Η παρατεταμένη κρίση στη Μέση Ανατολή έχει πλέον βαθύ αντίκτυπο στις αγορές των ομολόγων με το μακροπρόθεσμο κόστος δανεισμού για αρκετές οικονομίες της G7 να έχει εκτοξευτεί δραματικά τις τελευταίες εβδομάδες, λόγω ακριβώς των φόβων για αύξηση του πληθωρισμού εξαιτίας των περιορισμένων ενεργειακών ροών και όχι μόνο. (σ.σ: Περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε εδώ). https://www.liberal.gr/agores/giati-dialyontai-ta-omologa
Με τις τιμές του αργού πετρελαίου να έχουν αυξηθεί κατά 74% από την αρχή του έτους, του φυσικού αερίου κατά 50%-59% και τις τιμές της ουρίας κατά 55% από τον Φεβρουάριο εως σήμερα, οι υπουργοί Οικονομικών και οι κεντρικοί τραπεζίτες της G7- ΗΠΑ, Καναδάς, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία και Ιαπωνία -θα συναντηθούν στο Παρίσι τη Δευτέρα και την Τρίτη.
Στόχος να συντονιστούν απέναντι σε μια γεωπολιτική κατάσταση που έχει πλέον βαρύ οικονομικό αποτύπωμα για όλους και είναι θέμα χρόνου, αν δεν ανοίξει σύντομα το Στενό του Ορμούζ, να φέρει τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου σε κρίσιμα επίπεδα.
Βαδίζουν ολοταχώς στο κρίσιμο σημείο τα αποθέματα
Η ταχεία συρρίκνωση των αποθεμάτων ασφαλείας εν μέσω συνεχιζόμενων διαταραχών στις εφοδιαστικές αλυσίδες είναι πολύ πιθανόν να εκτοξεύσουν εκ νέου τις τιμές πετρελαίου και καυσίμων και μάλιστα λίγο πριν την κορύφωση της ζήτησης αυτό το καλοκαίρι, σύμφωνα με τη μηνιαία αναφορά του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας.
Βλέπετε, η αγορά πετρελαίου δεν έχει αισθανθεί τον πλήρη αντίκτυπο της απώλειας εφοδιασμού λόγω των εμπορικών αποθεμάτων που κατέχει η βιομηχανία, των στρατηγικών αποθεμάτων που ελέγχονται από τις κυβερνήσεις και των δεξαμενόπλοιων που βρίσκονται σε διαμετακόμιση.
Η χρήση των αποθεμάτων λοιπόν μείωσε το πλήγμα από τη διακοπή του εφοδιασμού στη Μέση Ανατολή και το κατέστησε μέχρι στιγμής σχετικά διαχειρίσιμο. Όμως τα αποθέματα μειώνονται σε επίπεδα ρεκόρ καθώς το Στενό του Ορμούζ εξακολουθεί να παραμένει κλειστό.
Τα αποθέματα ήταν σχεδόν το υψηλότερο επίπεδο της δεκαετίας, λίγο πάνω από 8 δισεκατομμύρια βαρέλια στα τέλη Φεβρουαρίου, σύμφωνα με την εκτίμηση της ελβετικής τράπεζας UBS σε έκθεση που δημοσίευσε την προηγούμενη Τρίτη. Μέχρι τα τέλη Απριλίου, τα αποθέματα μειώθηκαν στα 7,8 δισεκατομμύρια βαρέλια, ήτοι 200 εκατομμύρια βαρέλια λιγότερα μέσα σε δύο μήνες!
Η UBS αναμένει ότι τα αποθέματα θα πλησιάσουν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα μέχρι τα τέλη Μαΐου, στα 7,6 δισεκατομμύρια βαρέλια, αν η ζήτηση παραμείνει σταθερή.
Αλλά και οι προβλέψεις άλλων οίκων δεν είναι πιο αισιόδοξες.
Τα αποθέματα πετρελαίου θα μειωθούν στο κρίσιμο χαμηλό επίπεδο των 6,8 δισεκατομμυρίων βαρελιών μέχρι τον Σεπτέμβριο, εάν το Ορμούζ παραμείνει κλειστό σύμφωνα με τη JPMorgan, ενώ σύμφωνα με τη πρόβλεψη της Rapidan Energy τα αποθέματα προϊόντων θα φτάσουν σε κρίσιμα επίπεδα νωρίτερα τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο.
