Μπορεί οι αναλυτές, στην πλειοψηφία τους, να προβλέπουν ότι η Κριστίν Λαγκάρντ θα διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια στη συνεδρίαση της 30ης Απριλίου, ωστόσο το επικρατέστερο σενάριο για τη συνέχεια κάνει λόγο για μία «αύξηση ασφαλείας» τον Ιούνιο.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι το ενδεχόμενο αύξησης την επόμενη εβδομάδα δεν έχει πλήρως αποκλειστεί, ειδικά στην περίπτωση που κλιμακωθεί η ένταση στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, οι κεντρικοί τραπεζίτες της Ευρωζώνης έχουν αποφασίσει να έχουν στην κατοχή τους περισσότερα στοιχεία για τον πληθωρισμό, πριν… πατήσουν το κουμπί της αύξησης.
Χαρακτηριστική των προθέσεων της ΕΚΤ ήταν η τοποθέτηση του Γιάννη Στουρνάρα στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, από το βήμα του οποίου προειδοποίησε ότι δεδομένης της υψηλής αβεβαιότητας, η νομισματική πολιτική θα προσαρμοστεί αναλόγως των εξελίξεων. Αν χρειαστεί, θα κάνουμε ό,τι είναι απαραίτητο, τόνισε ο διοικητής της ΤτΕ, δίνοντας το στίγμα για τη συνέχεια.
Τα τρία «αγκάθια» που θα επισπεύσουν την αύξηση των επιτοκίων είναι τα ακόλουθα:
1.Πληθωριμός πάνω από 4%: Είναι το πρώτο ψυχολογικό επίπεδο που θα χτυπήσει καμπανάκι στη Φρανκφούρτη. Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη εκτινάχθηκε στο 2,6% τον Μάρτιο, από 1,9% τον Φεβρουάριο και τα στοιχεία για τον Απρίλιο θα αποκαλύψουν το μέγεθος του προβλήματος. Στην περίπτωση που ο πληθωρισμός ξεπεράσει το 4% θα ξυπνήσουν μνήμες από το 2022 και οι κεντρικοί τραπεζίτες της Ευρωζώνης θα πρέπει να αναλάβουν δράση.
2.Δομικός πληθωρισμός πάνω από 3%: Ο δομικός πληθωρισμός, ο οποίος δεν λαμβάνει υπόψη τις μεταβολές των πιο ευμετάβλητων στοιχείων όπως των τροφίμων και της ενέργειας, διαμορφώθηκε το 2,4% τον Μάρτιο. Η αναθέρμανση σε σύγκριση με το 2,2% του Ιανουαρίου που ήταν χαμηλό τεσσάρων ετών έχει θορυβήσει την ΕΚΤ και στην περίπτωση που ξεπεράσει το 3% θα υποδηλώνει ότι οι πληθωριστικές πιέσεις διευρύνονται.
3.Εκτίναξη των πληθωριστικών προσδοκιών: Η καθιερωμένη έρευνα που δείχνει τι πιστεύουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις ότι θα συμβεί στο μέλλον με τον πληθωρισμό, είναι καθοριστική για τη συνέχεια. Διότι η ΕΚΤ δίνει μεγάλη σημασία στην «προφητεία» της πραγματικής αγοράς, αφού σε αυτήν στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό η άνοδος ή η πτώση των τιμών. Ενδεχόμενη άνοδος των πληθωριστικών προσδοκιών στην παρούσα συγκυρία δεν μπορεί να αγνοηθεί από την Λαγκάρντ. Και αυτό γιατί αν όλοι περιμένουν ανατιμήσεις, οι επιχειρήσεις θα τις κάνουν και οι εργαζόμενοι θα ζητούν υψηλότερους μισθούς.
Όλα τα ανωτέρω δεν σημαίνουν ότι τα επιτόκια θα αυξηθούν αλλά ότι είναι πολύ πιθανό να αυξηθούν τον Ιούνιο, όταν το νέο πληθωριστικό κύμα θα έχει χτυπήσει μεταφορές, τρόφιμα, άλλα βιομηχανικά προϊόντα και υπηρεσίες.
