο 170-180% τα έτη που ακολούθησαν την κρίση του δημόσιου χρέους· έκτοτε έχει μειωθεί απότομα σε περίπου 146% στα τέλη του 2025, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη βελτίωση μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης που παρουσίαζαν ιστορικά υψηλά επίπεδα χρέους (Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία και Πορτογαλία τα άλλα κράτη).
Η έκθεση σημειώνει ακόμα πως η Ιταλία αναμένεται να ξεπεράσει την Ελλάδα όσον αφορά τον δείκτη χρέους προς ΑΕΠ έως το τέλος του 2026. Επιπλέον, σημειώνεται πως λόγω των διαφορών στη δομή του χρέους, ιδίως όσον αφορά τη μέση διάρκεια και τη σύνθεση των πιστωτών, η Ιταλία δαπανά ήδη μεγαλύτερο ποσοστό του ΑΕΠ για την πληρωμή τόκων, το οποίο θα φτάσει σχεδόν το 4% το 2025, έναντι 3,2% στην Ελλάδα.
Το BusinessEurope σημειώνει ακόμα πως η Ελλάδα μαζί με την Κύπρο είναι από τα ελάχιστα κράτη της ΕΕ που αναμένεται να παρουσιάσουν δημοσιονομικά πλεονάσματα για το σύνολο του 2026 (+2,9% η Κύπρος και +0,7% η Ελλάδα). Πρόκειται για το συνολικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα (government net lending), όχι για πρωτογενές πλεόνασμα.
Ωστόσο, 21 από τις χώρες της ΕΕ αναμένεται να παρουσιάσουν ελλείμματα το 2026, συμπεριλαμβανομένων μεγάλων ελλειμμάτων όπως της Πολωνίας (-7,1%) και της Ουγγαρίας (-7,0%).
«Σύμφωνα με τις προβλέψεις μας, το μέσο χρέος της ΕΕ και της ζώνης του ευρώ αναμένεται να αυξηθεί σε 84,2% και 89,2% αντίστοιχα το 2026 και σε 84,8% και 89,8% το 2027» αναφέρουν οι συντάκτες της έκθεσης.
Τα μηνύματα για τις τράπεζες
Η έκθεση επισημαίνει ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες συνεχίζουν να σφίγγουν τα πιστοδοτικά κριτήρια. Σ
ύμφωνα με την Έρευνα Τραπεζικού Δανεισμού της ΕΚΤ για το α' τρίμηνο του 2026, το καθαρό ποσοστό σύσφιξης έφτασε το 10%, με 19% των τραπεζών να αναμένουν περαιτέρω σύσφιξη στο β' τρίμηνο. Παράλληλα, η ζήτηση για δάνεια επιδεινώνεται.
Οι τέσσερις ελληνικές συστημικές τράπεζες δεν λειτουργούν σε κενό: η πιστωτική επέκταση που επιδιώκουν τα τελευταία χρόνια, ως μοχλός αύξησης εσόδων, γίνεται δυσκολότερη όταν το ευρύτερο περιβάλλον αποθαρρύνει τους δανειολήπτες.
Ταυτόχρονα, η BusinessEurope θέτει επί τάπητος το ζήτημα της ρυθμιστικής επιβάρυνσης των τραπεζών μέσω της εφαρμογής της Βασιλείας ΙΙΙ (CRR3/CRD6), που αναμένεται να αυξήσει σημαντικά τις κεφαλαιακές απαιτήσεις για τις ευρωπαϊκές τράπεζες — σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, όπου οι αντίστοιχες απαιτήσεις μειώνονται.
Η έκθεση καλεί ρητά σε επαναδιαμόρφωση του πλαισίου ώστε να ενισχυθεί η χρηματοδοτική ικανότητα των τραπεζών προς την πραγματική οικονομία — ένα αίτημα που αφορά άμεσα και τις ελληνικές τράπεζες, οι οποίες επιχειρούν να αυξήσουν τον ρόλο τους στη χρηματοδότηση επενδύσεων.
