Τι πραγματικά σημαίνει για το παγκόσμιο επενδυτικό τοπίο η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν η οποία προβλέπει τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ; Τα χρηματιστήρια καλπάζουν προς ιστορικά υψηλά, το πετρέλαιο υποχωρεί κάτω από τα 75 δολάρια για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου και ο επενδυτικός κόσμος προσδοκά σε ανατροπή των σχεδίων των κεντρικών τραπεζών για αύξηση των επιτοκίων.
Η υπογραφή του μνημονίου κατανόησης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν για τον τερματισμό των εχθροπραξιών αποτελεί χωρίς καμία αμφιβολία το σημαντικότερο γεγονός του 2026.
Η συμφωνία θα μπορούσε κάλλιστα να αποδειχθεί «game changer» για τις αγορές καθώς προβλέπει την αποκατάσταση των εμπορικών ροών από τα Στενά του Ορμούζ, τη σταδιακή άρση των εμποδίων στις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου και έναν οδικό χάρτη 14 βασικών σημείων για την επόμενη ημέρα σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Προσοχή όμως. Σε καμία περίπτωση οι αγορές δεν πανηγυρίζουν γιατί λύθηκαν όλα τα προβλήματα στην πολύπαθη Μέση Ανατολή. Αυτό που τις απασχολεί είναι ότι απομακρύνθηκε το ενδεχόμενο ενός νέου πετρελαϊκού σοκ που θα οδηγούσε σε παγκόσμια ύφεση.
Οι αγορές περίμεναν με αγωνία τη συμφωνία εδώ και εβδομάδες, ενώ το μεγάλο ερώτημα που απασχολεί είναι πόσο γρήγορα θα μεταφραστεί σε χαμηλότερο ενεργειακό κόστος, απομακρύνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία. Με άλλα λόγια, οι επενδυτές θα ήθελαν να μάθουν αν και πότε θα επιστρέψουμε στις συνθήκες που επικρατούσαν πριν τον πόλεμο, όταν η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ ετοιμαζόταν να εισέλθει σε κύκλο χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής, ευνοώντας τις συνθήκες ρευστότητας.
Αναμφίβολα, το μεγάλο στοίχημα είναι τα Στενά του Ορμούζ, αφού το 20% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου και σημαντικό ποσοστό άλλων κρίσιμων εμπορευμάτων, διέρχονται από το πέρασμα και ο αποκλεισμός του έχει οδηγήσει στην απώλεια περίπου 1,5 δισ. βαρελιών πετρελαίου για την παγκόσμια αγορά. Υπενθυμίζεται, μάλιστα, ότι πολλοί αναλυτές προειδοποιούσαν πως αν τα Στενά παρέμεναν κλειστά έως τον Αύγουστο, η παγκόσμια ύφεση θα πλησίαζε απειλητικά.
Η συμφωνία, λοιπόν, προβλέπει την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας και την επανέναρξη των εμπορικών ροών. Το θέμα είναι αν οι επενδυτές θα τη θεωρήσουν οριστική. Τα μπρος πίσω του τελευταίου διμήνου, οι προειδοποιήσεις Τραμπ για νέες επιθέσεις αν το Ιράν δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις του και οι έτσι και αλλιώς λεπτές ισορροπίες στην περιοχή, κάνουν πολλούς παράγοντες των αγορών να είναι επιφυλακτικοί. Ταυτόχρονα, παραμένουν ανοιχτά ορισμένα ζητήματα, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και ο πραγματικός έλεγχος των Στενών, η επιβολή τελών διέλευσης κλπ.
