Πλησιάζουμε στην 4η επέτειο της απρόκλητης ρωσικής στρατιωτικής εισβολής στην Ουκρανία (24/2/2022) που παραβίασε βάναυσα την κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα της χώρας με διάφορα απίθανα, μυθώδη και γελοία προσχήματα. Επρόκειτο για εισβολή η οποία δε θεωρείτο πιθανή αν έπαιρνε κανείς τοις μετρητοίς τις παραπλανητικές ρωσικές διαβεβαιώσεις. Η Ρωσία, όμως, είχε ήδη καταλάβει και προσαρτήσει την Κριμαία το 2014 χωρίς να ανοίξει μύτη. Είχε ορθώς σταθμίσει τις ανύπαρκτες ουσιαστικά αμερικανικές και ευρωπαϊκές αντιδράσεις. Tώρα, ήθελε να δώσει ένα μάθημα στη γειτονική της «ναζιστική» χώρα με πρόεδρο από γονείς Εβραίους, που είχε επιλέξει να είναι με τη Δύση και να έχει δυτικούς πολιτικούς θεσμούς. Πώς τόλμησε!
Διάφοροι στρατιωτικοί αναλυτές, μεταξύ των οποίων και εσμός εγχώριων απόστρατων αξιωματικών παντός Όπλου, προέβλεπαν άνετο, ολιγοήμερο ρωσικό στρατιωτικό περίπατο. Διαψεύστηκαν παταγωδώς. Λογάριαζαν χωρίς τον ξενοδόχο, ήτοι την απόφαση των ίδιων των Ουκρανών να υπερασπίσουν την πατρίδα τους με κάθε κόστος.
Η προέλαση των ρωσικών στρατευμάτων που εισέβαλαν στη χώρα από τη Λευκορωσία για να καταλάβουν το Κίεβο κατέληξε σε κυριολεκτικό φιάσκο, σε ταπεινωτική ρωσική ήττα.
Η ηρωική αντίσταση του Ουκρανικού λαού υποχρέωσε τη Δύση (την Αμερική και την ΕΕ) να στηρίξει στρατιωτικά και οικονομικά την Ουκρανία και να υιοθετήσει κυρώσεις κατά της Ρωσίας που σταδιακά ενισχύονταν μεν αλλά δε στάθηκαν ικανές να τη γονατίσουν οικονομικά. Από στρατιωτική άποψη η παροχή όπλων αποσκοπούσε στην ενίσχυση της αμυντικής ικανότητας της Ουκρανίας. Δεν δόθηκαν, όμως, όπλα μεγάλου βεληνεκούς που θα μπορούσαν να πλήξουν κρίσιμες για τη διεξαγωγή του πολέμου δομές βαθιά στο έδαφος της Ρωσίας. Έτσι, η Ρωσία αφέθηκε ανενόχλητη να πλήττει με κάθε μέσο ανελέητα την πρωτεύουσα και τις πόλεις της Ουκρανίας, τις ενεργειακές της υποδομές, να βομβαρδίζει, να δολοφονεί τον άμαχο πληθυσμό της και να διαπράττει κατά το δοκούν φρικαλέα εγκλήματα πολέμου ατιμωρητί, χωρίς κόστος.
Η Αφύπνιση της Ευρώπης
Η Ευρώπη άργησε να συνειδητοποιήσει ότι ο πόλεμος αυτός ήταν για την ίδια υπαρξιακός, ότι τα σύνορα της Ουκρανίας είναι και δικά της. Ουδέτερες χώρες, όπως η Σουηδία και η Φινλανδία έσπευσαν να ενταχτούν στο ΝΑΤΟ, οι Βαλτικές χώρες δικαίως τρομοκρατήθηκαν. Το μεταπολεμικό οικοδόμημα ασφάλειας στην Ευρώπη, που στηρίχτηκε και στην αμερικανική πυρηνική ομπρέλα, άρχισε να παρουσιάζει σοβαρά ρήγματα καθώς η πολιτική του Αμερικανού προέδρου Τραμπ ταυτίστηκε με τον θύτη και όχι με το θύμα. Ο νέος γεωπολιτικός προσανατολισμός της Αμερικής, εμφανώς υποβαθμίζει τις παραδοσιακές μεταπολεμικές συμμαχίες της και το ΝΑΤΟ. Βασίζεται σε λανθασμένους υπολογισμούς. Σε μια νέα υποτίθεται αναδιανομή των σφαιρών επιρροής και μιας φρούδας εκτίμησης προσεταιρισμού της Ρωσίας εναντίον της κύριας απειλής, της Κίνας. Μιας πολιτικής Κίσινγκερ προ μισού αιώνα (Κίνα εναντίον Ρωσίας) από την ανάποδη. Είναι φανερό ότι θα αποτύχει.
