Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ ορκίστηκε για τη δεύτερη θητεία του ως πρόεδρος των ΗΠΑ το 2025, η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι ήταν η μοναδική Ευρωπαία ηγέτιδα που προσκλήθηκε στην τελετή, γεγονός που θεωρήθηκε προάγγελος μιας νέας, στενής συνεργασίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Ρώμης.
Έναν χρόνο και έξι μήνες αργότερα, όμως, η προσωπική τους σχέση φαίνεται να έχει διαρραγεί, αφήνοντας τη Μελόνι πολιτικά εκτεθειμένη στη διεθνή σκηνή και υπονομεύοντας τη στρατηγική της στην εξωτερική πολιτική και δημιουργώντας μια νέα πραγματικότητα στις σχέσεις Ιταλίας-ΗΠΑ που μπορεί να επηρεάσει την Ευρώπη, σύμφωνα με αναλυτές.
Οι πρώτες ενδείξεις έντασης εμφανίστηκαν με την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν, ο οποίος έπληξε την ευρωπαϊκή οικονομία και αναζωπύρωσε το αντιπολεμικό κλίμα στην Ιταλία.
Βίντεο από τη σύνοδο της G7 στη Γαλλία έδειχναν αρχικά ότι οι δύο ηγέτες ίσως είχαν αποκαταστήσει τις σχέσεις τους. Ωστόσο, την Παρασκευή ο Τραμπ δήλωσε σε ιταλικό τηλεοπτικό δίκτυο ότι η Μελόνι τον «παρακάλεσε» να φωτογραφηθεί μαζί του.
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός απάντησε άμεσα, κατηγορώντας τον ότι επινόησε την ιστορία και προσθέτοντας πως δείχνει μεγαλύτερο σεβασμό προς τους αντιπάλους της Δύσης απ’ ό,τι προς τους παραδοσιακούς συμμάχους της.
«Υπάρχει ένα πράγμα που πρέπει να θυμάται: ούτε εγώ ούτε η Ιταλία παρακαλάμε ποτέ», τόνισε.
Η έντονη αντίδραση της Μελόνι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έγινε δεκτή θετικά από το μεγαλύτερο μέρος του ιταλικού πολιτικού φάσματος, που χαρακτήρισε τις δηλώσεις του Τραμπ προσβλητικές για την Ιταλία.
Ωστόσο, πολιτικοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι πλέον η Μελόνι θα πρέπει να υιοθετήσει μια πιο συνεπή στάση απέναντι στην Ουάσιγκτον και να εγκαταλείψει την έως τώρα πολιτική προσέγγισης με έναν απρόβλεπτο πρόεδρο.
«Η Μελόνι δεν μπορεί να αλλάζει στάση κάθε φορά που ο Τραμπ κάνει μια προσβλητική δήλωση. Πρέπει να αποφασίσει αν θα ακολουθήσει μια λιγότερο συμβιβαστική ή ακόμη και πιο σκληρή γραμμή, όπως έκανε ο Καναδάς», δήλωσε ο πολιτικός αναλυτής του Πανεπιστημίου της Μπολόνια, Πιέρο Ινιάτσι.
Η αντιπολίτευση έσπευσε να υποστηρίξει ότι η ρήξη αποδεικνύει την αποτυχία της στρατηγικής της Μελόνι, η οποία είχε επενδύσει στις προσωπικές σχέσεις και την κολακεία προς τον Αμερικανό πρόεδρο.
Ο πρώην πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι δήλωσε χαρακτηριστικά: «Καταλάβατε επιτέλους ότι η συμμαχία με αυτούς τους ανθρώπους στρέφεται εναντίον της Ιταλίας; Αρκετά με τα καπέλα MAGA και αρκετά με τις γέφυρες προς τον Τραμπ».
Ο πόλεμος με το Ιράν άλλαξε τις ισορροπίες
Η εκλογική νίκη του Τραμπ το 2024 φαινόταν αρχικά να δίνει στη Μελόνι την ευκαιρία να αναπτύξει μια προνομιακή σχέση με έναν ιδεολογικά συγγενή ηγέτη και να λειτουργήσει ως γέφυρα μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης.
Ο Τραμπ την είχε επαινέσει επανειλημμένα, χαρακτηρίζοντάς τη «φανταστική ηγέτιδα», «όμορφη νέα γυναίκα», «πολύ επιτυχημένη πολιτικό» και «πηγή έμπνευσης για όλους».
Ακόμη και όταν οι ΗΠΑ επέβαλαν σαρωτικούς δασμούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Μελόνι απέφυγε να συγκρουστεί μαζί του, υποστηρίζοντας ότι προτεραιότητα ήταν η διατήρηση της ενότητας της Δύσης απέναντι στους κοινούς αντιπάλους. Παράλληλα, δεν τον επέκρινε δημόσια ούτε για τη στάση του απέναντι στην Ουκρανία ούτε για τη διαχείριση του πολέμου στη Γάζα.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε με τον πόλεμο στο Ιράν. Τον Απρίλιο, ο Τραμπ επιτέθηκε στον Πάπα Λέοντα για την κριτική του σχετικά με τη σύγκρουση και η Μελόνι έσπευσε να υπερασπιστεί τον Ποντίφικα, προκαλώντας την έντονη αντίδραση του Αμερικανού προέδρου.
Παράλληλα, η ιταλική κυβέρνηση αρνήθηκε να επιτρέψει τη χρήση αεροπορικής βάσης στη Σικελία από αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη που μετέφεραν οπλισμό για τον πόλεμο με το Ιράν, υποστηρίζοντας ότι δεν είχαν τηρηθεί οι προβλεπόμενες διαδικασίες.
«Αυτό ήταν το προπατορικό αμάρτημα στα μάτια του Τραμπ», σχολίασε ο αναλυτής της Policy Sonar, Φραντσέσκο Γκαλιέτι.
Ο ίδιος εκτιμά ότι, βραχυπρόθεσμα, η Μελόνι μπορεί να αποκομίσει πολιτικά οφέλη στο εσωτερικό, καθώς ο Τραμπ είναι ιδιαίτερα αντιδημοφιλής στην Ιταλία. Ωστόσο, κινδυνεύει να χάσει ένα από τα βασικά αφηγήματα της πολιτικής της ενόψει των εκλογών της επόμενης χρονιάς.
«Ήταν ένα ηχηρό χαστούκι. Θέτει σε σοβαρό κίνδυνο τη στρατηγική της να εμφανιστεί ως η ασφαλέστερη επιλογή για τους Ιταλούς», κατέληξε.
