Ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς ξεκίνησε την ενημέρωση Τύπου στο Λευκό Οίκο την Τετάρτη, επισημαίνοντας ότι οι Ιρανοί τηρούν μέχρι στιγμής τη δική τους πλευρά της συμφωνίας από στρατιωτική άποψη.
«Από στρατιωτικής άποψης, οι Ιρανοί, για δεύτερη συνεχόμενη νύχτα, δεν πυροβόλησαν κανένα πλοίο στα Στενά του Ορμούζ. Μέχρι στιγμής, τηρούν τη δική τους δέσμευση», δήλωσε ο Βανς. «Θα έλεγα πως η περίοδος των 60 ημερών ξεκίνησε επισήμως σήμερα», πρόσθεσε.
Ερωτηθείς τι θα συμβεί μετά το διάστημα των 60 ημερών που προβλέπει το μνημόνιο κατανόησης, αναφορικά με τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, ο Βανς επανέλαβε πως οι ΗΠΑ θεωρούν ότι η σημαντική αυτή οδός εφοδιασμού για πετρέλαιο και αέριο θα έπρεπε να είναι δωρεάν από τέλη. «Οι τελικές διαπραγματεύσεις μπορούν να θέσουν τους όρους για το τι θα ακολουθήσει», είπε ο Βανς.
Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι 12,5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου διέσχισαν τα Στενά του Ορμούζ μετά την υπογραφή μνημονίου κατανόησης μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου.
«Αυτό αποτελεί το υψηλότερο επίπεδο από την αρχή της σύγκρουσης», είπε. Πριν από τον πόλεμο, περίπου 14 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και 6 εκατομμύρια βαρέλια διυλισμένων προϊόντων διέρχονταν καθημερινά από τα Στενά του Ορμούζ.
«Πιστεύουμε πως αυτές οι τεχνικές διαπραγματεύσεις θα ξεκινήσουν κάποια στιγμή αυτό το Σαββατοκύριακο. Αυτό παραμένει το σχέδιο, όμως αυτό θα μπορούσε να αλλάξει, διότι δεν είναι εύκολο να έχουμε απαντήσεις από μια χώρα όπως το Ιράν, επομένως θα προσπαθήσουμε να μάθουμε πότε ακριβώς αυτό θα γίνει. Υποθέτω αυτό το Σαββατοκύριακο, όμως δεν είμαι σίγουρος για αυτό», δήλωσε ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε επίσης πως η διοίκηση Τραμπ θα ενημερώσει σύντομα το αμερικανικό Κογκρέσο για τη συμφωνία με το Ιράν, ωστόσο πρόσθεσε πως η κυβέρνηση είναι πεπεισμένη πως θα μπορούσε να άρει προσωρινά κυρώσεις σε βάρος της Τεχεράνης χωρίς την ανάγκη μιας έγκρισης από το Κογκρέσο.
«Νιώθουμε πεπεισμένοι πως εμείς μπορούμε προσωρινά να άρουμε αυτές τις κυρώσεις χωρίς να απευθυνθούμε στο Κογκρέσο και να επιδιώξουμε την έγκρισή τους για αυτό», επισήμανε ο Βανς μιλώντας σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο.
Ο Βανς ανέφερε επίσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες τηρούν τη δέσμευσή τους να άρουν τον αποκλεισμό. «Όσον αφορά τον αποκλεισμό, το CENTCOM επέτρεψε σε πάνω από δώδεκα πλοία να περάσουν από τον ναυτικό αποκλεισμό μας, οπότε τηρούμε και εμείς τη δική μας πλευρά του αρχικού μέρους της συμφωνίας», είπε.
Ο Βανς ανέφερε ότι ο χρόνος θα δείξει αν το Ιράν θα τηρήσει τις υπόλοιπες δεσμεύσεις του στο μνημόνιο κατανόησης. «Τώρα θα δούμε αν είναι πρόθυμοι να συμμορφωθούν με το επόμενο βήμα του ειρηνευτικού σχεδίου του προέδρου», πρόσθεσε.
Παράλληλα, επέμεινε την Πέμπτη ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν σημαντική επιρροή επί του Ιράν στις διαπραγματεύσεις για μια μόνιμη εκεχειρία, αν και παραδέχτηκε ότι δεν είναι σαφές αν αυτό θα αρκεί για να πείσει το καθεστώς να προβεί σε σημαντικές παραχωρήσεις.
