Σε εξέλιξη βρίσκονται οι διαβουλεύσεις για την περαιτέρω ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου φυσικού αερίου, με στόχο τη δημιουργία ενός νέου εμπορικού προϊόντος μεγαλύτερης διάρκειας που θα διευκολύνει τις ροές αερίου προς την Ανατολική Ευρώπη.
Όπως ανέφερε χθες η νέα διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ, Maria Sferruzza, κατά την πρώτη άτυπη συνάντησή της με δημοσιογράφους, οι συνομιλίες τόσο με τους διαχειριστές των χωρών που συμμετέχουν στο έργο όσο και με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κινούνται σε θετική κατεύθυνση, με στόχο την επίλυση ρυθμιστικών ζητημάτων που μέχρι σήμερα περιορίζουν την εμπορική ανάπτυξη του διαδρόμου.
Σύμφωνα με την ίδια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται πλέον πιο ανοικτή στην προοπτική προϊόντων μακροχρόνιας διάρκειας, αν και σε ορισμένες χώρες οι διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς χρειάζονται χρόνο για να προσαρμοστούν στο νέο πλαίσιο.
Η βασική πρόκληση, όπως σημείωσε, είναι η δημιουργία ενός ανταγωνιστικού εμπορικού προϊόντος χωρίς τη χρήση εκπτώσεων στα τιμολόγια μεταφοράς, οι οποίες δεν επιτρέπονται από τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς. Για τον λόγο αυτό εξετάζονται τεχνικές λύσεις που θα μπορούσαν να επιτύχουν αντίστοιχο οικονομικό αποτέλεσμα χωρίς να παραβιάζουν το κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ.
Στο πλαίσιο αυτό, δεν αποκλείεται να υπάρξει προσωρινή παράταση του υφιστάμενου προϊόντος μεταφοράς, γνωστού ως Route 1, το οποίο σήμερα προσφέρεται σε μηνιαία βάση και είναι διαθέσιμο έως τον Απρίλιο, μέχρι να διαμορφωθεί το νέο, πιο μακροπρόθεσμο προϊόν.
Η κ. Sferruzza χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντική τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στην Ουάσιγκτον, όπου συζητήθηκε η ανάγκη να καταστούν τα σχετικά προϊόντα διαθέσιμα για τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης αλλά και για την Ουκρανία. Όπως σημείωσε, από τις επαφές αυτές προέκυψε σημαντική σύγκλιση απόψεων μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας στην περιοχή.
Μετά τις συνομιλίες στην αμερικανική πρωτεύουσα πραγματοποιήθηκαν και άλλες συναντήσεις, τόσο σε τεχνικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο επιτροπής καθοδήγησης, με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
«Υπάρχει κοινή βούληση να βελτιωθεί το προϊόν ώστε να αποκτήσει μεγαλύτερη διάρκεια και μεγαλύτερη εμπορική αξία. Ωστόσο, πρόκειται για μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο, καθώς κάθε χώρα αντιμετωπίζει διαφορετικές προκλήσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η ίδια επισήμανε ότι ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί σημαντική ευκαιρία για την Ελλάδα, σημειώνοντας ότι η τελευταία δημοπρασία χωρητικότητας κατέγραψε ισχυρό ενδιαφέρον, καθώς διατέθηκε το σύνολο της διαθέσιμης δυναμικότητας.
Δεν υπάρχει πρόβλημα εφοδιασμού φυσικού αερίου λόγω Μ. Ανατολής
Σε ό,τι αφορά τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τις πιθανές επιπτώσεις στην αγορά ενέργειας, η επικεφαλής του ΔΕΣΦΑ σημείωσε ότι η ένταση στη Μέση Ανατολή δεν φαίνεται προς το παρόν να επηρεάζει άμεσα την ελληνική αγορά φυσικού αερίου.
Όπως εξήγησε, τα φορτία LNG που τροφοδοτούν τη χώρα προέρχονται κυρίως από διεθνείς προμηθευτές, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να έχουν πλέον κυρίαρχο ρόλο στην παγκόσμια αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Παράλληλα, μεγάλο μέρος των ποσοτήτων που έχουν εξασφαλιστεί μέσω συμβολαίων διαθέτουν προκαθορισμένες τιμές, γεγονός που περιορίζει τον αντίκτυπο των βραχυπρόθεσμων διακυμάνσεων στις διεθνείς αγορές.
Σύμφωνα με την κ. Sferruzza, από πλευράς logistics δεν διαφαίνονται προς το παρόν προβλήματα στη μεταφορά φυσικού αερίου, ενώ μέχρι στιγμής δεν έχουν καταγραφεί σημαντικές μεταβολές στις τιμές.
Ωστόσο προειδοποίησε ότι η εικόνα αυτή θα μπορούσε να αλλάξει σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης. «Ελπίζω το σημερινό πρόβλημα να μην διαρκέσει περισσότερο από έναν μήνα. Αν κρατήσει παραπάνω, θα είναι πολύ κακό από ενεργειακή άποψη», ανέφερε.
