Πλούσια, δημοκρατική και στρατηγικά τοποθετημένη ανοιχτά των κινεζικών ακτών, η Ταϊβάν αποτελεί εδώ και καιρό το πιο ασταθές και εκρηκτικό ζήτημα στις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας.
Οι ΗΠΑ έχουν συμβάλει στον εξοπλισμό της Ταϊβάν και υπό την προεδρία του Τζο Μπάιντεν κατέστησαν σαφές ότι θα την υπερασπιστούν σε περίπτωση εισβολής. Παράλληλα, η Κίνα έχει εντείνει τις στρατιωτικές ασκήσεις στα ανοιχτά των ακτών της. Ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ την θεωρεί χαμένο έδαφος της χώρας του, προορισμένο για επανένωση.
Υπό την προεδρία Τραμπ η στήριξη της Ουάσινγκτον δεν φαίνεται πλέον δεδομένη. Ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος αρνήθηκε τον Φεβρουάριο να δηλώσει αν αποτελεί πολιτική των ΗΠΑ να εμποδίσουν την Κίνα να καταλάβει το νησί με τη βία.
Πιο πρόσφατα, ωστόσο, ο Τραμπ δήλωσε ότι ο Σι αντιλαμβάνεται τι θα συμβεί αν ο κινεζικός στρατός επιχειρήσει εισβολή, σχόλιο που πρόσφερε κάποια ανακούφιση στην Ταϊπέι. Στα μέσα Δεκεμβρίου η αμερικανική κυβέρνηση ενέκρινε πακέτο πωλήσεων όπλων προς την Ταϊβάν ύψους έως $11 δισ., προκαλώντας την οργισμένη αντίδραση της Κίνας.
Για τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία, η Ταϊβάν αποτελεί ένα ζωτικής σημασίας προπύργιο σε μια αλυσίδα αρχιπελάγων στα οποία βασίζονται για να περιορίσουν την Κίνα και να διασφαλίσουν τις εμπορικές οδούς.
Υπό την αμερικανική προστασία, η Ταϊβάν έχει ευημερήσει. Έχει εξελιχθεί σε κρίσιμο προμηθευτή ημιαγωγών και άλλων προϊόντων υψηλής τεχνολογίας.
Σήμερα το νησί των 23,5 εκατομμυρίων κατοίκων συγκαταλέγεται στις πιο ζωντανές δημοκρατίες της Ασίας και αποτελεί απάντηση στα επιχειρήματα του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας ότι τα δυτικά πολιτικά συστήματα δεν είναι συμβατά με την κινεζική κουλτούρα.
Με ονομαστικό ΑΕΠ γύρω στα $800 δισ, η Ταϊβάν κυριαρχεί στην παγκόσμια παραγωγή ημιαγωγών. Η TSMC είναι ο μεγαλύτερος κατασκευαστής τσιπ παγκοσμίως με συμβόλαια κατά ανάθεση. Κατασκευάζει προηγμένα τσιπ για εταιρείες όπως τις Apple, Nvidia, AMD, Qualcomm με τα τσιπ να αντιστοιχούν στο 35%-40% των συνολικών εξαγωγών.
Αυτό καθιστά την Ταϊβάν κρίσιμη για την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα τεχνολογίας.
Συγκριτικά με άλλες οικονομίες της Νοτιοανατολικής Ασίας, η Ταϊβάν είναι πιο τεχνολογικά προηγμένη από τις περισσότερες. Είναι μικρότερη αλλά πιο εξειδικευμένη από τη Νότια Κορέα, λιγότερο διαφοροποιημένη από την Ιαπωνία αλλά ισχυρότερη στην κατασκευή τσιπ κατά ανάθεση.
Η Ταϊβάν καταγράφει διαχρονικά εμπορικά πλεονάσματα, ιδιαίτερα σε περιόδους τεχνολογικής άνθησης.
Η οικονομία της είναι μικρή σε μέγεθος αλλά μεγάλης σημασίας. Αποτελεί παγκόσμιο πυλώνα προηγμένης τεχνολογίας, ιδίως στους ημιαγωγούς, γεγονός που την καθιστά ταυτόχρονα ιδιαίτερα εύπορη και γεωπολιτικά ευαίσθητη.
Τα ισχυρά σημεία της είναι η τεχνολογία ημιαγωγών παγκόσμιας ηγετικής θέσης, το υψηλά εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό, η ισχυρή κουλτούρα έρευνας και ανάπτυξης και η βαθιά ενσωμάτωση στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.
Πώς οι εντάσεις Κίνας-Ταϊβάν μπορούν να επηρεάσουν τις χρηματοπιστωτικές αγορές και την παγκόσμια οικονομία, τόσο οι κανονικές γεωπολιτικές εντάσεις όσο και τα ακραία σενάρια σύγκρουσης;
Οι γεωπολιτικές εντάσεις, όπως οι στρατιωτικές ασκήσεις και οι διπλωματικές διαμάχες, συχνά αυξάνουν την αποστροφή ρίσκου και τη μεταβλητότητα, οδηγώντας τα επενδυτικά κεφάλαια σε ασφαλέστερα λιμάνια (χρυσό, κρατικά ομόλογα ΗΠΑ, κλπ) και μακριά από μετοχές υψηλότερου κινδύνου.
Η Ταϊβάν βρίσκεται σε μια από τις πιο πολυσύχναστες θαλάσσιες οδούς του κόσμου και κυριαρχεί στην παραγωγή προηγμένων ημιαγωγών. Οι διαταραχές εδώ έχουν άμεσες επιπτώσεις στις παγκόσμιες αγορές.
Μια σύγκρουση ή αποκλεισμός στη Διώρυγα της Ταϊβάν θα μπορούσε να διαταράξει σημαντικά τις εμπορικές ροές. Σχεδόν το ένα τέταρτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου διέρχεται από τη διώρυγα.
Διακοπές στην παραγωγή τσιπ στην Ταϊβάν θα επηρέαζαν τα πάντα, από τηλέφωνα και υπολογιστές μέχρι αυτοκίνητα και εξοπλισμό Τεχνητής Νοημοσύνης, αυξάνοντας τα κόστη και επιβραδύνοντας την παραγωγή παγκοσμίως.
Ο πρόεδρος Τραμπ έχει αφήσει τον κόσμο να μαντέψει τη στάση του σχετικά με το θέμα της Ταϊβάν. Σε συνέντευξη του στις 2 Νοεμβρίου στην εκπομπή 60 Minutes του CBS, δήλωσε ότι ο Κινέζος πρόεδρος «καταλαβαίνει τι θα συμβεί» αν επιχειρηθεί στρατιωτική εισβολή στην Ταϊβάν.
Δήλωσε επίσης ότι ο Σι και άλλοι Κινέζοι αξιωματούχοι του έχουν πει ότι δεν θα κινηθούν ποτέ εναντίον της Ταϊβάν όσο θα είναι πρόεδρος «γιατί γνωρίζουν τις συνέπειες».
