Ολοκληρώθηκαν οι συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν για τα πυρηνικά - «Έγινε καλή αρχή», είπε ο Ιρανός ΥΠΕΞ
Shutterstock
Shutterstock

Ολοκληρώθηκαν οι συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν για τα πυρηνικά - «Έγινε καλή αρχή», είπε ο Ιρανός ΥΠΕΞ

Ολοκληρώθηκαν οι συνομιλίες μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης που διεξήχθησαν την Παρασκευή στο Ομάν.

«Οι υψηλού επιπέδου πυρηνικές συνομιλίες μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών που πραγματοποιήθηκαν την Παρασκευή στο Ομάν ήταν μια καλή αρχή και θα συνεχιστούν», δήλωσε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αρακί.

«Ήταν μια καλή αρχή για τις διαπραγματεύσεις. Και υπάρχει συμφωνία για τη συνέχιση των συνομιλιών. Ο συντονισμός για το πώς θα προχωρήσουμε θα αποφασιστεί στις πρωτεύουσες», δήλωσε ο Αρακί στην ιρανική κρατική τηλεόραση.

Αξιωματούχοι και από τις δύο πλευρές θα επιστρέψουν στις χώρες τους για διαβουλεύσεις, ενώ όπως πρόσθεσε ο Αρακί «το τείχος της δυσπιστίας πρέπει να ξεπεραστεί».

Ενώ και οι δύο πλευρές έχουν εκφράσει την προθυμία τους να αναβιώσουν τη διπλωματία σχετικά με τη μακροχρόνια πυρηνική διαμάχη της Τεχεράνης με τη Δύση, η Ουάσιγκτον ήθελε να επεκτείνει τις συνομιλίες ώστε να καλύψουν τους βαλλιστικούς πυραύλους του Ιράν, την υποστήριξη σε ένοπλες ομάδες στην περιοχή και τη «μεταχείριση του ίδιου του λαού τους», όπως δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, την Τετάρτη.

Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν θα συζητήσουν το θέμα των πυραύλων του Ιράν – ένα από τα μεγαλύτερα οπλοστάσια της περιοχής – και έχουν δηλώσει ότι η Τεχεράνη επιθυμεί την αναγνώριση του δικαιώματός της να εμπλουτίζει ουράνιο. Για την Ουάσιγκτον, ο εμπλουτισμός ουρανίου στο Ιράν αποτελεί κόκκινη γραμμή.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν με ανάρτησή του στο X ανέφερε: «Πολύ σοβαρές συνομιλίες μεσολάβησης μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ διεξήχθησαν σήμερα στο Μουσκάτ. Ήταν χρήσιμο να διευκρινιστεί τόσο ο ιρανικός όσο και ο αμερικανικός τρόπος σκέψης και να εντοπιστούν τομείς για πιθανή πρόοδο. Στόχος μας είναι να συναντηθούμε ξανά εν ευθέτω χρόνω, με τα αποτελέσματα να εξετάζονται προσεκτικά στην Τεχεράνη και την Ουάσινγκτον».

Την ίδια ώρα, το Ιράν φαίνεται να έχει αποκαταστήσει γρήγορα αρκετές εγκαταστάσεις βαλλιστικών πυραύλων που είχαν υποστεί ζημιές από πλήγματα πέρυσι, αλλά έχει προχωρήσει μόνο σε περιορισμένες επισκευές σε βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις που χτυπήθηκαν από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με ανάλυση δορυφορικών εικόνων της εφημερίδας The New York Times.

Ο άνισος ρυθμός ανοικοδόμησης δίνει ενδείξεις για τις στρατιωτικές προτεραιότητες της Τεχεράνης, την ώρα που οι Ηνωμένες Πολιτείες συγκεντρώνουν δυνάμεις στην περιοχή και ο πρόεδρος Τραμπ εξετάζει νέα στρατιωτική επιχείρηση.

Σε περίπτωση αμερικανικής επίθεσης, το Ιράν είναι πιθανό να απαντήσει με βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον του Ισραήλ και αμερικανικών στόχων στην περιοχή.

Δείτε τις δορυφορικές εικόνες:

Ειδικοί που παρακολουθούν στενά τα ιρανικά πυρηνικά και πυραυλικά προγράμματα επιβεβαίωσαν τα συμπεράσματα των ΝΥΤ, που εξέτασαν περίπου πάνω από 20 τοποθεσίες που είχαν πληγεί κατά τη 12ήμερη σύγκρουση του περασμένου Ιουνίου.

Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκαν εργασίες κατασκευής σε περισσότερες από τις μισές. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η πλήρης έκταση των επισκευών παραμένει ασαφής, καθώς οι δορυφορικές εικόνες προσφέρουν μόνο επιφανειακή εικόνα.