Η ίδια υπογράμμισε ότι μέσα σε περίπου μία δεκαετία οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν καταφέρει να αυξήσουν την παραγωγή LNG σε περισσότερους από 100 εκατομμύρια τόνους ετησίως, ξεπερνώντας χώρες όπως το Κατάρ και η Αυστραλία. Αυτό, όπως σημείωσε, έχει ενισχύσει σημαντικά τον εφοδιασμό της δυτικής αγοράς.
Παρόλα αυτά, η διαμόρφωση των τιμών παραμένει ευαίσθητη, καθώς η παγκόσμια ζήτηση δεν μπορεί να καλυφθεί αποκλειστικά από τις ΗΠΑ ή την Αφρική.
Οι συζητήσεις για νέα FSRU
Σε ό,τι αφορά τις υποδομές LNG στην Ελλάδα, η κ. Sferruzza αναφέρθηκε και στο σχέδιο για τρίτο πλωτό τερματικό σταθμό επαναεριοποίησης (FSRU) που εξετάζει ο όμιλος Motor Oil.
Όπως διευκρίνισε, το γεγονός ότι το έργο δεν περιλαμβάνεται σήμερα στο δεκαετές επενδυτικό πρόγραμμα του ΔΕΣΦΑ δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να προχωρήσει, καθώς πρόκειται κυρίως για μια τεχνική παράμετρο που μπορεί να αναθεωρηθεί.
Η υλοποίησή του, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από το αν θα υπάρξει επαρκής ζήτηση από την πλευρά των καταναλωτών. Για τον σκοπό αυτό λειτουργεί ήδη ομάδα εργασίας μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών, προκειμένου να εξεταστούν τα επόμενα βήματα, είτε μέσω επανένταξης στο επενδυτικό σχέδιο είτε μέσω εναλλακτικής ρυθμιστικής λύσης.
Η επικεφαλής του ΔΕΣΦΑ σημείωσε ότι ο ρόλος του Διαχειριστή είναι να υποστηρίζει την ανάπτυξη της ενεργειακής αγοράς και όχι να καθορίζει το πόσες υποδομές χρειάζονται.
«Καθώς η ευρωπαϊκή αγορά εξελίσσεται, ενδέχεται να υπάρχει χώρος ακόμη και για ένα ή δύο νέα FSRU. Η δική μας δουλειά είναι να διασφαλίσουμε ότι μπορούν να συνδεθούν με το δίκτυο και να λειτουργήσουν σωστά στο σύστημα», ανέφερε.
Όπως εξήγησε, αυτό προϋποθέτει αφενός τη σύνδεση των νέων εγκαταστάσεων με το υφιστάμενο δίκτυο φυσικού αερίου και αφετέρου τη διασφάλιση επαρκούς διαθέσιμης χωρητικότητας στο σύστημα μεταφοράς.
«Εμείς μπορούμε να υποστηρίξουμε όλους τους ενδιαφερόμενους. Από εκεί και πέρα, εναπόκειται στους ίδιους να εξασφαλίσουν τους καταναλωτές», σημείωσε.
Ο σταθμός LNG στο Κουβέιτ
Αναφερόμενη στη διεθνή παρουσία του ΔΕΣΦΑ, η κ. Sferruzza έκανε ειδική αναφορά στον τερματικό σταθμό LNG στο Αλ Ζουρ του Κουβέιτ, όπου ο ελληνικός διαχειριστής έχει αναλάβει από το 2020 τη λειτουργία και συντήρηση των εγκαταστάσεων.
Όπως ανέφερε, η εταιρεία βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τον Έλληνα πρέσβη στο Κουβέιτ για την παρακολούθηση των εξελίξεων, ενώ οι λειτουργίες του σταθμού συνεχίζονται κανονικά.
Το προσωπικό εργάζεται σε βάρδιες ώστε να περιορίζεται ο αριθμός των εργαζομένων που βρίσκονται ταυτόχρονα στις εγκαταστάσεις.
Ο τερματικός σταθμός LNG στο Αλ Ζουρ θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα έργα αποθήκευσης και επαναεριοποίησης LNG παγκοσμίως. Διαθέτει οκτώ δεξαμενές χωρητικότητας 223.000 κυβικών μέτρων η καθεμία, συνολική χωρητικότητα περίπου 1,784 εκατ. κυβικών μέτρων LNG και δυνατότητα επαναεριοποίησης 28,5 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου ετησίως, ενώ το συνολικό κόστος κατασκευής του έργου εκτιμάται ότι έφθασε τα 3,6 δισ. δολάρια.
Οι τέσσερις βασικοί άξονες δραστηριότητας του ΔΕΣΦΑ
Η επικεφαλής του ΔΕΣΦΑ παρουσίασε επίσης τη στρατηγική ανάπτυξης της εταιρείας, η οποία βασίζεται σε τέσσερις βασικούς πυλώνες: την ανάπτυξη του εγχώριου δικτύου φυσικού αερίου, τη διεθνή δραστηριότητα, τη δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα και το υδρογόνο.
Στον τομέα της ενεργειακής μετάβασης, ο ΔΕΣΦΑ εξετάζει ενεργά τις δυνατότητες ανάπτυξης έργων δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα. Το έργο Apollo CO₂, όπως επισημάνθηκε, αποτελεί ένα από τα πιο ενδιαφέροντα αλλά και τεχνικά απαιτητικά projects που βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη.