«Σίγουρα αναγνωρίζουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν μεγάλη επιρροή», δήλωσε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στο Λευκό Οίκο. «Θα οδηγήσει αυτό τελικά σε αλλαγή συμπεριφοράς; Δεν ξέρω.»
Ο αντιπρόεδρος υποστήριξε ότι η κυβέρνηση πρέπει να προσπαθήσει να καταλήξει σε συμφωνία ούτως ή άλλως, με την ελπίδα μιας σημαντικής εξέλιξης που θα μπορούσε να βελτιώσει αισθητά τις σχέσεις του Ιράν με τις ΗΠΑ και τη γενική δυναμική στη Μέση Ανατολή.
«Ο κόσμος λέει ότι οι Ιρανοί δεν θα αλλάξουν ποτέ τη συμπεριφορά τους. Λοιπόν, ίσως αυτό να είναι αλήθεια, και αν είναι έτσι, δεν θα αποκομίσουν κανένα όφελος από τη συμφωνία», είπε ο Βανς. «Αλλά δεν αξίζει να προσπαθήσουμε;».
Παράλληλα, υπερασπίστηκε τη μεταβαλλόμενη στάση της κυβέρνησης Τραμπ όσον αφορά την άδεια στο Ιράν να αποκτήσει βαλλιστικούς πυραύλους, υποδηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ έχουν περιορίσει σημαντικά τις δυνατότητες του Ιράν και ότι επιτρέπουν στο Ιράν να διαθέτει «μέσα αυτοάμυνας».
«Καταστρέψαμε έναν σημαντικό αριθμό βαλλιστικών πυραύλων τους, καθώς και τους ίδιους τους εκτοξευτές βαλλιστικών πυραύλων. Δεν είναι μόνο οι σφαίρες, αλλά και το ίδιο το όπλο, και σε αυτό ήμασταν εξαιρετικά αποτελεσματικοί στην καταστροφή του».
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι υποστηρίζει την πρόσβαση του Ιράν σε «ορισμένους» συμβατικούς βαλλιστικούς πυραύλους, οι οποίοι, όπως είπε, «δεν αποτελούν πρόβλημα», παρόλο που στο παρελθόν είχε ζητήσει την εξάλειψη της απειλής που αποτελεί το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν.
Στο πλαίσιο μιας οριστικοποιημένης συμφωνίας, δήλωσε ο Βανς, οι ΗΠΑ αναμένουν ότι το Ιράν «δεν θα είναι σε θέση να κατασκευάσει το είδος των πυραύλων που μπορούν να απειλήσουν ευρέως ολόκληρο τον κόσμο».
Συνέχισε λέγοντας: «Αυτό που θέλουμε να δούμε είναι το Ιράν να μην χρηματοδοτεί την περιφερειακή αστάθεια, να μην χρηματοδοτεί την περιφερειακή τρομοκρατία και, φυσικά, να μην προσπαθεί να ξαναχτίσει το πρόγραμμα πυρηνικών όπλων του».
Να σημειωθεί ότι νωρίτερα σε συνέντευξή του στους New York Times εξέφρασε την ελπίδα ότι το Ισραήλ θα αποδεχτεί τη συμφωνία και θα έχει μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στον σύμμαχό του.
Στη συνέχεια, υπογράμμισε ότι ένας από τους βασικούς στόχους της συμφωνίας είναι η ανάληψη της ευθύνης για την ασφάλεια και την επιβολή της τάξης στο νότιο τμήμα του Λιβάνου από την ίδια τη λιβανική κυβέρνηση, αντί της υποστηριζόμενης από το Ιράν τρομοκρατικής οργάνωσης Χεζμπολάχ.
«Αυτό που θέλουμε να δούμε είναι τη λιβανική κυβέρνηση και τους δημοκρατικά εκλεγμένους εκπροσώπους του λαού του Λιβάνου να είναι σε θέση να ασκούν αποτελεσματικό έλεγχο και να διασφαλίζουν την τάξη στον νότιο Λίβανο. Έτσι, η Χεζμπολάχ δεν θα κυριαρχεί στην περιοχή, το Ισραήλ δεν θα αισθάνεται ότι απειλείται και, κατά συνέπεια, δεν θα πραγματοποιεί στρατιωτικές επιχειρήσεις στον νότο ή στη Βηρυτό», δήλωσε.