Οι αναλυτές σημειώνουν δε ότι ακόμα και αν το Ορμούζ ανοίξει άμεσα, εκτιμάται ότι η απώλεια προσφοράς πετρελαίου θα είναι πέριξ των 1,7 δισεκατομμυρίων βαρελιών , δεδομένης της διάρκειας της διαταραχής και των χρόνων επανεκκίνησης.
Όπως και να έχει, οι αναλυτές εκτιμούν ότι από ένα επίπεδο αποθεμάτων και κάτω- το περίφημο «λειτουργικό ελάχιστο», οι τιμές θα εκτοξευθούν για να αποτρέψουν την πτώση των αποθεμάτων κάτω από κρίσιμα επίπεδα, κάτι που θα είχε αντίκτυπο στην παγκόσμια οικονομία.
Βλέπετε, μπορεί τα 7,6 και τα 6,8 δισεκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου σε απόθεμα να ακούγονται πολλά, αλλά η πραγματικότητα είναι ότι μόνο περίπου 800 εκατομμύρια βαρέλια είναι διαθέσιμα χωρίς να επιβαρυνθεί το σύστημα, σύμφωνα με τους αναλυτές της JPMorgan. Τα υπόλοιπα χρειάζονται για να διατηρηθούν οι αγωγοί και οι δεξαμενές γεμάτες σε ελάχιστα επίπεδα, ώστε η αλυσίδα εφοδιασμού να λειτουργεί αποτελεσματικά.
Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε η επικεφαλής της παγκόσμιας στρατηγικής εμπορευμάτων της JPMorgan , Νατάσα Κάνεβα, η ισορροπία στα αποθέματα λειτουργεί όπως η αρτηριακή πίεση στο ανθρώπινο σώμα. Το ζήτημα είναι η κυκλοφορία του αίματος…Το σύστημα δεν αποτυγχάνει επειδή το πετρέλαιο εξαφανίζεται, αποτυγχάνει επειδή το δίκτυο κυκλοφορίας δεν έχει πλέον αρκετό όγκο εργασίας.
Γι’ αυτό ακριβώς οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι η αγορά δεν θα «επιτρέψει» τα αποθέματα να φτάσουν σε κρίσιμα χαμηλά επίπεδα, εκτοξεύοντας τις τιμές του πετρελαίου και των προϊόντων τόσο υψηλά ώστε νομοτελειακά να περιοριστεί η ζήτηση.
Και όπως αναφέρει σε ρεπορτάζ του το CNBC, με κρίσιμες υποδομές μεταφορών να μην μπορούν να προμηθευτούν καύσιμα σε οποιαδήποτε τιμή, ενεργοποιείται το σενάριο μιας σοβαρής οικονομικής συρρίκνωσης. Αυτό το ασφάλιστρο κινδύνου διεκδικούν οι επενδυτές στα ομόλογα αυτές τις ημέρες.
Ο ρόλος της Κίνας και των ΗΠΑ
Η αγορά πετρελαίου έχει χάσει περίπου 10 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα εξαγωγών από τον Περσικό Κόλπο λόγω του αποκλεισμού του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν, σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας την προηγούμενη εβδομάδα.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη διαταραχή του εφοδιασμού με πετρέλαιο στην ιστορία, που ισοδυναμεί με περίπου το 10% της συνολικής παγκόσμιας κατανάλωσης. Ωστόσο, οι τιμές του Βrent έκλεισαν στα 109 δολάρια ανά βαρέλι, αρκετά χαμηλότερα από τις τιμές που παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια μικρότερων διαταραχών εφοδιασμού όταν ξεκίνησε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Πέραν της συμβολής των στρατηγικών αποθεμάτων, η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν παράσχει κρίσιμη υποστήριξη στην αγορά πετρελαίου και έχουν συμβάλει στην άμβλυνση της τεράστιας διαταραχής του εφοδιασμού στη Μέση Ανατολή, αποτρέποντας μια πιθανόν ακόμα μεγαλύτερη αύξηση των τιμών της ενέργειας από αυτή που ήδη έχει υλοποιηθεί.