Η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να υπολογίζει την Αμερική ως αξιόπιστο σύμμαχο. Δεν είναι μόνο η περίπτωση της Γροιλανδίας, που νομίζω ότι ενταφίασε κάθε υπόλοιπο αυταπάτης ως προς αυτό. Η νέα Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας της Αμερικής αντιμετωπίζει (λόγω και έργω) την Ευρώπη όχι μόνο ως ανταγωνιστική αλλά και ως εχθρική σχεδόν δύναμη. Επομένως, η στροφή της ΕΕ προς τη δημιουργία ισχυρής αμυντικής και αποτρεπτικής ευρωπαϊκής αμυντικής ικανότητας και «στρατηγικής αυτονομίας» αποτέλεσε μονόδρομο. Δεν υπάρχουν εγγυήσεις ότι η ρωσική αρκούδα θα σταματήσει στην Ουκρανία.
Η Συμφωνία «Ειρήνης» ως Συνθηκολόγηση
Μολονότι η αντίσταση του ουκρανικού λαού δεν έχει καμφθεί είναι φανερό ότι ο χρόνος δεν λειτουργεί υπέρ της Ουκρανίας. Δεν έχει το εδαφικό στρατηγικό βάθος της Ρωσίας, τους αναγκαίους οικονομικούς και στρατιωτικούς πόρους, το ανθρώπινο δυναμικό για να αντέξει και να κερδίσει έναν μακροχρόνιο πόλεμο φθοράς. Εξάλλου, εξαρτάται απολύτως από τη βοήθεια της Δύσης. Οι αντοχές, όμως, της ΕΕ δεν είναι απεριόριστες. H κοινή γνώμη παρουσιάζει κόπωση. Η αύξηση των αμυντικών δαπανών και η ενθάρρυνση των ακροδεξιών κομμάτων σε πολλές χώρες της ΕΕ από την Αμερική υπονομεύουν τους θεσμούς των δημοκρατικών πολιτευμάτων και τη συνοχή της ΕΕ. Ο κίνδυνος αλλαγής των πολιτικών συσχετισμών, παράλυσης και διάλυσης της ΕΕ είναι υπαρκτός και δεν πρέπει να υποτιμάται.
Η Ρωσία, δεν υπολογίζει την τεράστια αιμορραγία σε ανθρώπινους και υλικούς πόρους που υφίσταται. Ένα αυταρχικό καθεστώς δεν είναι υπόλογο σε κανέναν, «εκκαθαρίζει» δε συστηματικά τους διαφωνούντες. Έχει ήδη καταλάβει το 20% περίπου του ουκρανικού εδάφους, το 1/5 της χώρας, εκρωσίζει συστηματικά τους πληθυσμούς των περιοχών αυτών, μεταξύ των οποίων και ελληνικούς, αρπάζει τα παιδιά τους.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Β. Ζελένσκι δήλωσε (6/2) ότι η Αμερική έδωσε «τελεσίγραφο» στα δυο εμπλεκόμενα μέρη να φτάσουν σε συμφωνία μέχρι τον προσεχή Ιούνιο. Δεν είναι δύσκολο να αντιληφθεί κανείς ότι το τελεσίγραφο αυτό απευθύνεται στην ουσία μονομερώς στην Ουκρανία.
Απομένει, βέβαια, όλα αυτά να διαπιστωθούν. Θα είναι, όμως, μια τέτοια «ειρηνευτική» συμφωνία η επιθυμητή κατάληξη ότι «η Ουκρανία δεν πρέπει να ηττηθεί και η Ρωσία δεν πρέπει να κερδίσει»; Μήπως δεν ήταν άλλο παρά ευσεβής πόθος;
Κατά μια έννοια, κάθε «ειρηνευτική» συμφωνία με την οποία αναγνωρίζεται η κατάκτηση ουκρανικών εδαφών από την Ρωσία αποτελεί στην ουσία νίκη της Ρωσίας και συνθηκολόγηση της Ουκρανίας, ήτοι της Ευρώπης.
Κι αν Νικήσει η Ρωσία;
Τι σημαίνει η νίκη αυτή της Ρωσίας για την Ευρώπη;
Στο ερώτημα αυτό προσπαθεί να απαντήσει κρούοντας ηχηρά τον κώδωνα του κινδύνου ο Γερμανός πολιτικός επιστήμονας Carlo Masala, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Bundeswehr του Μονάχου. Πέρυσι εξέδωσε ένα βιβλίο στα γερμανικά, που έγινε αμέσως το βιβλίο της χρονιάς, best seller και μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες. Διάβασα την αγγλική έκδοση που έχει τίτλο If Russia Wins: A Scenario (Atlantic Books, London 2025).
Πρόκειται για ένα βιβλίο μικρό, 120 σελίδων μέτριου σχήματος, με μοναδικό θέμα το ΣΕΝΑΡΙΟ της ρωσικής νίκης στην Ουκρανία και τις συνέπειές της για την Ευρώπη.
