Το μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ με το Ιράν ανοίγει έναν νέο κύκλο διαπραγματεύσεων διάρκειας δύο μηνών για μια μακροπρόθεσμη συμφωνία σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, οκτώ χρόνια μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία JCPOA της εποχής Ομπάμα, την οποία ο Τραμπ χαρακτήριζε «καταστροφική» και «μονόπλευρη».
Όπως αναφέρει το CBS, η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι το νέο πλαίσιο είναι πολύ ισχυρότερο από τη συμφωνία του 2015, καθώς, όπως λέει ο Πιτ Χέγκσεθ, οι ΗΠΑ θα διασφαλίσουν ότι «η στρατιωτική επιλογή παραμένει στο τραπέζι». Ωστόσο, το μνημόνιο δεν αποτελεί ακόμη τελική συμφωνία. Πρόκειται για ένα πλαίσιο 14 σημείων, που παρατείνει την εκεχειρία στον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν και θέτει τη βάση για τεχνικές συνομιλίες.
Σε αντίθεση με το JCPOA, το οποίο αριθμούσε εκατοντάδες σελίδες και περιλάμβανε λεπτομερείς τεχνικούς περιορισμούς, το νέο μνημόνιο αφήνει ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα, όπως η τύχη του εμπλουτισμένου ουρανίου και το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Οι λεπτομέρειες αναμένεται να καθοριστούν μέσα στις επόμενες 60 ημέρες.
Και οι δύο συμφωνίες απαγορεύουν στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Το JCPOA, όμως, ήταν πολύ πιο συγκεκριμένο ως προς τους μηχανισμούς εφαρμογής, θέτοντας όρια στον εμπλουτισμό ουρανίου, στον αριθμό και τον τύπο των φυγοκεντρητών και στις εγκαταστάσεις όπου μπορούσε να πραγματοποιείται εμπλουτισμός. Το νέο μνημόνιο αναφέρει ότι η Τεχεράνη δεν θα αναπτύξει ούτε θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα, αλλά οι τρόποι επιβολής αυτού του όρου παραπέμπονται στην τελική συμφωνία.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το ζήτημα του ουρανίου. Το JCPOA επέτρεπε στο Ιράν περιορισμένο εμπλουτισμό έως 3,67% για 15 χρόνια. Σήμερα, όμως, η Τεχεράνη διαθέτει αποθέματα ουρανίου εμπλουτισμένου έως 60%, πολύ πιο κοντά στο επίπεδο που απαιτείται για την παραγωγή πυρηνικού όπλου. Το μνημόνιο προβλέπει τουλάχιστον την αραίωση του εμπλουτισμένου υλικού υπό την εποπτεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας, χωρίς όμως να διευκρινίζει αν θα καταστραφεί ή θα απομακρυνθεί από τη χώρα.
Στο πεδίο των κυρώσεων, το νέο πλαίσιο προβλέπει σταδιακή άρση τους στο πλαίσιο τελικής συμφωνίας, αλλά και άμεσες εξαιρέσεις για εξαγωγές πετρελαίου. Προβλέπει επίσης σχέδιο οικονομικής ανάπτυξης του Ιράν ύψους τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων, χωρίς υποχρεωτική αμερικανική χρηματοδότηση.