Πώς το έχουν καταφέρει αυτό;
Οι ΗΠΑ ως ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου και σημαντικός εξαγωγέας έχουν αυξήσει τις εξαγωγές, ενώ η Κίνα ως ο μεγαλύτερος εισαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο έχει μειώσει τις εισαγωγές.
Οι κινήσεις αυτές έχουν βοηθήσει στην αποτροπή της περαιτέρω ανόδου των τιμών του πετρελαίου, δεδομένου ότι οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου ασκούν σημαντική επιρροή στην αγορά πετρελαίου και τη συγκεκριμένη περίοδο τη χρησιμοποιούν για να βοηθήσουν στην κάλυψη του κενού προσφοράς.
Σύμφωνα με τον ΙΕΑ, οι εξαγωγές πετρελαίου από παραγωγούς εκτός της Μέσης Ανατολής, με επικεφαλής τις ΗΠΑ, έχουν αυξηθεί κατά 3,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν.
Την ίδια στιγμή, η Κίνα μείωσε τις εισαγωγές πετρελαίου κατά 3,6 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, ποσότητα που ισοδυναμεί περίπου με τη συνολική ημερήσια κατανάλωση της Ιαπωνίας .
Αμφότερες οι δύο εξελίξεις αντισταθμίζουν περίπου το 70% των εξαγωγών που χάθηκαν από τον Κόλπο. Αυτός είναι ίσως ο πιο σημαντικός λόγος για τον οποίο οι διεθνείς τιμές του αργού πετρελαίου δεν έχουν ξεπεράσει τα 120 δολάρια το βαρέλι.
Εν τω μεταξύ, και η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Ινδία έχουν μειώσει συλλογικά τις εισαγωγές τους σύμφωνα με τον IEA.
Το ερώτημα βέβαια αυτή τη στιγμή είναι εάν οι ΗΠΑ και η Κίνα μπορούν να διατηρήσουν τις υψηλότερες εξαγωγές και τις μειωμένες εισαγωγές τους μέχρι να ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ.
Και εδώ επιστρέφουμε στο κεφάλαιο των στρατηγικών αποθεμάτων. Η Κίνα κατείχε 1,4 δισεκατομμύρια βαρέλια στο στρατηγικό της απόθεμα πετρελαίου, το μεγαλύτερο στον κόσμο, από τον Δεκέμβριο του 2025, σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ.(σ.σ: Η Κίνα δεν δημοσιεύει επίσημα τα στοιχεία της. Ο IEA και η EIA υπολογίζουν το σύνολο αυτό προσμετρώντας τόσο τα κρατικά αποθέματα -περίπου 360 εκατ. βαρέλια- όσο και τα τεράστια εμπορικά αποθέματα των διυλιστηρίων -περίπου 1 δισ. βαρέλια- που λειτουργούν ως δεύτερη γραμμή ασφαλείας).
Το Πεκίνο φαίνεται να είναι σε θέση να συντηρηθεί για μήνες και πιθανώς για το υπόλοιπο του έτους, ακόμη και αν τα αποθέματά του μειωθούν κατά αρκετά εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα σύμφωνα με αναλυτές.
Από την άλλη πλευρά όμως, τα αποθέματα των ΗΠΑ βρίσκονται υπό πίεση. Βλέπετε, η αύξηση των εξαγωγών των ΗΠΑ αυτούς τους δύο μήνες προήλθε κυρίως από τα αποθέματά τους, συμπεριλαμβανομένων των στρατηγικών αποθεμάτων τους, παρά από την αύξηση παραγωγής πετρελαίου. (σ.σ: Το στρατηγικό αποθεματικό των ΗΠΑ-SPR- ανέρχεται σε περίπου 384 εκατομμύρια βαρέλια. Πέρα από το κρατικό SPR, οι ΗΠΑ διαθέτουν επιπλέον περίπου 400-411 εκατομμύρια βαρέλια σε ιδιωτικά εμπορικά αποθέματα).