Επίσης, οι δορυφορικές εικόνες δείχνουν εργασίες αποκατάστασης τους τελευταίους μήνες σε πάνω από δώδεκα πυραυλικές εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων μονάδων παραγωγής. Εκτιμήσεις υπηρεσιών πληροφοριών αναφέρουν ότι το Ιράν έχει σε μεγάλο βαθμό αποκαταστήσει το βαλλιστικό του πρόγραμμα.

Η έμφαση στην αποκατάσταση του πυραυλικού προγράμματος έρχεται σε αντίθεση με την πορεία του πυρηνικού, σημειώνουν αναλυτές.

Η εγκατάσταση δοκιμών πυραύλων στο Σαχρούντ φαίνεται να επανήλθε ιδιαίτερα γρήγορα σε λειτουργία, με ενδείξεις δραστηριότητας λίγους μόλις μήνες μετά τα πλήγματα.

Αντίθετα, οι εικόνες από τις βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις δείχνουν μερικές μόνο επισκευές και ενίσχυση οχυρώσεων, που επιταχύνθηκαν μόλις πρόσφατα. Δυτικοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι βλέπουν λίγα σημάδια ουσιαστικής προόδου στην αποκατάσταση της ικανότητας εμπλουτισμού πυρηνικού καυσίμου ή κατασκευής πυρηνικής κεφαλής.

Οι τρεις κύριες εγκαταστάσεις εμπλουτισμού — στο Ισφαχάν, στο Νατάνζ και στο Φορντό — φαίνεται να παραμένουν εκτός λειτουργίας. Σε δύο από αυτές τοποθετήθηκαν νέες στέγες από τον Δεκέμβριο, δυσχεραίνοντας την εκτίμηση των εργασιών στο εσωτερικό. 

Πρόσφατη έκθεση του Institute for Science and International Security εντόπισε αύξηση δραστηριότητας στο συγκρότημα σηράγγων στο Ισφαχάν, με νέες επιχωματώσεις στις εισόδους.

Στο στρατιωτικό συγκρότημα Παρτσίν, νοτιοανατολικά της Τεχεράνης, δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι κατασκευάστηκε πρόσφατα μεγάλος κυλινδρικός θάλαμος, μήκους περίπου 45 μέτρων.

To πυραυλικό πρόγραμμα

Οι διαπραγματευτές στο Ομάν θα πρέπει να περιπλεύσουν την «κόκκινη γραμμή» του Ιράν σχετικά με τη συζήτηση του προγράμματος πυραύλων του, προκειμένου να καταλήξουν σε συμφωνία και να αποτρέψουν μελλοντικές στρατιωτικές ενέργειες. Η Τεχεράνη έχει αποκλείσει κατηγορηματικά τις συνομιλίες σχετικά με τις «αμυντικές δυνατότητές της, συμπεριλαμβανομένων των πυραύλων και της εμβέλειάς τους».

Σε μια επίδειξη ανυπακοής, η κρατική τηλεόραση του Ιράν δήλωσε λίγες ώρες πριν από τις συνομιλίες ότι «ένας από τους πιο προηγμένους βαλλιστικούς πυραύλους μακράς εμβέλειας της χώρας, ο Khorramshahr-4», είχε αναπτυχθεί σε μία από τις τεράστιες υπόγειες «πόλεις πυραύλων» των Φρουρών της Επανάστασης.

Ωστόσο, η Τεχεράνη είναι διατεθειμένη να δείξει «ευελιξία όσον αφορά τον εμπλουτισμό ουρανίου, συμπεριλαμβανομένης της παράδοσης 400 κιλών υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου (HEU) και της αποδοχής μηδενικού εμπλουτισμού στο πλαίσιο μιας συμφωνίας κοινοπραξίας ως λύση», δήλωσαν Ιρανοί αξιωματούχοι στο Reuters την περασμένη εβδομάδα.

Το Ιράν επιμένει επίσης ότι το δικαίωμά του να εμπλουτίζει ουράνιο δεν είναι διαπραγματεύσιμο και απαιτεί την άρση των κυρώσεων, που επιβλήθηκαν εκ νέου από το 2018, όταν ο Τραμπ ακύρωσε τη συμφωνία του 2015 μεταξύ του Ιράν και των έξι δυνάμεων για το πυρηνικό πρόγραμμα.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι ευρωπαίοι σύμμαχοί τους και το Ισραήλ κατηγορούν την Τεχεράνη ότι χρησιμοποιεί το πυρηνικό της πρόγραμμα ως πρόσχημα για να αναπτύξει την ικανότητα παραγωγής όπλων. Το Ιράν ισχυρίζεται ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς.

Πηγές: Reuters, Guardian, New York Times