Θετικές, τουλάχιστον πριν το ξέσπασμα των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή παρέμεναν οι προβλέψεις για την περαιτέρω ανάπτυξη της κρουαζιέρας, σημαντικού κλάδου του ελληνικού τουρισμού, ενώ μάλιστα προεξοφλούσαν μια νέα άνοδο για το 2026 της τάξεως του 4 ως 5%, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει σταθερό πλαίσιο και καλύτερη διαχείριση των προορισμών.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει σημαντικές αναταράξεις στον κλάδο της κρουαζιέρας το 2026, οδηγώντας σε ακυρώσεις δρομολογίων, ενώ παράλληλα έχουν αναφερθεί και περιπτώσεις ακινητοποίησης πλοίων στον Περσικό Κόλπο και επανασχεδιασμός των διαδρομών.
Μεγάλες εταιρείες όπως η Explora Journeys και η Celestyal ακυρώνουν ταξίδια, ενώ η αβεβαιότητα επηρεάζει την εμπιστοσύνη των ταξιδιωτών.
Σε ό,τι αφορά τον τομέα της κρουαζιέρας, οι κύριες επιπτώσεις της σύρραξης είναι οι ακυρώσεις και οι αλλαγές.
Πολλές κρουαζιέρες στη Μέση Ανατολή ακυρώνονται για τη σεζόν, με τις εταιρείες να αποφεύγουν την περιοχή λόγω κινδύνων ασφαλείας.
Ακόμη είναι η αλλαγή δρομολογίων με τα πλοία να ανακατευθύνονται σε ασφαλέστερους προορισμούς επηρεάζοντας προγραμματισμό και κρατήσεις.
Ο πόλεμος, ακόμη, επηρεάζει το κόστος ενέργειας και τη ζήτηση, με τους καταναλωτές να δείχνουν συγκρατημένη στάση.
Αν και επικρατεί αβεβαιότητα, η Ελλάδα θεωρείται ασφαλής προορισμός, με πιθανότητα να κερδίσει ταξιδιώτες που αποφεύγουν εγγύτερες προς τη σύγκρουση χώρες.
Πάντως, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς η διάρκεια και η ένταση του πολέμου θα καθορίσουν το μέγεθος των επιπτώσεων στον τουρισμό και την κρουαζιέρα.
Η πορεία της κρουαζιέρας το 2025 και οι προκλήσεις
Σε ό,τι αφορά το 2025 παρατηρήθηκε αύξηση της τάξης του 5%-6% παρά τα τέλη, τις σεισμικές αναταράξεις στις Κυκλάδες, και τις πιέσεις στις υποδομές.
Οι αφίξεις επιβατών εκτιμώνται στα 8,35 εκατ. από 7,9 εκατ. το προηγούμενο έτος, ενώ οι προσεγγίσεις πλοίων υπολογίζονται περίπου σε 5.600.
Ο Πειραιάς διατηρεί την πρωτιά με περισσότερες από 1,85 εκατ. αφίξεις επιβατών και έντονη δραστηριότητα homeporting.
Σύμφωνα με στοιχεία της Ένωσης Εφοπλιστών Κρουαζιερόπλοιων & Φορέων Ναυτιλίας (ΕΕΚΦΝ) η Σαντορίνη και η Μύκονος ακολουθούν με 1,38-1,5 εκατ. επιβάτες η καθεμία και περίπου 790 αφίξεις πλοίων ανά νησί, ενώ θετική δυναμική κατέγραψαν και πολλοί άλλοι προορισμοί.
Συγκεκριμένα, τα Χανιά είναι ένας προορισμός που εμφανίζει βελτίωση, λόγω του ότι μερικά πλοία αντικατέστησαν τη Σαντορίνη με τα Χανιά (Σούδα).
Τα νησιά του Ιονίου (Κεφαλονιά, Ζάκυνθος κ.λπ.) μαζί με το Κατάκολο είναι αρκετά ψηλά στη λίστα προτίμησης αλλά και ανταγωνισμού μεταξύ τους για πλοία που έρχονται από Ιταλία.
Για το Κατάκολο οι αριθμοί αγγίζουν τις 450.000 επιβάτες, για την Κεφαλονιά τις 180.000, η Ιθάκη και η Ζάκυνθος τις 105.000, ενώ για την Κέρκυρα, που είναι ένα ειδικού ενδιαφέροντος νησί, το σύνολο φτάνει περίπου τις 990.000 επιβάτες συμπεριλαμβάνοντας transit και homeporting.
