Αυτό που ζούμε τον τελευταίο μήνα στην αγορά των ομολόγων το περιέγραψε εξαιρετικά η Katie Martin στους Financial Times: πώς ένα σοκ στα εμπορεύματα και πιο συγκεκριμένα στο πετρέλαιο και στο φυσικό αέριο, μπορεί να μεταμορφωθεί σε σοκ για τα ομόλογα που βλάπτει κατ’επέκταση τη δημοσιονομική ισορροπία σε παγκόσμιο επίπεδο και αυξάνει τα κόστη δανεισμού για όλους μας.
Οι μαζικές πωλήσεις ομολόγων υποδηλώνουν ότι σε αυτή τη φάση οι αγορές προεξοφλούν περισσότερο πληθωρισμό παρά άμεση οικονομική κατάρρευση –σχετική ανάλυση μπορείτε να διαβάσετε εδώ,ενώ την ίδια στιγμή παραμένει άγνωστος Χ η διάρκεια της κρίσης στη Μέση Ανατολή, που θα είναι και ο καθοριστικός παράγοντας για την πορεία των επιτοκίων.
Τα βρετανικά και ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα ήταν εξ αρχής τα μεγάλα θύματα στις χρηματαγορές από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, με τις αποδόσεις της βρετανικής, γερμανικής, γαλλικής και ισπανικής δεκαετίας να έχουν ανέβει τον τελευταίο μήνα 15,3%, 12,3%, 15,3% και 14,68% αντίστοιχα χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι μικρές και οι πιέσεις στο αμερικανικό Treasury, με την αμερικανική 10ετία με απόδοση πέριξ του 4,36% και άνοδο μέσα σε έναν μήνα πέριξ του 8,6%. Ακόμα πιο έντονες είναι οι διακυμάνσεις στις διετίες που είναι πιο «ευαίσθητες» στην πορεία των επιτοκίων.
Υπάρχει σαφώς δικαιολογία για την ελαφρώς καλύτερη εικόνα στα ομόλογα από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν έχει επιφέρει την ίδια αναστάτωση στις εφοδιαστικές αλυσίδες των ΗΠΑ, δεδομένου ότι έχουν τη δική τους παραγωγή σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Ως εκ τούτου, αν και όχι αμελητέες, οι πληθωριστικές πιέσεις αναμένεται να είναι μικρότερες στις ΗΠΑ σε σχέση με τις πληθωριστικές πιέσεις σε Ασία και Ευρώπη.
Ειδικά η Ασία είναι αυτή που θα πληρώσει πρώτη τον λογαριασμό καθώς η Μέση Ανατολή είναι από τους κύριους ενεργειακούς προμηθευτές της, ενώ σε δεύτερο χρόνο ο λογαριασμός θα φτάσει και στην Ευρώπη καθώς θα πρέπει να κονταροχτυπηθεί με την Ασία για τις προμήθειες πετρελαίου και LNG, πρωτίστως από τις ΗΠΑ.
Σε αυτή τη «κόντρα» όμως όσοι έχουν τη δημοσιονομική ικανότητα και πρόσβαση σε πιστώσεις θα είναι σε ευνοϊκότερη θέση έναντι εκείνων που δεν θα διαθέτουν την ίδια ευελιξία.
Μήπως αυτή ακριβώς την ικανότητα «ζυγίζουν» οι αγορές των ομολόγων, οδηγώντας τις αποδόσεις πολλών ευρωπαϊκών χωρών στα ύψη;
Ειδικά το ξεπούλημα στα βρετανικά ομόλογα το οποίο έχει σαν αποτέλεσμα το κόστος δανεισμού της βρετανικής κυβέρνησης να έχει εκτοξευτεί στο υψηλότερο επίπεδο από την χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, με το 10ετές επιτόκιο αναφοράς κάποιες ημέρες ξεπερνά και το 5%, μήπως είναι η εκκωφαντική δήλωση της αγοράς για κάτι άλλο;
Τι συμβαίνει με τη Μ.Βρετανία
Οι πιέσεις στα βρετανικά ομόλογα ήρθαν μετά από μια προβλέψιμη συνεδρίαση της Τράπεζας της Αγγλίας την προηγούμενη εβδομάδα και μια ακόμα πιο προβλέψιμη απόφαση η οποία μάλιστα ήταν ομόφωνη, να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια.