Χρηματιστήρια: Θα μπορούσαμε να βάλουμε τίτλο «το τέλος του φόβου». Είναι σαφές ότι καθώς περιορίζεται αισθητά ο γεωπολιτικός κίνδυνος, ευνοούνται τα assets υψηλότερου ρίσκου. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο S&P 500 θα φτάσει στις 10.000 μονάδες, το bitcoin θα ανέβει σε νέα ιστορικά υψηλά και το πετρέλαιο θα υποχωρήσει στα 50 ευρώ. Σημαίνει, όμως, ότι οι επενδυτές θα αρχίσουν σταδιακά να εστιάζουν στα θεμελιώδη και σε προβλήματα που σχετίζονται περισσότερο με τις αποτιμήσεις των τεχνολογικών κολοσσών, τον πληθωρισμό και τα επιτόκια, αποσυνδέοντας τις επενδυτικές τους αποφάσεις από τις επιπτώσεις του πολέμου.
Θα συμβάλλει επίσης στην επίτευξη των στόχων επενδυτικών οίκων, όπως της Goldman Sachs, της Morgan Stanley και της Deutsche Bank, που τοποθετούν τον S&P 500 στις 8.000 μονάδες και της Citigroup που κάνει λόγο για 8.100 μονάδες στο τέλος του 2026. Μπορεί δηλαδή να δώσει ένα +10% μέσα στο επόμενο εξάμηνο.
Βέβαια, με την ορμή που εμφανίζει το ράλι κάθε φορά που υποχωρεί η αβεβαιότητα, δεν αποκλείεται ο στόχος των 8.000 μονάδων να επιτευχθεί πολύ νωρίτερα. Από την άλλη, η επιστροφή στην κανονικότητα ίσως επαναφέρει στο προσκήνιο ανησυχίες για φούσκα στις αποτιμήσεις.
Πετρέλαιο: Το Brent υποχώρησε κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι και το αργό WTI στα 74 δολάρια, αλλά όλα θα κριθούν από τις εμπορικές ροές στα Στενά και τις επερχόμενες εξελίξεις. Αν οι ιρανικές εξαγωγές αποκατασταθούν πλήρως και η παγκόσμια αγορά επιστρέψει σε υπερπροσφορά, τότε οίκοι όπως η JPMorgan προβλέπουν πτώση έως τα 60-65 δολάρια στο επόμενο δωδεκάμηνο, που στην ουσία εξομαλύνει την κατάσταση. Το βασικό σενάριο πάντως, προβλέπει σχετική σταθεροποίηση των τιμών κοντά στα 80 δολάρια, με την αγορά να παρακολουθεί με αγωνία τις εξελίξεις στον Περσικό και να αντιδρά βίαια σε πιθανή κλιμάκωση.
Σε κάθε περίπτωση, η λογική λέει ότι τα περιθώρια κέρδους μεγαλώνουν για τις επιχειρήσεις όσο μειώνεται το ενεργειακό κόστος, οι επιχειρηματίες φοβούνται λιγότερο να λάβουν αποφάσεις να δεσμεύσουν κεφάλαια σε επενδύσεις, υποχωρούν οι πληθωριστικές πιέσεις, αυξάνονται οι πιθανότητες μείωσης των επιτοκίων και βελτιώνονται οι συνθήκες σε ό,τι αφορά το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Η διαμόρφωση καλύτερων συνθηκών για όλους συνεπάγεται και βελτιωμένο επενδυτικό κλίμα, ενώ κλάδοι, όπως π.χ. οι βιομηχανίες και οι αεροπορικές, που δέχθηκαν ισχυρό πλήγμα από την εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου, αναμένεται να ωφεληθούν.
Εν κατακλείδι, η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν από μόνη της δεν αρκεί για να εκτοξεύσει τα χρηματιστήρια και να πυροδοτήσει ένα νέο εντυπωσιακό bull run. Αυτό που επιτυγχάνει είναι να αφαιρεί τον γεωπολιτικό κίνδυνο και τις ασφυκτικές πληθωριστικές πιέσεις, υπό την προϋπόθεση πάντα να τηρηθεί η συμφωνία, να αποκατασταθεί η ομαλή διέλευση δεξαμενοπλοίων από τα Στενά του Ορμούζ και να υποχωρήσουν με βιώσιμο τρόπο οι τιμές του πετρελαίου.
