Το αποδυναμωμένο καθεστώς του Ιράν γίνεται πιο επικίνδυνο - Οι απειλές της Τεχεράνης στη Δύση
AP
AP
CNN

Το αποδυναμωμένο καθεστώς του Ιράν γίνεται πιο επικίνδυνο - Οι απειλές της Τεχεράνης στη Δύση

Παρά ο γεγονός ότι η εξωτερική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ χαρακτηρίζεται από τη θέλησή του για γρήγορα αποτελέσματα, στην περίπτωση του Ιράν δεν φαίνεται να ισχύει το ίδιο, σύμφωνα με ανάλυση του CNN, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ εμφανίζεται διστακτικός με αποτέλεσμα να δίνεται χρόνος στο θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης να προετοιμαστεί για ένα ενδεχόμενο χτύπημα. Την ίδια στιγμή, ο Μασούν Πεζεσκιάν δήλωσε ότι Ισραηλινοί και Ευρωπαίοι ηγέτες εκμεταλλεύτηκαν τα οικονομικά προβλήματα του Ιράν, υποκινώντας τις ταραχές που ξέσπασαν τον Ιανουάριο.

Η εξωτερική πολιτική του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ χαρακτηρίζεται από έμφαση στο άμεσο αποτέλεσμα και απόρριψη των παρατεταμένων εμπλοκών σε σύνθετες και ασταθείς καταστάσεις. Ελάχιστα στοιχεία θεωρούνται προβλέψιμα στη λειτουργία του Λευκού Οίκου, γεγονός που ενδέχεται να αποτελεί συνειδητή επιλογή σύμφωνα με ανάλυση του CNN.

Όμως τα διδάγματα του Τραμπ από τις διαδηλώσεις του Ιανουαρίου στο Ιράν, καθώς και από τις προηγούμενες εμπλοκές του, δείχνουν ότι οι στρατιωτικές επιλογές του στον Περσικό Κόλπο είναι περιορισμένες, και κάθε άλλο παρά ελκυστικές.

Η συγκέντρωση ναυτικών δυνάμεων στα ανοικτά και γύρω από τις ακτές του Ιράν είναι εμμονική. Ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει για πιθανή στρατιωτική δράση εδώ και περίπου 20 ημέρες, από τότε που δημοσίευσε το μήνυμα «Η ΒΟΗΘΕΙΑ ΕΡΧΕΤΑΙ» και ακύρωσε συναντήσεις με Ιρανούς αξιωματούχους λόγω της βίαιης σφαγής διαδηλωτών. Τότε, δεν διέθετε επαρκή δύναμη πυρός στην περιοχή για να οργανώσει μια σημαντική επίθεση.

Αυτή η εκτίμηση αλλάζει σταδιακά. Η επίθεσή του τον Ιούνιο στις πυρηνικές εγκαταστάσεις στην πόλη Νατάνζ εμπεριείχε δύο αεροπλανοφόρα στην περιοχή, περισσότερο ως αντίβαρο σε τυχόν ιρανικά αντίποινα παρά για να συμμετάσχουν άμεσα στην επίθεση. Προς το παρόν, οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν ένα αεροπλανοφόρο και πολλά άλλα μέσα, πολλά από τα οποία είναι εύκολα ανιχνεύσιμα από ανοιχτές πηγές παρακολούθησης.

Η συγκέντρωση ναυτικών δυνάμεων έχει στερήσει από το Πεντάγωνο το στοιχείο της έκπληξης, αλλά αυτό μπορεί να μην έχει μεγάλη σημασία. Το ιρανικό καθεστώς βρίσκεται σε υψηλό συναγερμό, σίγουρα, για τους επτά μήνες που έχουν περάσει από την εκτεταμένη και καταστροφική επίθεση 12 ημερών από το Ισραήλ. Και ενώ σίγουρα έχει καταφέρει κάποια ανάκαμψη, τα αποθέματα πυραύλων και η δομή διοίκησης του έχουν αναμφίβολα εξαντληθεί. Ο Τραμπ αντιμετωπίζει έναν αποδυναμωμένο αντίπαλο, αλλά αυτό δεν βελτιώνει τις επιλογές του. Μπορεί μάλιστα να τις κάνει περισσότερο περίπλοκες. 

Ασαφής η εποχή μετά τον Χαμενεΐ

Το CNN επισημαίνει στην ίδια ανάλυση πως ένα μάθημα που μας δίδαξε ο Ιανουάριος είναι ότι μπορεί να μην συμβεί τίποτα. Πολλές αναλύσεις των φανερά παράνομων ισχυρισμών του Τραμπ για τη Γροιλανδία υποδείκνυαν ότι είχε στριμωχτεί σε μια γωνία από την οποία έπρεπε να βγει με κάποιο τρόπο. Ωστόσο, η «σκληροπυρηνική» στάση του υποχώρησε πιο γρήγορα από ό,τι χρειάστηκε ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε για να ψιθυρίσει τη μοιραία λέξη: «Μπαμπά».

