Μία πολύ κρίσιμη χρονιά είναι το 2026 για την Ευρωζώνη καθώς σε μεγάλο βαθμό θα φανεί αν οι ηγέτες της έχουν τη βούληση και την πυγμή να λάβουν τις αποφάσεις που απαιτούνται για να ισχυροποιήσει τη θέση της στο άκρως αβέβαιο διεθνές σκηνικό.
Με λίγα λόγια η κατάσταση στην Ευρωζώνη έχει ως εξής: τα άλλοτε μαύρα πρόβατα της περιφέρειας, όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Ισπανία, υπεραποδίδουν σε ανάπτυξη και εντυπωσιάζουν σε δημοσιονομικές επιδόσεις, την ώρα που η ανάκαμψη της Γερμανίας καθυστερεί, η Γαλλία μοιάζει εγκλωβισμένη σε πολιτικό και δημοσιονομικό τέλμα, ενώ οι… καμπάνες του υπερβολικού χρέους χτυπούν. Γαλλία και Βέλγιο έχουν να αντιμετωπίσουν υψηλά ελλείμματα της τάξης του 5% και δημόσιο χρέος άνω του 100%.
Για να κερδίσει σε ισχύ, η Ευρώπη πρέπει από συνομοσπονδία να μετατραπεί σε ομοσπονδία, τόνισε προχθές ο Μάριο Ντράγκι, του οποίου η έκθεση για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνεχίζει να ασκεί πιέσεις στην ευρωπαϊκή ηγεσία. Ο ίδιος επισήμανε ότι η Ευρώπη αναβαθμίζει τη θέση της στο παγκόσμιο στερέωμα μόνο σε τομείς που λειτουργεί ως μονάδα, όπως το εμπόριο και η νομισματική πολιτική.
Το νέο έτος ξεκίνησε με τις απειλές των δασμών να επανέρχονται στο προσκήνιο, ενώ οι πρώτοι διαθέσιμοι δείκτες υπενθυμίζουν ότι θα χρειαστούν μεγάλες τομές αφενός για να ανακάμψει η οικονομία και αφετέρου για να συντηρηθεί η δημοσιονομική σταθερότητα. Η Γερμανία παραμένει η χώρα που όλοι περιμένουν να… ανοίξει τα ταμεία για δώσει την απαραίτητη οικονομική ώθηση, ενώ η Γαλλία μπορεί να γλίτωσε τα χειρότερα με την ψήφιση του προϋπολογισμού αλλά το πολιτικό θρίλερ δείχνει να μην έχει τελειώσει.
Η Ελλάδα, από την πλευρά της, βρίσκεται μετά από πάρα πολλά χρόνια στο κλαμπ των χωρών που διατηρούν τη δημοσιονομική τους σταθερότητα και αποτελούν θετικό παράγοντα για την Ένωση. Μαζί της, κράτη-μέλη που στο παρελθόν έχουν απασχολήσει με τα προβλήματά τους, όπως η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Κύπρος.
Στο τέλος του 2025 η οικονομία της Ευρωζώνης κατάφερε να ξεπεράσει τις προσδοκίες των αναλυτών με ανάπτυξη 0,3% κυρίως λόγω της Γερμανίας, αλλά το 2026 δεν ξεκίνησε με τους καλύτερους οιωνούς. Και αυτό γιατί πριν από λίγες ημέρες έγινε γνωστό πως ο αριθμός των ανέργων στη Γερμανία ξεπέρασε το φράγμα των 3 εκατομμυρίων και ανέβηκε σε υψηλό 12 ετών στο 6,6%.
Ο καγκελάριος Μερτς έχει υποσχεθεί ότι θα εφαρμόσει μέτρα που θα επαναφέρουν τη Γερμανία σε ανάπτυξη, μετά από πολυετή στασιμότητα, δίνοντας έμφαση στα μεγάλα έργα υποδομών και στην αύξηση των αμυντικών δαπανών. Οι εκτιμήσεις θέλουν τη Γερμανία να αναπτύσσεται με ρυθμό 1,6% φέτος, με ώθηση από τις δημόσιες επενδύσεις και την ανάκαμψη των εξαγωγών, όμως με το ευρώ ενισχυμένο και τη δαμόκλειο σπάθη των δασμών να απειλεί, τίποτα δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο.
Στο μεταξύ, τα πιο πρόσφατα στοιχεία της ΕΚΤ για τις τραπεζικές χορηγήσεις υποδηλώνουν ότι λείπει ακόμα η επενδυτική έκρηξη που χρειάζεται η Ευρώπη. Επιπλέον, τα νέα στοιχεία για τους δείκτες PMI περιορίζουν την αισιοδοξία που είχε καλλιεργηθεί από τους δείκτες κλίματος Sentix και ZEW, παρά το γεγονός ότι αντανακλούν ήπια ανάπτυξη στο α’ τρίμηνο του 2026.
