Η ακρίβεια παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα ελληνικά νοικοκυριά, με το κόστος ζωής να εξακολουθεί να πιέζει ιδιαίτερα τη μεσαία τάξη και τα πιο ευάλωτα στρώματα. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, παρουσιάστηκε η νέα ψηφιακή πλατφόρμα «PosoKanei», ένα εργαλείο που φιλοδοξεί να ενισχύσει τη διαφάνεια στην αγορά τροφίμων και να δώσει στους καταναλωτές περισσότερες δυνατότητες σύγκρισης πριν φτάσουν στο ταμείο.
Να σημειώσουμε ότι παρουσιάστηκε σε κοινή συνέντευξη τύπου στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, από τους Υπουργούς Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου, την Διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή Δέσποινα Τσαγγάρη και τον συνιδρυτή και Διευθύνων Σύμβουλο της εταιρείας «Keyvoto» που την ανέπτυξε, Γιώργο Παπαδημητρίου.
Κατά την παρουσίαση της εφαρμογής, το κεντρικό μήνυμα που εξέπεμψαν οι αρμόδιοι φορείς ήταν ότι η πληροφορία μπορεί να μετατραπεί σε δύναμη επιλογής. Διαφάνεια, σύγκριση και δυνατότητα λήψης καλύτερων αποφάσεων συνθέτουν τη φιλοσοφία της νέας πλατφόρμας, η οποία επιτρέπει στους χρήστες να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο τις τιμές χιλιάδων προϊόντων στα σούπερ μάρκετ, να δημιουργούν ψηφιακά καλάθια αγορών και να εντοπίζουν οικονομικότερες επιλογές.
Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο κοινωνικό αποτύπωμα της πρωτοβουλίας, σημειώνοντας ότι ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας συνεχίζει να αντιμετωπίζει σοβαρές πιέσεις από το αυξημένο κόστος ζωής. Όπως υποστήριξε, η προστασία των καταναλωτών, η τήρηση κανόνων στην αγορά και η ενίσχυση της διαφάνειας αποτελούν βασικές προτεραιότητες του υπουργείου. Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ζήτημα της συνέχισης του έκτακτου μέτρου του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, επισημαίνοντας ότι οι σχετικές αποφάσεις θα ανακοινωθούν τις επόμενες ημέρες.
Ένα ψηφιακό «ραντάρ» για τις τιμές
Η νέα εφαρμογή συγκεντρώνει ήδη περισσότερους από 10.000 κωδικούς προϊόντων, τόσο επώνυμων όσο και ιδιωτικής ετικέτας. Ο χρήστης μπορεί να αναζητήσει προϊόντα, να συγκρίνει τιμές μεταξύ διαφορετικών αλυσίδων, να ελέγξει τη διαθεσιμότητά τους και να δημιουργήσει το δικό του καλάθι αγορών πριν επισκεφθεί το κατάστημα.
Το «PosoKanei» συνδυάζει δύο μεθόδους για να διασφαλίζονται η πληρότητα και η ακρίβεια στις τιμές, τόσο με απευθείας παροχή δεδομένων από τις αλυσίδες, όσο και με αυτοματοποιημένη συλλογή δεδομένων από τα online καταστήματα.
Ένα από τα χαρακτηριστικά που ξεχωρίζουν είναι η δυνατότητα παρακολούθησης της πορείας των τιμών κατά τους τελευταίους δύο μήνες. Πρόκειται για μια λειτουργία που επιτρέπει στον καταναλωτή να αξιολογήσει αν μια προσφορά είναι πραγματικά συμφέρουσα ή αν πρόκειται για μια έκπτωση που ακολουθεί προηγούμενη αύξηση της τιμής. Με αυτόν τον τρόπο, η εφαρμογή επιχειρεί να απαντήσει σε ένα από τα συχνότερα παράπονα των πολιτών σχετικά με την αξιοπιστία των προσφορών.
Επιπλέον, το σύστημα προτείνει φθηνότερα εναλλακτικά προϊόντα μέσα στην ίδια κατηγορία και στην ίδια αλυσίδα, δίνοντας τη δυνατότητα εξοικονόμησης χωρίς να απαιτείται χρονοβόρα αναζήτηση από τον καταναλωτή.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου παρουσίασε την πρωτοβουλία ως ένα παράδειγμα αξιοποίησης της τεχνολογίας για την αντιμετώπιση καθημερινών προβλημάτων. Η εφαρμογή βασίζεται σε συνεχή επικαιροποίηση δεδομένων και σε σύγχρονες υποδομές, ώστε οι πληροφορίες να είναι διαθέσιμες σχεδόν σε πραγματικό χρόνο. «Το PosoKanei είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η τεχνολογία δίνει πραγματικές λύσεις σε πραγματικά προβλήματα. Και η ακρίβεια είναι ένα από τα σημαντικότερα. Δημιουργήσαμε, λοιπόν, ένα σύγχρονο και εύχρηστο εργαλείο τόσο για κινητές συσκευές, όσο και για το διαδίκτυο που προσφέρει στους καταναλωτές άμεση και αξιόπιστη πληροφόρηση για τις τιμές χιλιάδων προϊόντων, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη δυνατότητα σύγκρισης τιμών πριν από κάθε αγορά. Μέσα από cloud υποδομές και συνεχή επικαιροποίηση των στοιχείων, το PosoKanei παρέχει μια ολοκληρωμένη εικόνα της αγοράς και εντάσσεται στο έργο του CRM και στη συνολική προσπάθεια για καλύτερες ψηφιακές υπηρεσίες προς τους πολίτες. Ιδιαίτερη αξία βέβαια έχει και το γεγονός ότι η εφαρμογή αναπτύχθηκε από μια ελληνική startup με έδρα την Πτολεμαΐδα, αποδεικνύοντας ότι η καινοτομία μπορεί να αναπτύσσεται και να παράγει αποτελέσματα σε κάθε περιοχή της χώρας», δήλωσε ο κ. Παπαστεργίου.