Πεζεσκιάν: Τραμπ, Νετανιάχου και Ευρωπαίοι ηγέτες υποδαύλισαν τις διαδηλώσεις στο Ιράν

Από την πλευρά του, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε το Σάββατο ότι οι Αμερικανοί, Ισραηλινοί και Ευρωπαίοι ηγέτες εκμεταλλεύτηκαν τα οικονομικά προβλήματα του Ιράν, υποκινώντας ταραχές και παρέχοντας σε ανθρώπους τα μέσα για να «διαλύσουν το έθνος» στις πρόσφατες διαδηλώσεις.

Οι κινητοποιήσεις για δύο εβδομάδες σε πανεθνικό επίπεδο, οι οποίες ξέσπασαν στα τέλη Δεκεμβρίου με αφορμή οικονομική κρίση που σηματοδοτείτο από υψηλό πληθωρισμό και αυξανόμενο κόστος διαβίωσης, κόπασαν ύστερα από αιματηρή καταστολή των διαδηλώσεων από τις αρχές, κατά την οποία, σύμφωνα με την οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων HRANA που έχει έδρα στις ΗΠΑ, σκοτώθηκαν τουλάχιστον 6.563 άνθρωποι, εκ των οποίων 6.170 διαδηλωτές και 214 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε στο CNN Turk ότι σκοτώθηκαν 3.100 άνθρωποι, εκ των οποίων 2.000 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας.

Οι Αμερικανοί, Ισραηλινοί και Ευρωπαίοι ηγέτες προσπάθησαν να «προκαλέσουν, να δημιουργήσουν διχασμό και παρείχαν πόρους, προσελκύοντας κάποιους αθώους ανθρώπους σε αυτό το κίνημα», σημείωσε ο Πεζεσκιάν σε απευθείας μετάδοση από το κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει εκφράσει επανειλημμένως την υποστήριξή του για τους διαδηλωτές, λέγοντας ότι οι ΗΠΑ είναι προετοιμασμένες να αναλάβουν δράση αν το Ιράν συνεχίσει να σκοτώνει διαδηλωτές. Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν χθες, Παρασκευή, ότι ο Τραμπ εξετάζει τις επιλογές του, αλλά δεν έχει αποφασίσει αν θα προχωρήσει ή όχι σε πλήγματα στο Ιράν.

Ο ισραηλινός ειδησεογραφικός ιστότοπος Ynet μετέδωσε χθες ότι αντιτορπιλικό του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού κατέπλευσε στο λιμάνι Εϊλάτ του Ισραήλ.

Ο Τραμπ, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και Ευρωπαίοι «εκμεταλλεύτηκαν τα προβλήματά μας, προκάλεσαν και επεδίωκαν –και εξακολουθούν να επιδιώκουν—να κατακερματίσουν την κοινωνία», σημείωσε ο Πεζεσκιάν.

«Τους έβγαλαν στους δρόμους και ήθελαν, όπως είπαν, να διαλύσουν αυτήν τη χώρα, να σπείρουν τη σύγκρουση και το μίσος ανάμεσα στους ανθρώπους και να δημιουργήσουν διχασμό», τόνισε ο Πεζεσκιάν.

«Όλοι γνωρίζουν ότι το ζήτημα δεν ήταν μόνον μια κοινωνική διαμαρτυρία», πρόσθεσε.

Περιφερειακές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Σαουδικής Αραβίας, επιδίδονται σε διπλωματικές προσπάθειες για να αποτραπεί μια στρατιωτική αντιπαράθεση ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη.

Οι ΗΠΑ αξιώνουν το Ιράν να περιορίσει το πυραυλικό του πρόγραμμα αν οι δύο χώρες πρόκειται να επαναλάβουν τις συνομιλίες, αλλά το Ιράν έχει απορρίψει το αίτημα αυτό.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αραγτσί δήλωσε στην Τουρκία ότι οι πύραυλοι δεν θα αποτελέσουν ποτέ αντικείμενο οποιωνδήποτε διαπραγματεύσεων.

Απαντώντας στις αμερικανικές απειλές για στρατιωτική δράση, ο Αραγτσί πρόσθεσε ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη είτε για διαπραγματεύσεις είτε για πόλεμο, και ότι είναι επίσης έτοιμη να συνεργαστεί με περιφερειακές χώρες για την προώθηση της σταθερότητας και της ειρήνης.

«Η αλλαγή καθεστώτος είναι ένα απόλυτο αποκύημα της φαντασίας. Κάποιοι πίστεψαν αυτήν την ψευδαίσθηση», σημείωσε ο Αραγτσί σε δηλώσεις που έκανε στο CNN Turk. «Το σύστημά μας είναι τόσο βαθιά ριζωμένο και τόσο καλά εδραιωμένο που αυτοί που έρχονται και αυτοί που φεύγουν δεν κάνουν καμία διαφορά», κατέληξε.