Φέτος, η Ευρώπη πρέπει να αντιμετωπίσει τον ίδιο της τον εαυτό, καθώς δυσκολεύεται να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ και την Κίνα, την ώρα που αισθάνεται επιθετικότητα από πολλές πλευρές. Όπως έχει τονίσει η Allianz, σε έκθεση που προτείνει 10 στρατηγικά μέτρα για να ανακάμψει η οικονομία, η Γερμανία πρέπει να ανακτήσει τον ρόλο της στην Ευρώπη και να συμβάλλει στην επίλυση των δύο πιο κρίσιμων ζητημάτων: του δημοσίου χρέους σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και της ολοκλήρωσης της ένωσης κεφαλαιαγορών.
Ακολουθούν οι προβλέψεις της ING για την Ελλάδα και τις τρεις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωζώνης:
Ελλάδα: Η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει στο περσινό μοτίβο και το 2026, υπεραποδίδοντας της Ευρωζώνης, χάρη στην ώθηση από την εγχώρια ζήτηση. Σε δημοσιονομικό επίπεδο, η Ελλάδα προέρχεται από έναν σχεδόν ισοσκελισμένο προϋπολογισμό το 2025, ενώ το χρέος της συνεχίζει να μειώνεται ως ποσοστό του ΑΕΠ στο 146%. Η χώρα μας θα έχει τη δυνατότητα δημοσιονομικής επέκτασης και παράλληλης μείωσης του χρέους στο 140% του ΑΕΠ.
Γερμανία: Η μεγαλύτερη οικονομία ελπίζει ότι φέτος θα ξεπεράσει το οικονομικό τέλμα των περασμένων ετών. Τα τελευταία στοιχεία αφήνουν περιθώρια αισιοδοξίας αλλά όλα δείχνουν ότι βρίσκεται σε σημείο καμπής με το πρόγραμμα δημοσιονομικής επέκτασης να βρίσκεται στο επίκεντρο. Τα επενδυτικά σχέδια σε υποδομές και άμυνα αναμένεται να φανούν στο ΑΕΠ φέτος και η επιστροφή στην ανάπτυξη ενδεχομένως αποτελέσει το πρώτο βήμα για την ολική επαναφορά της Γερμανίας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν σοβαρά προβλήματα όπως στον τομέα της ενέργειας και του εμπορίου.
Γαλλία: Είναι ίσως η μεγάλη «πληγή» της Ευρώπης σήμερα. Ο προϋπολογισμός πέρασε από το κοινοβούλιο αφού πρώτα πέρασε από… σαράντα κύματα. Προβλέπει αυξήσεις φόρων που στοχεύουν σε μεγάλες επιχειρήσεις και επενδυτές καθώς και μικρή μείωση των λειτουργικών δαπανών του κράτους. Το έλλειμμα τοποθετείται στο 5% του ΑΕΠ το 2026, έναντι 5,4% το 2025, με το χρέος να αυξάνεται στο 118% του ΑΕΠ. Μπορεί να υποχώρησε ο κίνδυνος πρόωρων εκλογών, ωστόσο τα μέτρα του προϋπολογισμού δεν αρέσουν στις επιχειρήσεις και αυτό μπορεί να πλήξει την ανάπτυξη. Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, το 2027 αναμένεται ακόμα πιο δύσκολο, τόσο πολιτικά, όσο και οικονομικά.
Ιταλία: Μετά από χρόνια κακών επιδόσεων, η Ιταλία δείχνει μία καλύτερη εικόνα, καθώς η αγορά εργασίας παραμένει ανθεκτική, ο πληθωρισμός έχει τεθεί υπό έλεγχο και οι αυξήσεις μισθών ενισχύουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Καθόλου άσχημα μία οικονομία που βρισκόταν για σχεδόν δύο δεκαετίες σε βάλτο. Κορυφαία προτεραιότητα παραμένει το έλλειμμα το οποίο μετά από πολλά χρόνια αναμένεται να υποχωρήσει κάτω από το 3% το 2026.
Ισπανία: Με ανάπτυξη 3% το 2025 η Ισπανία συνεχίζει να ξεχωρίζει, όμως η ING επισημαίνει ότι μεγάλο μέρος της οφείλεται στο γεγονός ότι ο πληθυσμός έχει αυξηθεί λόγω της μετανάστευσης. Που συνεπάγεται ότι οι επιδόσεις της δεν είναι τόσο εντυπωσιακές σε επίπεδο κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Η μεγάλη πρόκληση για την Ισπανία είναι η επίτευξη πιο ποιοτικής ανάπτυξης, μέσω και της αξιοποίησης των 20 δισ. ευρώ που έχουν απομείνει από το Ταμείο Ανάκαμψης.