Το Ηράκλειο στην Κρήτη εμφανίζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον με επισκέπτες περίπου στις 550.000.
Η Ρόδος στα Δωδεκάνησα εμφανίζει αριθμό επιβατών στις 490.000, ενώ για το Λαύριο, που ίσως λόγω των αποστάσεων και λόγω του ότι βρίσκεται πλησιέστερα στο αεροδρόμιο είναι ένα κυρίως homeporting λιμάνι ανταγωνιστικό με τον Πειραιά, οι αριθμοί ανέρχονται σε περίπου 195.000 επιβάτες και 158 αφίξεις πλοίων με τις προσεγγίσεις να αυξάνονται με τη νέα χρονιά.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα για το 2025 υπήρξε αναμφίβολα η επιβολή των νέων τελών κρουαζιέρας. Η εφαρμογή τους από τα μέσα Ιουλίου, δηλαδή εν μέσω της τουριστικής αιχμής, δημιούργησε αιφνιδιασμό και έντονες αντιδράσεις.
Οι εταιρείες βρέθηκαν αντιμέτωπες με ένα απρόβλεπτο κόστος, το οποίο δεν μπορούσε να μετακυλιστεί στους επιβάτες, καθώς τα πακέτα είχαν πωληθεί μήνες νωρίτερα.
Επιπλέον, η διαφοροποίηση των τελών -20 ευρώ ανά επιβάτη για τη Σαντορίνη και τη Μύκονο, έναντι 5 ευρώ για όλους τους υπόλοιπους προορισμούς, συμπεριλαμβανομένου του Πειραιά- κρίθηκε δυσανάλογη.
Το αποτέλεσμα ήταν σε ορισμένες περιπτώσεις αλλαγή δρομολογίων, ενώ δεν έλειψαν και φαινόμενα επιβατών που επέλεγαν να μην αποβιβαστούν, αντιδρώντας στο επιπλέον κόστος για ολιγόωρες προσεγγίσεις.
Παρότι η επιβολή τέλους θεωρείται εύλογη και καθυστερημένη σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η εμπειρία του 2025 ανέδειξε την ανάγκη αναθεώρησης του μοντέλου, με πιο κλιμακωτή προσέγγιση, ενδεχομένως μέσω κατηγοριοποίησης των προορισμών με βάση την κίνηση, τις υποδομές και τα πραγματικά οφέλη.
Για το 2026 σε παγκόσμιο επίπεδο η κρουαζιέρα συνεχίζει να αλλάζει μορφή. Το 62% του παγκόσμιου στόλου αφορά πλέον μικρά και μεσαία πλοία, ενώ τα επόμενα χρόνια προβλέπεται η παράδοση περίπου 90 νέων πλοίων έως το 2032.
Η τάση ευνοεί τα πλοία ειδικών προορισμών και τις πιο «ποιοτικές» εμπειρίες, στοιχείο που μπορεί να λειτουργήσει υπέρ της Ελλάδας, εφόσον συνδυαστεί με βιώσιμη διαχείριση.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2025 δραστηριοποιήθηκαν 52 εταιρείες κρουαζιέρας (που διαχειρίζονται 400 πλοία και 744.500 κλίνες), παγκοσμίως. Το 62% αυτών των πλοίων είναι μικρού – μεσαίου μεγέθους με 80.000 κλίνες και 250 πλοία, εκ των οποίων τα 100 πλοία είναι μικρά με λιγότερες από 1.000 κλίνες, ενώ τα 150 πλοία είναι μεσαίου μεγέθους με 1.000- 3.000 κλίνες. Τέλος, 150 μεγάλου μεγέθους πλοία τα οποία έχουν από 3.000 κλίνες και πάνω.
Από τα στοιχεία των εν λόγω πλοίων αλλά και των πλοίων υπό κατασκευή, η πλειονότητα δείχνει ότι τα μικρά και μεσαίου μεγέθους πλοία προτιμώνται μελλοντικά.
Σε ό,τι αφορά τα νεότευκτα πλοία, όλες οι ενδείξεις δείχνουν ότι πληρούνται οι αυστηρότερες περιβαλλοντικές προδιαγραφές, με χρήση LNG, υβριδικών λύσεων, ακόμη και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