Δεν πρόκειται για κάποιο Σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Ο ίδιος ο συγγραφέας το στηρίζει σε ενδελεχή ακαδημαϊκή έρευνα, στοιχεία, προσομοιώσεις, συζητήσεις με ειδικούς, λογικές προβολές σημερινών παραγόντων στο εγγύς μέλλον. Θεωρεί, ορθώς, την κατάρτιση, τον ορθολογικό σχεδιασμό, την πολύπλευρη κατά το δυνατόν μελέτη των Σεναρίων ως στρατηγικό εργαλείο πνευματικής εγρήγορσης, δραστικό αντίδοτο απέναντι στον εφησυχασμό και στρουθοκαμηλισμό.
Το Σενάριο του Masala μας πάει 3 χρόνια μπροστά, όχι και τόσο μακριά μας. Ήδη απομένουν μόνο 2 χρόνια. Συγκεκριμένα, στις 27 Μαρτίου του 2028, ρωσικά στρατεύματα καταλαμβάνουν τις πρωινές ώρες και χωρίς σοβαρή αντίσταση τη μεθοριακή πόλη της Εσθονίας Narva. Είναι μια πόλη 57.000 κατοίκων με 88% ρωσόφωνο πληθυσμό. Ο ποταμός Narva χωρίζει την πόλη από την ρωσική πόλη Ivangorod, όπως εύκολα μπορεί να διαπιστώσει κανείς ρίχνοντας μια ματιά στο χάρτη. Ο ποταμός είναι το σύνορο. Η δε γέφυρα που ενώνει τις δυο πόλεις, κατ’ ευφημισμό αποκαλείται «γέφυρα φιλίας», θα πρόσθετα. Οι λιγοστές δυνάμεις του ΝΑΤΟ που στάθμευαν στην Εσθονία πιάστηκαν στον ύπνο. Δεν ήταν πειστικές ως δύναμη αποτροπής. Συνάμα, την ίδια μέρας, ρωσικές δυνάμεις καταλαμβάνουν και τη νήσο Hiiumaa, στρατηγικής σημασίας στη Βαλτική, με έκταση 989 τ. χλμ. και πληθυσμό 4.000 περίπου σε απόσταση 22 χλμ. από τις ακτές της χώρας. Επί σοβιετικής κατοχής (1944-1991) η νήσος αποτελούσε σχεδόν απαγορευμένη ζώνη.
Η Ρωσία, εκτιμώντας την απουσία σοβαρής δέσμευσης και σθεναρής, ουσιαστικής στήριξης της Αμερικής στην ασφάλεια της Ευρώπης ενθαρρύνεται να δοκιμάσει στην πράξη τη συνοχή, τις αντοχές, τις αντιδράσεις της Συμμαχίας.
Πώς φτάσαμε έως εδώ;
Τι συνέβη στην προηγούμενη τριετία; Ποια γεγονότα προηγήθηκαν;
«Ο συγγραφέας ανατρέχει στην υπογραφή ειρηνευτικής συμφωνίας» μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας που τοποθετεί στο Palais des Nations στη Γενεύη. Η «Ειρήνη» δεν είναι παρά το ψευδώνυμο της «Συνθηκολόγησης» της Ουκρανίας. Κατόπιν εξετάζει πιθανές αλλαγές στις σχέσεις Ευρώπης-ΗΠΑ, πολιτικές αλλαγές σε Ρωσία και Ουκρανία (χαοτική κατάσταση), τις συζητήσεις στο ΝΑΤΟ, τις συζητήσεις στα ηγετικά κλιμάκια της Μόσχας για τη στρατηγική της, τα διάφορα δολώματα και τους αντιπερισπασμούς που μηχανεύεται και μεθοδεύει για να θολώσει τους πραγματικούς της στόχους. Κι όταν στις 27/3/2028 η Ρωσία εισβάλλει στην Εσθονία παραβιάζοντας την κυριαρχία και ακεραιότητά της, το Σενάριο περιλαμβάνει τις αντιδράσεις του Λευκού Οίκου, του ΝΑΤΟ και των κυριότερων κρατών μελών της Συμμαχίας.