Όσο περισσότερο παραμένουν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ, τόσο πιθανότερο θα είναι το πληθωριστικό κύμα να έχει διάρκεια και συνέχεια, αναγκάζοντας την ΕΚΤ να αναλάβει δράση.
Προσοχή όμως. Οι διοικητές των εθνικών κεντρικών τραπεζών της Ευρωζώνης εμφανίζονται πιο ευέλικτοι από ποτέ. Ενώ σε άλλες κρίσεις προσπαθούσαν να καταρτίσουν μία στρατηγική, τώρα κυριαρχεί η άποψη ότι η ΕΚΤ μπορεί κάλλιστα να αυξήσει τα επιτόκια τον Ιούνιο και να τα μειώσει αργότερα μέσα στο έτος, αν αυτό κριθεί απαραίτητο. Η αύξηση του Ιουνίου θα έχει – με τα σημερινά δεδομένα – προληπτικό χαρακτήρα, αλλά πολύ εύκολα θα μπορούσε να καταστεί επιτακτική μέχρι τότε.
Μοιάζει η κρίση του 2026 με του 2022;
Ας αρχίσουμε από τα βασικά. Στην ΕΚΤ γνωρίζουν πλέον ότι λειτουργούν σε καθεστώς διαχείρισης κρίσης και κανείς δεν περιμένει από τη Λαγκάρντ να δηλώσει ότι η Ευρωτράπεζα βρίσκεται σε «καλή θέση» με το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων στο 2%. Όσοι παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις αναφορικά με τα τρία αγκάθια που προαναφέρθηκαν, θα έχουν και την απάντηση στο ερώτημα αν θα αυξηθούν τα επιτόκια, πότε και πόσο.
Ταυτόχρονα, η ΕΚΤ θα εξετάζει κάθε μήνα και τα στοιχεία για την ανάπτυξη καθώς μία επικίνδυνη επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας θα άλλαζε άρδην τη στόχευση της Λαγκάρντ.
Στον ουρανοξύστη της Γκροσμαρκτχάλε στη Φρανκφούρτη, τα στελέχη της ΕΚΤ σκέφτονται τα «φαντάσματα» του 2022 αλλά ακόμα δεν τα βλέπουν ξεκάθαρα μπροστά τους. Τότε, η ΕΚΤ κατηγορήθηκε για καθυστερημένη αντίδραση απέναντι στην πληθωριστική κρίση που κόστισε στην οικονομία της Ευρωζώνης.
Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, η ΕΚΤ αυτή τη φορά είναι έτοιμη να κινηθεί αποφασιστικά και προληπτικά. Όμως θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι το 2002 η ευρωπαϊκή οικονομία έβγαινε από την κρίση της πανδημίας και παγκοσμίως υπήρχαν προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες, απέναντι στην ακόρεστη καταναλωτική ζήτηση μετά τα lockdown.
Σήμερα, ο πληθωριστικός αντίκτυπος της ενεργειακής κρίσης ενδέχεται σύμφωνα με την ING να είναι μικρότερος, καθώς οι καταναλωτές θα είναι πολύ πιο διστακτικοί να ξοδέψουν, κάτι που αντανακλάται στους σχετικούς δείκτες για την πρόθεση των καταναλωτών να δαπανήσουν χρήματα, οι οποί βρίσκονται σε χαμηλότερα επίπεδα από το 2022. Αντιθέτως, το πλήγμα για την οικονομική δραστηριότητα ίσως είναι σφοδρότερο από το 2022, όπως υποδεικνύουν οι δείκτες κλίματος.
Συμπερασματικά, η ΕΚΤ δεν αναμένεται να βιαστεί την επόμενη εβδομάδα. Θα διατηρήσει κατά πάσα πιθανότητα αμετάβλητα τα επιτόκια και θα περιμένει τα οικονομικά στοιχεία μέχρι τη συνεδρίαση του Ιουνίου για να λάβει αποφάσεις.
