Ιστορικό υψηλό για χειμερινό μήνα καταγράφουν οι περικοπές «πράσινης» ηλεκτροπαραγωγής τον φετινό Φεβρουάριο, αναδεικνύοντας τις αυξανόμενες πιέσεις που δέχεται το ηλεκτρικό σύστημα από τη ραγδαία διείσδυση των ΑΠΕ.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, ενώ τον Ιανουάριο οι περιορισμοί στην παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές περιορίστηκαν στις 5,9 GWh, έως τις 20 Φεβρουαρίου είχαν ήδη εκτιναχθεί στις 106,1 GWh. Η μεγαλύτερη επιβάρυνση καταγράφηκε στο διάστημα 13 έως 20 Φεβρουαρίου, όταν το σύστημα χρειάστηκε εκτεταμένες παρεμβάσεις για να διατηρηθεί η ισορροπία.
Η σύγκριση με πέρυσι είναι ενδεικτική, καθώς τον Φεβρουάριο του 2025 οι περικοπές δεν είχαν ξεπεράσει τις 3,05 GWh, ενώ σωρευτικά με τον Ιανουάριο ανέρχονταν μόλις σε 4,25 GWh.
Γιατί αυξήθηκαν οι περικοπές μέσα στον χειμώνα
Η ένταση του φαινομένου σε χειμερινό μήνα θεωρείται ασυνήθιστη. Φέτος, ωστόσο, οι καιρικές συνθήκες ευνόησαν ιδιαίτερα την παραγωγή από φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα. Η αυξημένη ηλιοφάνεια και οι ισχυροί άνεμοι οδήγησαν σε υψηλές επιδόσεις, αυξάνοντας σημαντικά την προσφερόμενη ισχύ από ΑΠΕ.
Παράλληλα, κρίθηκε αναγκαία η ενισχυμένη συμμετοχή των υδροηλεκτρικών μονάδων, είτε για λόγους διαχείρισης υδάτινων αποθεμάτων είτε για τη διασφάλιση της ευστάθειας του δικτύου. Ο συνδυασμός υψηλής παραγωγής ΑΠΕ και λειτουργικών αναγκών του συστήματος περιόρισε τον διαθέσιμο «ηλεκτρικό χώρο», οδηγώντας σε εκτεταμένες περικοπές.
Προβληματισμός ενόψει άνοιξης και Πάσχα
Τα φετινά δεδομένα προκαλούν ανησυχία στην αγορά, ιδίως ενόψει της άνοιξης και του Πάσχα, που φέτος πέφτει νωρίς, στις 12 Απριλίου 2026. Η συγκεκριμένη περίοδος παραδοσιακά συγκεντρώνει τις υψηλότερες περικοπές κάθε έτους, λόγω της αυξημένης παραγωγής από ΑΠΕ και της μειωμένης ζήτησης.
Ενδεικτικά, τον Απρίλιο του 2025 οι περικοπές στην υψηλή τάση είχαν ανέλθει στις 343 GWh και τον Μάιο στις 382 GWh, επιβεβαιώνοντας ότι οι ανοιξιάτικοι μήνες αποτελούν την πιο «ευαίσθητη» περίοδο για το σύστημα.
Στο προσκήνιο η αποθήκευση ενέργειας
Η σταδιακή ένταξη έργων αποθήκευσης αναμένεται να λειτουργήσει βοηθητικά. Η διαδικασία εισόδου των πρώτων μονάδων μπαταριών περνά πλέον σε πρακτικό στάδιο, με συντονισμένες δοκιμές μεταξύ του Χρηματιστήριο Ενέργειας και του ΑΔΜΗΕ.
Στο πλαίσιο αυτό, οι συμμετέχοντες δοκιμάζουν την υποβολή προσφορών και την εφαρμογή των νέων κανόνων, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία των πληροφοριακών συστημάτων.
Ήδη, έξι Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης έχουν συμμετάσχει στις προσομοιώσεις χωρίς να καταγραφούν προβλήματα, ενώ εκτιμάται ότι οι πρώτες ηλεκτρίσεις μπορούν να ξεκινήσουν εντός των επόμενων εβδομάδων, με την ολοκλήρωση και των τελευταίων θεσμικών εκκρεμοτήτων.
Η ευρωπαϊκή εικόνα και οι επενδυτικές τάσεις
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η ανάπτυξη της αποθήκευσης επιταχύνεται. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της Aurora, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιταλία καταλαμβάνουν τις πρώτες θέσεις στην αγορά μπαταριών, συνδυάζοντας υψηλή ανάγκη για ευελιξία, ώριμο ρυθμιστικό πλαίσιο και μηχανισμούς στήριξης.
Η συνολική εγκατεστημένη ισχύς συστημάτων αποθήκευσης στην Ευρώπη αυξάνεται ταχύτατα και αναμένεται να πολλαπλασιαστεί έως το τέλος της δεκαετίας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνουν οι μπαταρίες μεγαλύτερης διάρκειας (τετράωρες), που προσελκύουν σημαντικά επενδυτικά κεφάλαια. Παράλληλα, αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, όπως η Ρουμανία και η Βουλγαρία, εμφανίζουν αυξανόμενη δυναμική.
Η είσοδος των μπαταριών εκτιμάται ότι θα περιορίσει τόσο τις περικοπές όσο και τις ώρες με μηδενικές ή αρνητικές τιμές στη χονδρεμπορική αγορά.
Η ελληνική εικόνα σε αριθμούς
Στην Ελλάδα, οι πρώτες μονάδες αποθήκευσης αναμένεται να συνδεθούν φέτος, συμβάλλοντας στον περιορισμό των περικοπών. Το 2025, σύμφωνα με στοιχεία του Green Tank, οι απορρίψεις ενέργειας από ΑΠΕ ανήλθαν σε 1.867 GWh, που αντιστοιχούν στο 6,6% της συνολικής παραγωγής ΑΠΕ, υπερδιπλάσιες σε σχέση με το 2024 (899 GWh).
Η αύξηση των περικοπών κατά 968 GWh μεταξύ 2024 και 2025 είναι σχεδόν αντίστοιχη με την αύξηση της παραγωγής από ΑΠΕ την ίδια περίοδο (περίπου 1.000 GWh). Παράλληλα, οι σωρευτικές εκτιμώμενες απορρίψεις για το 2025 προσεγγίζουν την αύξηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο, που έφτασε τις 2.007 GWh σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Όσον αφορά τις ώρες με σχεδόν μηδενικές ή αρνητικές τιμές στη χονδρεμπορική αγορά, αυτές διαμορφώθηκαν σωρευτικά για το 2025 στις 483, υπερδιπλάσιες από τις 186 ώρες του 2024.
Η εικόνα που διαμορφώνεται καταδεικνύει ότι η ενεργειακή μετάβαση περνά σε μια νέα, πιο απαιτητική φάση. Η αύξηση της παραγωγής από ΑΠΕ καθιστά αναγκαία την ταχεία ανάπτυξη αποθήκευσης και ευέλικτων υποδομών, προκειμένου να περιοριστούν οι απώλειες ενέργειας και να διασφαλιστεί η σταθερότητα του συστήματος.
