Σημαντικό «χάσμα» μεταξύ των αναλυτών για την πορεία της Ευρωζώνης και των καταναλωτών στη ζώνη του ευρώ φανερώνουν δύο εκθέσεις που δημοσίευσε την Παρασκευή η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, την ώρα που οι αγορές αναμένουν το ποιες θα είναι οι επόμενες κινήσεις της Φρανκφούρτης επί της νομισματικής της πολιτικής, στο «φόντο» της αβεβαιότητας που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή.
Υπενθυμίζεται πως την Πέμπτη η ευρωτράπεζα διατήρησε αμετάβλητα τα βασικά επιτόκιά της, με την επικεφαλής της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, να υπογραμμίζει την αβεβαιότητα που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή και να σημειώνει πως οι επόμενες αποφάσεις για το ύψος των επιτοκίων θα καθοριστούν από τα στοιχεία για την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Λίγες ώρες μετά, η τριμηνιαία Survey of Professional Forecasters (SPF) της ΕΚΤ κατέγραψε αισθητή επιδείνωση στις προβλέψεις των οικονομολόγων για την ανάπτυξη της Ευρωζώνης.
Αντίθετα, η μηνιαία έρευνα για τις προσδοκίες των καταναλωτών (Consumer Expectations Survey) υποδηλώνει ότι τα νοικοκυριά εμφανίζονται πιο αισιόδοξα τόσο για την πορεία του πληθωρισμού όσο και για τις οικονομικές προοπτικές.
Η απόκλιση αυτή αναδεικνύει ότι επαγγελματίες αναλυτές και καταναλωτές «διαβάζουν» με διαφορετικό τρόπο τις επιπτώσεις των τελευταίων οικονομικών και γεωπολιτικών εξελίξεων.
Σημαντική υποβάθμιση των προβλέψεων για την ανάπτυξη
Η μεγαλύτερη διαφοροποίηση στην έρευνα των επαγγελματιών αναλυτών αφορά τις εκτιμήσεις για την οικονομική ανάπτυξη της Ευρωζώνης.
Συγκεκριμένα, οι συμμετέχοντες στην έρευνα αναθεώρησαν προς τα κάτω την πρόβλεψή τους για την αύξηση του ΑΕΠ το 2026, εκτιμώντας πλέον ότι θα διαμορφωθεί στο 0,6%, έναντι 1% στην προηγούμενη έρευνα.
Ακόμα, περιόρισαν οριακά και την πρόβλεψη για το 2027, στο 1,2% από 1,3%, ενώ για το 2028 διατήρησαν αμετάβλητη την εκτίμησή τους στο 1,3%.
Η αναθεώρηση αυτή αποτελεί τη σημαντικότερη μεταβολή μεταξύ των βασικών μακροοικονομικών μεγεθών που εξετάζει η έρευνα και αποτυπώνει την αυξημένη επιφυλακτικότητα των οικονομολόγων για τις βραχυπρόθεσμες προοπτικές της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Την ίδια στιγμή, οι αναλυτές δεν διαπιστώνουν αντίστοιχη αποκλιμάκωση στις υποκείμενες πληθωριστικές πιέσεις.
Αν και οι προβλέψεις για το γενικό πληθωρισμό παρέμειναν αμετάβλητες στο 2,7% για το 2026, αναθεώρησαν ανοδικά την εκτίμησή τους για το δομικό πληθωρισμό -εξαιρουμένων της ενέργειας και των τροφίμων- στο 2,4%, από 2,2% προηγουμένως, θεωρώντας ότι οι πιέσεις στις τιμές θα αποδειχθούν πιο επίμονες.
Οι νέες εκτιμήσεις των αναλυτών
- Ανάπτυξη 2026: 0,6% (από 1%)
- Ανάπτυξη 2027: 1,2% (από 1,3%)
- Πληθωρισμός 2026: 2,7%
- Δομικός πληθωρισμός 2026: 2,4% (από 2,2%)
Μεγαλύτερη αισιοδοξία από τους καταναλωτές
Αντίθετα, η έρευνα της ΕΚΤ για τις προσδοκίες των καταναλωτών καταγράφει βελτίωση του οικονομικού κλίματος μεταξύ των νοικοκυριών.
Οι πολίτες της Ευρωζώνης εκτιμούν ότι οι πληθωριστικές πιέσεις θα συνεχίσουν να αποκλιμακώνονται τους επόμενους μήνες, ενώ εμφανίζονται λιγότερο απαισιόδοξοι για την πορεία της οικονομίας σε σχέση με έναν μήνα πριν.
Ειδικότερα, οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό τους επόμενους δώδεκα μήνες μειώθηκαν στο 3%, από 3,5% τον Μάιο, ενώ οι εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό της τελευταίας δωδεκάμηνης περιόδου περιορίστηκαν στο 3,6%, από 4%.
Οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό σε ορίζοντα τριών ετών υποχώρησαν στο 2,8%, πλησιάζοντας ακόμη περισσότερο τον στόχο του 2% της ΕΚΤ.
Αντίστοιχα, οι εκτιμήσεις των νοικοκυριών για την οικονομική δραστηριότητα εμφανίζονται λιγότερο αρνητικές.
Οι καταναλωτές εξακολουθούν να αναμένουν υποχώρηση της οικονομίας τους επόμενους δώδεκα μήνες, ωστόσο η πρόβλεψή τους βελτιώθηκε στο -1,4%, έναντι -1,7% τον προηγούμενο μήνα.
Οι προσδοκίες για την ανεργία περιορίστηκαν ελαφρώς στο 11,2%, ένδειξη ότι τα νοικοκυριά εξακολουθούν να θεωρούν πως η αγορά εργασίας θα παραμείνει σχετικά ανθεκτική.
Που ποντάρουν οι αγορές
Η διαφοροποίηση ανάμεσα στις εκτιμήσεις αναλυτών και καταναλωτών αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την ΕΚΤ, καθώς οι επόμενες αποφάσεις για τα επιτόκια θα εξαρτηθούν από την εξέλιξη τόσο της οικονομικής δραστηριότητας όσο και του πληθωρισμού.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή και κυρίως η πορεία των ενεργειακών τιμών αναμένεται να αποτελέσουν έναν από τους βασικούς παράγοντες που θα καθορίσουν τις επόμενες κινήσεις της Φρανκφούρτης.
Οι αγορές αποτιμούν σήμερα πιθανότητα περίπου 82,5% για αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης στη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου.
Παράλληλα, ενσωματώνουν πιθανότητα περίπου 40% τα επιτόκια της ΕΚΤ να αυξηθούν συνολικά κατά 75 μονάδες βάσης έως το τέλος του πρώτου τριμήνου του 2027.