Πρόκειται για ένα συναρπαστικό αν και ανατριχιαστικό ανάγνωσμα. Ένα πολιτικό θρίλερ. Διαβάζει κανείς τις σελίδες με πραγματική αγωνία, με κομμένη την ανάσα για να φτάσει στο τέλος, για να διαπιστώσει σε ποιο βαθμό τελικά η Συμμαχία, το ΝΑΤΟ, τα ισχυρά κράτη της Συμμαχίας και της ΕΕ είναι διατεθειμένα να απαντήσουν αποφασιστικά στη ρωσική πρόκληση και επιθετικότητα, να εμπλακούν στρατιωτικά με τη Ρωσία αναλαμβάνοντας την ευθύνη και το κόστος όλων των συνεπειών. Μπορούν; Τι στάση θα κρατήσουν το Βερολίνο και το Παρίσι; Λειτουργεί και συναποφασίζει ακόμα ο «γαλλογερμανικός άξονας»; Είναι μαλθακοί και «κότες» οι Ευρωπαίοι; Έχει διαβρωθεί η θέλησή τους από τους «εμπόρους του φόβου»; Θα γίνει επίκληση του άρθρου 5 του ΝΑΤΟ; Η μόνη χώρα που το έχει επικαλεστεί μέχρι σήμερα είναι οι ίδιες οι Ην. Πολιτείες.
Δεν έχει κανένα νόημα να αποκαλύψω κάτι περισσότερο πέραν των απλών ανωτέρω αναφορών, της διαδρομής που αναπόφευκτα ακολουθεί ο συγγραφέας για την αξιολόγηση και στάθμιση των κρίσιμων παραμέτρων του Σεναρίου, που συνοψίζονται στην αποτελεσματική απάντηση της Συμμαχίας απέναντι στη ρωσική πρόκληση. Κάθε αναγνώστης μπορεί κρίνει από μόνος του.
Επιμύθιο
Ο Masala τέλειωνε το βιβλίο του όταν ο Ντόναλντ Τραμπ ορκιζόταν ως ο 47ος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών και κατά συνέπεια θεώρησε σκόπιμο να γράψει ένα Επιμύθιο, σαν ένα είδος αξιολόγησης των παραδοχών των Σεναρίου απέναντι στα γεγονότα, στα τρέχοντα και στα όσα είχαν μεσολαβήσει.
Ο ίδιος δεν έχει την παραμικρή αμφιβολία ότι το βασικό κι αβίαστο συμπέρασμα από όλη αυτή την «άσκηση» επί χάρτου του Σεναρίου του είναι ότι για το προβλεπτό μέλλον η Ρωσία θα παραμείνει η βασική απειλή ασφάλειας για την Ευρώπη. Κι αυτό υπαγορεύει πολλά και στην ΕΕ και στα κράτη-μέλη με επίκεντρο την αμυντική τους θωράκιση και τη «στρατηγική αυτονομία» της ΕΕ. Χρειάζεται να επαναληφθεί ότι το Σενάριό του δεν έχει την έννοια του αναπόφευκτου.
Είναι προς τιμήν και το εθνικό συμφέρον της χώρας που η κυβέρνηση της Ελλάδος τάχτηκε από την αρχή χωρίς ενδοιασμούς με την Ουκρανία καταδικάζοντας τη ρωσική εισβολή, προωθώντας την ευρωπαϊκή αμυντική συνεργασία, παρέχοντας στο μέτρο των δικών της δυνατοτήτων στρατιωτική και οικονομική βοήθεια στο χειμαζόμενο λαό της Ουκρανίας. Κι ας βυσσοδομεί ο κ. Σεργκέι Λαβρώφ, ο Ρώσος ΥΠΕΞ, κατά της χώρας μας με άκρως επιθετικές δηλώσεις (5/2/2026), ενώ αγνοείται η πραγματική κατάσταση των ελληνικών πληθυσμών στα εδάφη πουν βρίσκονται πλέον υπό ρωσική κατοχή.
Κι ας σιγοντάρουν ανενδοίαστα τον ρωσικό επεκτατισμό εις βάρος των συμφερόντων της χώρας μας οι ψοφοδεείς ρωσόφιλες, «ειρηνόφιλες», «ουδετερόφιλες», εγχώριες πολιτικές δυνάμεις, αριστερές και δεξιές, αλλά και άλλες…που πάνω από όλα τάσσονται με τον «άνθρωπο». Δεν είναι παρά ο Δούρειος Ίππος της ρωσικής προπαγάνδας και προστάτες των ρωσικών και εγχώριων συμφερόντων με ιδεολογικό περιτύλιγμα. Πεντάρα δε δίνουν για τη δημοκρατία, την ευημερία και την ασφάλεια της χώρας. Αλληθωρίζουν προς τον ολοκληρωτισμό, υποκλίνονται και θαυμάζουν τον «ισχυρό ανήρ» του «ξανθού γένους».
Η χώρα μας βρίσκεται στη σωστή πλευρά της ιστορίας και ταυτόχρονα διασφαλίζει τα εθνικά της συμφέροντα.
Οι πολίτες της θα πρέπει να είναι περήφανοι γι’ αυτό. Χρειάζεται πάντα να γρηγορούν.
Τιμή και Δόξα στον ηρωικό λαό της Ουκρανίας που μάχεται και χύνει το αίμα του για την πατρίδα του και την Ευρώπη.