Παρά το γεγονός ότι η Τράπεζα της Αγγλίας τόνισε πως δεν είναι αποφασισμένη να προβεί σε αύξηση των επιτοκίων, εντούτοις το σφυροκόπημα των gilts, ιδιαίτερα των τίτλων με διετή ωρίμανση έστειλαν τις αποδόσεις υψηλότερα, θυμίζοντας τα τέλη του 2022 με τον καταστροφικό «μίνι» προϋπολογισμό.
Η αγορά προφανώς κάνει μια δήλωση και αυτή είναι ότι το Ηνωμένο Βασίλειο προβλέπεται να πληγεί χειρότερα από τον πόλεμο στο Ιράν από άλλες χώρες του ανεπτυγμένου κόσμου. καθώς η χώρα εισάγει το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου και του φυσικού αερίου της και διαθέτει περιορισμένες εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου.
Ο ΟΟΣΑ στις ενδιάμεσες οικονομικές προβλέψεις που ανακοινώθηκαν χθες, προέβη σε απότομες αναθεωρήσεις των προοπτικών ανάπτυξης και πληθωρισμού του Ηνωμένου Βασιλείου ακριβώς γιατί προβλέπεται να υποστεί το μεγαλύτερο οικονομικό πλήγμα από οποιαδήποτε ανεπτυγμένη χώρα.
Προβλέπει τώρα ότι ο πληθωρισμός στο Ηνωμένο Βασίλειο θα φτάσει το 4% φέτος — αύξηση 1,5 ποσοστιαίας μονάδας από την προηγούμενη πρόβλεψή του — και ότι η ανάπτυξη το 2026 θα υποχωρήσει στο 0,5%, μειωμένη κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα από την τελευταία αξιολόγηση.
Οι αναθεωρήσεις για το ΗΒ ήταν οι πιο απότομες από όσες έγιναν από τον ΟΟΣΑ σχετικά με το πώς θα επηρεαστούν οι μεγάλες παγκόσμιες οικονομίες από τον πόλεμο στο Ιράν.
Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δοκιμάζει την ανθεκτικότητα της παγκόσμιας οικονομίας, με τις προοπτικές «να περιβάλλονται από υψηλή αβεβαιότητα».
Αν και η ανάπτυξη έχει υποστηριχθεί από την ισχυρή δυναμική των επενδύσεων που σχετίζονται με την τεχνολογία και τους χαμηλότερους εν τέλει δασμολογικούς συντελεστές, εντούτοις το μπλοκάρισμα του Στενού του Ορμούζ και η ζημιά στις περιφερειακές ενεργειακές υποδομές διατάραξαν την παγκόσμια προσφορά ενέργειας και άλλων σημαντικών εμπορευμάτων, όπως τα λιπάσματα.
Αυτή η εξέλιξη στο τέλος της ημέρας αυξάνει το κόστος, επιβαρύνει τη ζήτηση και εντείνει τις πληθωριστικές πιέσεις σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, εξ ’ου και η προς τα κάτω αναθεώρηση τις πρόβλεψης του και για την ανάπτυξη στη ζώνη του ευρώ κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες, στο 0,8%, με τις δύο μεγαλύτερες οικονομίες της ηπείρου, τη Γερμανία και τη Γαλλία, επίσης να υποβαθμίζονται στο 0,8%.
Ο οργανισμός αύξησε επίσης την πρόβλεψή του για τον πληθωρισμό στη ζώνη του ευρώ κατά 0,7 μονάδες, στο 2,6%, ενώ η εκτίμηση για την παγκόσμια ανάπτυξη παραμένει στο 2,9% για φέτος.
Όπως αναφέραμε και πιο πάνω, το Ηνωμένο Βασίλειο είναι περισσότερο εκτεθειμένο στο παγκόσμιο σοκ των τιμών της ενέργειας από πολλά άλλα έθνη, καθώς η χώρα εισάγει το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου και του φυσικού αερίου της και διαθέτει περιορισμένες εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου. Αν και η τελευταία μέτρηση για τον πληθωρισμό που δημοσιεύθηκε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα δείχνει τον δείκτη τιμών καταναλωτή αμετάβλητο στο 3% τον Φεβρουάριο, εντούτοις η εικόνα τους επόμενους μήνες αναμένεται να αλλάξει δραματικά, καθώς η μέτρηση του Φεβρουαρίου ήταν μια «φωτογραφία» του πληθωρισμού πριν τον πόλεμο.