Γιατί είναι δύσκολο να ανέβει άμεσα η παραγωγή από τις ΗΠΑ
Δεδομένου λοιπόν ότι η κατακόρυφη αύξηση των αμερικανικών εξαγωγών πετρελαίου στα επίπεδα ρεκόρ των 5,2 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα μετά το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ τροφοδοτείται σχεδόν αποκλειστικά από τη ραγδαία μείωση των αποθεμάτων, οι περισσότεροι αναλυτές πιστεύουν ότι η δυνατότητα των ΗΠΑ να συνεχίσουν αυτό το υψηλό επίπεδο εξαγωγών βρίσκεται ήδη υπό μεγάλη πίεση.
Βλέπετε, παρά την εκτόξευση των διεθνών τιμών, η φυσική αύξηση της παραγωγής δεν μπορεί να γίνει άμεσα λόγω τεχνικών και οικονομικών περιορισμών.
Ο συνήθης κύκλος «από το χώμα στο βαρέλι» για τις αμερικανικές εταιρείες σχιστόλιθου είναι συνήθως 6-9 μήνες. Μάλιστα πολλά στελέχη του κλάδου όπως η ConocoPhillips ισχυρίζονται ότι οι 9 μήνες αποτελούν το «απόλυτα θετικό σενάριο» από τη στιγμή που θα ληφθεί η επενδυτική απόφαση μέχρι να αρχίσει να ρέει νέο πετρέλαιο από μια νέα γεώτρηση.
Η μόνη εξαίρεση για ταχύτερη αύξηση αφορά τις ήδη ανοιγμένες αλλά μη ολοκληρωμένες γεωτρήσεις -Drilled Uncompleted Wells – DUC- Αυτές μπορούν να ενεργοποιηθούν γρήγορα, από έναν έως δύο μήνες, προσφέροντας μια μικρή, προσωρινή ώθηση.
Σημειωτέον ότι αυτή τη στιγμή δεν είναι εύκολη η επενδυτική απόφαση των νέων γεωτρήσεων, καθώς οι παραγωγοί απαιτούν εγγυήσεις ότι οι τιμές θα παραμείνουν υψηλές μακροπρόθεσμα. Δεν ρισκάρουν τεράστια κεφάλαια για μια κρίση που μπορεί να εκτονωθεί σύντομα αν εν τέλει ανοίξει το Στενό του Ορμούζ.
Επίσης πολλές από τις κορυφαίες και πιο παραγωγικές ζώνες σχιστόλιθου των ΗΠΑ έχουν ήδη αξιοποιηθεί στο μέγιστο, κάνοντας τη νέα εξόρυξη πιο αργή και κοστοβόρα.
Έτσι, η EIA προβλέπει ότι η ουσιαστική επίδραση των σημερινών υψηλών τιμών στην πραγματική παραγωγή των ΗΠΑ θα γίνει αισθητή κυρίως εντός του 2027 και όχι άμεσα μέσα στο τρέχον έτος.
Τουτέστιν, αν δεν ανοίξει άμεσα το Ορμούζ, θα πρέπει να ετοιμαστούμε για ένα «καυτό» καλοκαίρι.
Αποποίηση Ευθύνης: Το υλικό αυτό παρέχεται για πληροφοριακούς και μόνο σκοπούς. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να εκληφθεί ως προσφορά, συμβουλή ή προτροπή για την αγορά ή πώληση των αναφερόμενων προϊόντων. Παρόλο που οι πληροφορίες που περιέχονται βασίζονται σε πηγές που θεωρούνται αξιόπιστες, ουδεμία διασφάλιση δίνεται ότι είναι πλήρεις ή ακριβείς και δε θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.
Αποποίηση Ευθύνης: Το υλικό αυτό παρέχεται για πληροφοριακούς και μόνο σκοπούς. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να εκληφθεί ως προσφορά, συμβουλή ή προτροπή για την αγορά ή πώληση των αναφερόμενων προϊόντων. Παρόλο που οι πληροφορίες που περιέχονται βασίζονται σε πηγές που θεωρούνται αξιόπιστες, ουδεμία διασφάλιση δίνεται ότι είναι πλήρεις ή ακριβείς και δε θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.