Από το e-Katanalotis στο «PosoKanei»
Η κυβέρνηση παρουσιάζει το «PosoKanei» όχι ως μια απλή ανανέωση του παλαιού e-Katanalotis αλλά ως μια συνολική αλλαγή φιλοσοφίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δόθηκαν, η νέα πλατφόρμα επεκτείνει σημαντικά την κάλυψη της αγοράς, ενσωματώνοντας όλες τις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ και ένα πολύ μεγαλύτερο εύρος προϊόντων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, τα οποία πλέον μπορούν να συγκρίνονται μεταξύ διαφορετικών αλυσίδων, κάτι που δεν ήταν εφικτό στον ίδιο βαθμό στο προηγούμενο σύστημα. Παράλληλα, η προβολή της τιμής ανά μονάδα μέτρησης –ανά κιλό ή ανά λίτρο– επιχειρεί να περιορίσει φαινόμενα που συχνά προκαλούν σύγχυση στους καταναλωτές, όπως η μείωση της ποσότητας ενός προϊόντος χωρίς αντίστοιχη μείωση της τιμής.
Ένα ακόμη στοιχείο που διαφοροποιεί τη νέα πλατφόρμα είναι η δυνατότητα διεθνών συγκρίσεων. Όπου υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, οι χρήστες μπορούν να βλέπουν πώς διαμορφώνονται οι τιμές ίδιων ή αντίστοιχων προϊόντων σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ακόμη και με διαχωρισμό της επίδρασης του ΦΠΑ. Πρόκειται για μια λειτουργία που φιλοδοξεί να εμπλουτίσει τη δημόσια συζήτηση γύρω από τις διαφορές τιμών στην ευρωπαϊκή αγορά και να προσφέρει περισσότερα δεδομένα τόσο στους καταναλωτές όσο και στους ελεγκτικούς μηχανισμούς.
Η Δέσποινα Τσαγγάρη, διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Εποπτείας της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, επέμεινε ότι η εφαρμογή δεν αποτελεί λύση στο πρόβλημα της ακρίβειας από μόνη της. Τη χαρακτήρισε, ωστόσο, ένα πρακτικό εργαλείο διαφάνειας που δεν στηρίζεται σε γενικές διατυπώσεις αλλά σε συγκεκριμένα δεδομένα, δίνοντας στους πολίτες τη δυνατότητα να συγκρίνουν και να επιλέγουν με μεγαλύτερη ασφάλεια.
Τι γίνεται όταν ο πολίτης εντοπίσει μεγάλες διαφορές τιμών
Στην ερώτηση του Liberal για το τι μπορεί να κάνει ένας καταναλωτής όταν διαπιστώνει σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ της τιμής ενός προϊόντος στην Ελλάδα και της αντίστοιχης τιμής του σε χώρες όπως η Γερμανία ή η Ιταλία η απάντηση που δόθηκε από την πλευρά της Αρχής ήταν ότι η πλατφόρμα θα συλλέγει παρατηρήσεις και σχόλια των χρηστών, ενώ θα συντάσσονται τακτικές αναφορές με βάση τα δεδομένα που θα προκύπτουν από τη λειτουργία της. Όπως επισημάνθηκε, θα υπάρχει εβδομαδιαία ενημέρωση της πολιτικής ηγεσίας για τα ευρήματα που καταγράφονται μέσω της εφαρμογής.
Ταυτόχρονα, διευκρινίστηκε ότι οι μεγάλες διαφορές τιμών δεν συνιστούν αυτομάτως παράβαση. Ο χαρακτηρισμός μιας πρακτικής ως αισχροκέρδειας, υποστήριξε ο υπουργός Ανάπτυξης, προϋποθέτει παραβίαση συγκεκριμένου νομοθετικού πλαισίου. Με άλλα λόγια, η ύπαρξη υψηλότερης τιμής δεν αρκεί από μόνη της για την επιβολή κυρώσεων, αν δεν αποδεικνύεται παράβαση των κανόνων που ισχύουν στην αγορά.
Ωστόσο, η ίδια η ύπαρξη ενός εργαλείου που καθιστά τα στοιχεία άμεσα διαθέσιμα σε καταναλωτές, ανταγωνιστές και ελεγκτικούς μηχανισμούς εκτιμάται ότι μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά απέναντι σε αμφιλεγόμενες πρακτικές. «Η δημόσια έκθεση των τιμών σε πραγματικό χρόνο δημιουργεί ένα περιβάλλον διαφάνειας, αλλά και ανταγωνισμού, όπου η αγορά γνωρίζει ότι θα παρακολουθείται διαρκώς», μας είπε ο υπουργός.
