Περισσότερο από έναν αιώνα μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν η Γερμανία αγωνιζόταν να εξασφαλίσει πρώτες ύλες για λιπάσματα και εκρηκτικά υπό το βάρος του βρετανικού ναυτικού αποκλεισμού, η Ευρώπη βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με τους «φαντάσματα» του παρελθόντος.
Αυτή τη φορά, η απειλή για τους στρατηγικούς βιομηχανικούς της πυλώνες δεν προέρχεται από έναν αντίπαλο στρατό, αλλά από μια αυτοκαταστροφική οικονομική εξάρτηση που πλέον δοκιμάζεται από τη γεωπολιτική ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή, αναφέρει το Bloomberg.
Το ντόμινο των ελλείψεων
Η κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Ιράν, ΗΠΑ και Ισραήλ, με επίκεντρο το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, προκαλεί ισχυρούς τριγμούς στις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς η εκτόξευση των τιμών της ενέργειας καθιστά την παραγωγή βασικών χημικών, όπως το αιθυλένιο και το προπυλένιο, οικονομικά ασύμφορη εντός ευρωπαϊκού εδάφους.
Πρόκειται για τα «δομικά στοιχεία» της σύγχρονης οικονομίας, καθώς αποτελούν τη βάση για πλαστικά και δομικά υλικά, αυτοκίνητα και είδη τεχνολογίας, αλλά και λιπάσματα (αμμωνία) και φάρμακα (όπως τα παυσίπονα)
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, επί δεκαετίες, στήριξε την ευημερία της στην εύκολη πρόσβαση στους παγκόσμιους πόρους, παραβλέποντας τους κινδύνους της υπερεξάρτησης και μετά το σοκ της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, η τρέχουσα κρίση στο Ιράν έρχεται να επιβεβαιώσει την ευαλωτότητα των ευρωπαϊκών γραμμών παραγωγής.
«Σε ένα καθεστώς ελεύθερου εμπορίου, οι εισαγωγές είναι απλή υπόθεση», επισημαίνει ο Γιαν Φρίζε της Boston Consulting Group. «Σε περιόδους κρίσης όμως, όπου σχηματίζονται γεωπολιτικά μπλοκ, ολόκληρες αλυσίδες παραγωγής μπορούν να παραλύσουν ακαριαία».
Όπως η πανδημία σταμάτησε την παραγωγή αυτοκινήτων λόγω έλλειψης τσιπ από την Ασία, έτσι και σήμερα η αεροναυτιλία βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού για πιθανή έλλειψη καυσίμων τζετ.
Η Ευρώπη καλείται πλέον να επιλέξει το αν θα συνεχίσει να βασίζεται σε ασταθείς εισαγωγές, εκθέτοντας τη βιομηχανία της σε παγκόσμιες αναταράξεις, ή θα προχωρήσει σε μια επώδυνη αλλά αναγκαία αναδιάρθρωση της παραγωγικής της βάσης. Το διακύβευμα δεν είναι πλέον μόνο η ανάπτυξη, αλλά η ίδια η βιομηχανική επιβίωση της ηπείρου.