Οι χαμηλότερες προοπτικές ανάπτυξης και η υψηλότερη πορεία του πληθωρισμού αποτελούν πρόβλημα για την Τράπεζα της Αγγλίας, η οποία πριν από την έναρξη του πολέμου αναμενόταν να μειώσει τα επιτόκια αυτή την άνοιξη από το τρέχον επίπεδο του 3,75%, κάτι που θα ήταν ευπρόσδεκτο από τους δανειολήπτες και τις επιχειρήσεις.
Αυτή τη στιγμή όμως ο πόλεμος έχει θέσει σε αμφισβήτηση τις προσδοκίες για μείωση των επιτοκίων, ενώ επιπλέον η αγορά των ομολόγων ήδη έχει «δείξει τα δόντια της» στην κυβέρνηση των Εργατικών του Ηνωμένου Βασιλείου με την άνοδο των αποδόσεων, προκειμένου να αποτρέψει τυχόν σημάδια δημοσιονομικής απειθαρχίας.
Η βρετανική κυβέρνηση φαίνεται να έχει πάρει το μήνυμα και ανακοίνωσε ότι θα βοηθήσει όσους έχουν πληγεί περισσότερο από τις αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας, αλλά η υπουργός Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς επέμεινε αυτή την εβδομάδα ότι δεν θα υπάρξουν συνολικά μέτρα για την υποστήριξη των νοικοκυριών με τους λογαριασμούς ενέργειας.
Με τις αγορές να παρακολουθούν στενά τις κινήσεις της κυβέρνησης, η Ριβς επανέλαβε ότι οι «δημοσιονομικοί κανόνες» που περιορίζουν τον κρατικό δανεισμό και μειώνουν το εθνικό χρέος είναι «ακλόνητοι» και δεν πρόκειται να αλλάξουν ως απάντηση στον πόλεμο του Ιράν.
Αυτό που έχει κατανοήσει η Ριβς όπως άλλωστε και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι πολιτικοί, είναι ότι όσο το μέτωπο της Μέσης Ανατολής παραμένει ανοικτό, τα κόστη του πιο βραχυπρόθεσμου δανεισμού κινδυνεύουν να εκτιναχθούν ακριβώς τη στιγμή που η εκκολαπτόμενη ενεργειακή κρίση απειλεί να αυξήσει τις δανειακές ανάγκες.
Όπως τόνισε στην πρόσφατη έκθεσή του για το παγκόσμιο χρέος ο ΟΟΣΑ, ήδη πολλές χώρες εξακολουθούν να δανείζονται ποσά από τις αγορές ομολόγων που παραπέμπουν σε περιόδους ύφεσης, σε ένα μη υφεσιακό περιβάλλον, τουλάχιστον για την ώρα.
Το Ηνωμένο Βασίλειο δε, έχει το τελευταίο διάστημα μεθοδεύσει προσεκτικά μια από τις πιο απότομες πτώσεις στις μέσες διάρκειες έκδοσης μεταξύ των κρατών της G7. Αν και υπάρχει λόγος για αυτή την κίνηση, εντούτοις εισάγει ένα επιπλέον κίνδυνο αναχρηματοδότησης, ήτοι μια σχεδόν συνεχή ανάγκη να βγαίνει κανείς στην αγορά ομολόγων με επιτόκια που γίνονται ολοένα και πιο ασταθή.
Βέβαια, αυτός ο κίνδυνος δεν ισχύει μόνο για το Ηνωμένο Βασίλειο … Αρκεί να δει κανείς πώς κινούνται και τα ομόλογα της Γερμανίας και της Γαλλίας.
Αποποίηση Ευθύνης: Το υλικό αυτό παρέχεται για πληροφοριακούς και μόνο σκοπούς. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να εκληφθεί ως προσφορά, συμβουλή ή προτροπή για την αγορά ή πώληση των αναφερόμενων προϊόντων. Παρόλο που οι πληροφορίες που περιέχονται βασίζονται σε πηγές που θεωρούνται αξιόπιστες, ουδεμία διασφάλιση δίνεται ότι είναι πλήρεις ή ακριβείς και δε θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.
