Δέκα χρόνια πέρασαν από τις αποκαλύψεις για το διεθνές σκάνδαλο «Panama Papers», με επίκεντρο το δικηγορικό γραφείο Mossack Fonseca που κατηγορήθηκε για ξέπλυμα χρήματος και φοροδιαφυγή μέσα από εταιρείες-βιτρίνα σε όλον τον κόσμο για λογαριασμό πολλών «πλούσιων και ισχυρών». Την Τετάρτη άρχισε στην Κολωνία η δίκη για τη γερμανική πτυχή της υπόθεσης.
Οι πρωταγωνιστές της υπόθεσης
Ρόλο στην υπόθεση φαίνεται να διαδραματίζει ο 56χρονος Ελβετός Κρίστοφ Τσόλινγκερ, επί δεκαετία συνιδιοκτήτης του εν λόγω δικηγορικού γραφείου, ο οποίος διαθέτει και διαβατήριο Παναμά. Σήμερα διαμένει στην Ελβετία και ασχολείται με αγοραπωλησίες ακινήτων. Το δικηγορικό γραφείο Mossack Fonseca έχει κλείσει από το 2018, σύμφωνα με την DW.
Ο άλλοτε συνέταιρος του Τσόλινγκερ, ο Γερμανός Γιούργκεν Μόσακ, ζει στον Παναμά. Ένας τρίτος συνέταιρος, ο Ραμόν Φονσέκα, απεβίωσε το 2024. Παλαιότερα ο Μόσακ είχε παραπεμφθεί σε δίκη στον Παναμά, μαζί με άλλους 27 υπόπτους, με την αρμόδια Εισαγγελέα να ζητεί ποινή κάθειρξης 12 ετών, τη βαρύτερη ποινή που προβλέπει η νομοθεσία. Και οι 28 κατηγορούμενοι αθωώθηκαν, καθώς το δικαστήριο έκρινε ότι με τα στοιχεία που προκομίστηκαν δεν ήταν δυνατόν να εξακριβωθεί πέραν πάσης αμφιβολίας η ενοχή τους.
Προνομιακή σχέση με το καθεστώς Άσαντ;
Στη δίκη που άρχισε την Τετάρτη στην Κολωνία η Εισαγγελία κατηγορεί τον Κρίστοφ Τσόλινγκερ για «συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση» και συνέργεια σε φοροδιαφυγή. Ο ίδιος, μέσω των δικηγόρων του, αρνήθηκε την ενοχή του για την πρώτη κατηγορία, αλλά την αποδέχθηκε ως προς τη δεύτερη, ενώ ομολόγησε ότι «ενήργησε με ενδεχόμενο δόλο». Οι αρχές εκτιμούν ότι μόνο στη Γερμανία το ποσό της φοροδιαφυγής ξεπερνά τα 13 εκατομμύρια ευρώ.
Σύμφωνα πάντως με το τηλεοπτικό δίκτυο ZDF, ο Τσόλινγκερ υποστηρίζει ότι η συμμετοχή του στην υπόθεση περιοριζόταν σε διαδικαστικά θέματα και ότι δεν συμμετείχε στην ίδρυση και διαχείριση εταιρειών που λειτουργούν ως «βιτρίνα», ούτε είχε κατά κανόνα απευθείας επαφή με τους επώνυμους πελάτες του δικηγορικού γραφείου.
Από τα έγγραφα που διέρρευσαν στο σκάνδαλο «Panama Papers» προκύπτει ωστόσο μία διαφορετική εικόνα, σύμφωνα με την οποία ο Τσόλινγκερ φέρεται να έχει δώσει έγκριση για συναλλαγές με συγγενικό πρόσωπο του τότε ηγέτη της Συρίας Μπασάρ Αλ Άσαντ, το οποίο λειτουργούσε και ως χρηματοδότης του καθεστώτος.
Το σκάνδαλο «Panama Papers» είχε έρθει στη δημοσιότητα το 2016 μέσω του διεθνούς δημοσιογραφικού δικτύου International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ), στο οποίο συμμετείχαν και γερμανικά ΜΜΕ, όπως η εφημερίδα Süddeutsche Zeitung του Μονάχου. Στην έρευνα για τη συγκεκριμένη υπόθεση, η οποία τιμήθηκε με το αμερικανικό βραβείο Pulitzer το 2017, συμμετείχαν σχεδόν 400 δημοσιογράφοι από περισσότερες από 80 χώρες.
