Το 2026 μπήκε με καλούς οιωνούς. Αν η πρώτη χρονιά της προεδρίας Τραμπ έδωσε έμφαση στην υλοποίηση αλλαγών στη δομή της αμερικανικής οικονομίας, το νέο έτος σηματοδοτεί την αρχή της καρποφόρησης αυτών των προσπαθειών.
Πέρα από τις πρωτοβουλίες του προέδρου, ο αναπτυξιακός μοχλός των ΗΠΑ στηρίζεται σε δύο ακόμη πυλώνες: τα χαμηλότερα επιτόκια της FED και τις μεγάλες επενδύσεις γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Η αμερικανική οικονομία βρίσκεται σε μια φάση μετάβασης. Από την κρίση της πανδημίας και μετά, συντελέστηκαν δύο βασικές αλλαγές. Η εξαιρετικά υψηλή ρευστότητα της FED, σε συνδυασμό με την ανεξέλεγκτη δημοσιονομική επέκταση της περιόδου Biden, αδρανοποίησαν σε μεγάλο βαθμό τη λειτουργία της οικονομίας των ΗΠΑ.
Με τον πληθωρισμό να καλπάζει και τα επιτόκια να βρίσκονται σε υψηλά δεκαετιών, η πλειονότητα των αναλυτών προεξοφλούσε μια βαθιά ύφεση ή ακόμη και συνθήκες στασιμοπληθωρισμού.
Αντιθέτως, αυτό που συνέβη ήταν παράδοξο. Η κυβέρνηση Biden, μέσω ανεξέλεγκτων ελλειμμάτων χρηματοδοτούμενων από ακριβό χρέος, απορρόφησε ρευστότητα από ολόκληρο τον κόσμο και τη διοχέτευσε, μέσω κεντρικού προγραμματισμού, στους τομείς που η ίδια επέλεξε.
Τα αποτελέσματα αυτής της πολιτικής δεν είχαν ουσιαστικό παραγωγικό αντίκτυπο στην οικονομία. Οι ρυθμοί ανάπτυξης παρέμειναν σταθεροί, αλλά εξαρτώνταν άμεσα από τη συνεχή διοχέτευση χρήματος μέσω της κυβέρνησης. Ο κεντρικός αυτός προγραμματισμός εκτόπισε την ιδιωτική πρωτοβουλία, λόγω των υψηλών επιτοκίων.
Η στροφή της κυβέρνησης Τραμπ είναι ξεκάθαρη. Από τον περασμένο Ιανουάριο έως και τον Νοέμβριο του 2025, το έλλειμμα ανέρχεται στα 1,5 τρισεκατομμύρια δολάρια. Για την ίδια περίοδο, το 2023 και το 2024, το έλλειμμα βρισκόταν στα 1,75 και 1,95 τρισεκατομμύρια δολάρια αντίστοιχα.
Η κυβέρνηση Τραμπ επιδεικνύει αυξημένη δημοσιονομική πειθαρχία, την ώρα που η οικονομία υπερβαίνει τις προσδοκίες. Με χαμηλότερα ελλείμματα, η ανάπτυξη διαμορφώνεται στο 4,3% και οι επενδύσεις τη φετινή χρονιά είναι οι υψηλότερες από το 2023. Με τη βασική διαφορά ότι, το 2023, οι επενδύσεις πραγματοποιούνταν μέσω κρατικής παρέμβασης, ενώ πλέον υλοποιούνται χωρίς τον μοχλό του κράτους.
Με τη FED να έχει ήδη ξεκινήσει τη μείωση των επιτοκίων, δημιουργείται πλέον ούριος άνεμος στα πανιά της οικονομίας. Τα χαμηλότερα επιτόκια ενισχύουν τις αποτιμήσεις των μετοχών, ωστόσο ο πλήρης αντίκτυπός τους γίνεται αισθητός έπειτα από 18 περίπου μήνες.
Σε συνδυασμό με πιο χαλαρούς εποπτικούς κανόνες για το χρηματοπιστωτικό σύστημα και τη γενικότερη απορρύθμιση του κανονιστικού πλαισίου για την οικονομική δραστηριότητα, οι οικονομικές συνθήκες βελτιώνονται, δημιουργώντας ισχυρά κίνητρα για επενδύσεις και ανάπτυξη.
Η νέα χρονιά θα φέρει και πάλι την Τεχνητή Νοημοσύνη στο προσκήνιο. Οι επενδύσεις στον κλάδο θα συνεχιστούν με αμείωτη ένταση και θα έχουν πολλαπλασιαστικό όφελος για την οικονομία. Κάθε δολάριο που επενδύεται σε ένα datacenter, πέρα από τις κάρτες γραφικών που απαιτεί, συνεπάγεται επενδύσεις σε ακίνητα, ενέργεια και έναν ολόκληρο στρατό εργαζομένων — από τον κατασκευαστικό κλάδο έως την επιστήμη υπολογιστών. Όσο η επενδυτική έξαρση συνεχίζεται, το σύνολο της οικονομίας ωφελείται.
Παράλληλα, το 2026 αναμένεται να είναι η χρονιά κατά την οποία θα δούμε ολοένα και περισσότερες επιχειρηματικές ιδέες βασισμένες στο AI να αποκτούν πρακτικές, καθημερινές εφαρμογές. Σταδιακά, το μοντέλο της Τεχνητής Νοημοσύνης θα απομακρυνθεί από μια γενικού ενδιαφέροντος μορφή απλών ερωτήσεων και απαντήσεων.
Επιχειρηματικές λύσεις που επιλύουν πραγματικά προβλήματα της καθημερινότητας θα αρχίσουν να εμφανίζονται δυναμικά. Μια νέα αγορά, αξίας τρισεκατομμυρίων δολαρίων, διαμορφώνεται, αλλάζοντας ριζικά τις καταναλωτικές συνήθειες.
Το νέο έτος, απαλλαγμένο πλέον από τον έντονο κρατικό παρεμβατισμό, αναμένεται να αναδείξει τις πραγματικές δυνατότητες της αμερικανικής οικονομίας. Το αφήγημα της «Αμερικανικής Αριστείας» (American Exceptionalism) επιστρέφει, αυτή τη φορά ακόμη πιο ισχυρό.
*Ο Ηλίας Αρβανιτάκης είναι Οικονομολόγος - Αναλυτής, Morgan Stanley
