Με το βλέμμα στραμμένο πρωτίστως στην άνοδο του ευρώ και εν συνεχεία στον εξασθενημένο πληθωρισμό, η Κριστίν Λαγκάρντ θα διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια σήμερα, ωστόσο το μέλλον θα κριθεί από τις ευρύτερες γεωπολιτικές και οικονομικές εξελίξεις. Είναι τόσο εύθραυστο το σκηνικό που οι αναλυτές δύσκολα μπορούν να συμφωνήσουν στο κατά πόσο η επόμενη κίνηση των κεντρικών τραπεζιτών της Ευρωζώνης θα είναι μείωση ή αύξηση των επιτοκίων.
Το δεδομένο είναι ότι η ΕΚΤ θα τηρήσει στάση αναμονής, με σκοπό να κρατήσει το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων στο 2%, επίπεδο που θεωρείται «ουδέτερο», για όσο ο πληθωρισμός θα παραμένει πέριξ του 2% και η ανάπτυξη θα κρίνεται ικανοποιητική.
Η παρατεταμένη αποδυνάμωση του δολαρίου - με ταυτόχρονη ισχυροποίηση του ευρώ - συμβάλλει στην καταπολέμηση του εισαγόμενου πληθωρισμού, όμως την ίδια ώρα στέκεται εμπόδιο στην ανάπτυξη γιατί πολύ απλά απειλεί τις εξαγωγές. Το ευρώ έχει ενισχυθεί περίπου κατά 3% έναντι του δολαρίου στο τελευταίο τρίμηνο και κατά 14% τον τελευταίο χρόνο, φτάνοντας πολύ κοντά στο ορόσημο των 1,20 δολαρίων (έκλεισε στα 1,2041 δολάρια στις 27 Ιανουαρίου αλλά υποχώρησε στα 1,18 δολάρια στη συνέχεια).
Αρχικά, λοιπόν, το ισχυρό ευρώ συμπιέζει ειδικά τον εισαγόμενο πληθωρισμό που προέρχεται από την ενέργεια και τις πρώτες ύλες, που τιμολογούνται σε δολάρια. Έτσι, η Λαγκάρντ έχει μεγαλύτερα περιθώρια να κρατήσει αμετάβλητα τα επιτόκια ακόμα και αν σημειωθούν διακυμάνσεις στις τιμές των εμπορευμάτων.
Στον αντίποδα, το ισχυρό ευρώ πλήττει την ανάπτυξη και κυρίως τις χώρες που βασίζονται στις εξαγωγές, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα φυσικά τη Γερμανία. Αυξάνονται κατά συνέπεια οι πιθανότητες να διαψευστούν οι προσδοκίες και να αποφασιστεί εντέλει η μείωση του επιτοκίου αποδοχής καταθέσεων στο 1,75% ή ακόμα χαμηλότερα, κάποια στιγμή μέσα στο 2026. Ιδιαίτερα στην περίπτωση που η άνοδος του ευρώ γίνει πιο επιθετική προς τα 1,25 δολάρια και ο πληθωρισμός «κολλήσει» κάτω από το 2%.
Ήδη, οι αποπληθωριστικές επιπτώσεις από την άνοδο του ευρώ οδήγησαν τον πληθωρισμό για το σύνολο της Ευρωζώνης στο 1,7% τον Ιανουάριο, από 2% τον Δεκέμβριο.
Οι αναλύσεις των ειδικών και τα πονταρίσματα των επενδυτών, συγκλίνουν στο ότι η ΕΚΤ θα «παγώσει» τα επιτόκια καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026, με αυξημένες πιθανότητες να συμβεί το ίδιο και το 2027. Όμως ο ορίζοντας έχει θολώσει και στη συζήτηση μπαίνουν ορισμένα κρίσιμα ερωτήματα: Χρειάζεται τόνωση η ανάπτυξη; Ποιες θα είναι οι επιπτώσεις του ισχυρού ευρώ στις προβλέψεις της ΕΚΤ που θα δημοσιευτούν τον Μάρτιο; Κατάφερε η ΕΚΤ να… σκοτώσει το φάντασμα του πληθωρισμού;
Τα σενάρια για το μέλλον δίνουν και παίρνουν. Από μία νέα μείωση των επιτοκίων, όπως προαναφέραμε, για να στηριχθεί η οικονομία της Ευρωζώνης στην περίπτωση που ο πληθωρισμός παραμείνει κάτω από το 2% ή λάβει χώρα κάποιο σοβαρό γεωπολιτικό επεισόδιο, μέχρι μία αύξηση στο σενάριο αναθέρμανσης του πληθωρισμού, η «βεντάλια» των πιθανών κινήσεων είναι μεγάλη.
Η BNP Paribas για παράδειγμα, εκτιμά ότι η επόμενη κίνηση της ΕΚΤ θα είναι μία αύξηση των επιτοκίων. Όχι άμεσα, ούτε μέσα στο 2026, αλλά στο γ’ τρίμηνο του 2027. Στην εποχή που ζούμε βέβαια, με τις ανατροπές να είναι συνεχείς, πολλά μπορεί να αλλάξουν μέχρι τότε. Οι αναλυτές της γαλλικής τράπεζας πιστεύουν ότι ο πληθωρισμός θα αναθερμανθεί στην πορεία εξαιτίας των αυξημένων δαπανών στους τομείς της Άμυνας και των Υποδομών.
Οι αγορές αναμένουν τα σχόλια της Λαγκάρντ στη συνέντευξη τύπου και θα… κάνουν υπομονή μέχρι τη συνεδρίαση του Μαρτίου, όπου θα δοθούν στη δημοσιότητα οι νέες προβλέψεις των αναλυτών της ΕΚΤ. Σε εκείνο το σημείο αναμένεται να έχουν ξεκαθαρίσει κάπως τα πράγματα, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά την τάση των επόμενων μηνών.
Να υπενθυμίσουμε, τέλος, ότι η πρώτη μείωση επιτοκίων της ΕΚΤ αποφασίστηκε στις 12 Ιουνίου του 2024 και από τότε σημειώθηκαν 8 μειώσεις με το επιτόκιο αναφοράς να υποχωρεί από το 4% στο 2% τον Ιούνιο του 2025, όπου παραμένει έως σήμερα.
