Η Μυλαίδη Στούμπου, Europe South Enterprise Partner Solutions General Manager & Board Member της Microsoft, στο συνέδριο της Innovation Greece 7.0 της Εθνικής Τράπεζας επεσήμανε ότι αν πριν από δέκα χρόνια κάποιος προέβλεπε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα έγραφε κείμενα, θα παρήγαγε κώδικα, θα δημιουργούσε βίντεο και θα ενσωματωνόταν σχεδόν αθόρυβα στην καθημερινή εργασία επιχειρήσεων και οργανισμών, η εκτίμηση θα έμοιαζε υπερβολική.
«Νομίζω ότι είμαστε στην αρχή μιας πολύ μεγάλης επανάστασης, ανάλογη με τον ηλεκτρισμό», τόνισε η κ. Στούμπου και εξήγησε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν εξελίσσεται γραμμικά, επιταχύνεται και πρώτος σε αυτή την διαδρομή είναι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Η ουσία της συζήτησης στο πάνελ Navigating the AI Revolution δεν περιορίστηκε στο τι μπορεί να κάνει το AI, αλλά στο τι πρόκειται να αλλάξει. Η επόμενη δεκαετία, σύμφωνα με τους ομιλητές, δεν θα χαρακτηρίζεται απλώς από νέες εφαρμογές, αλλά από βαθιές μεταβολές στα οικονομικά και παραγωγικά μοντέλα. Η παραγωγικότητα αναμένεται να αυξηθεί δραστικά, το κόστος να μειωθεί, ενώ νέες μορφές εργασίας και αξίας θα προκύψουν εκεί όπου μέχρι χθες απαιτούνταν υψηλή εξειδίκευση και σπάνιο ταλέντο.
Ωστόσο, αυτή η μετάβαση δεν είναι ουδέτερη. Δημιουργεί νέες ανισότητες, νέες εξαρτήσεις και νέα ερωτήματα, κυρίως ηθικά και θεσμικά. Γιατί, όπως τονίστηκε, το πρόβλημα δεν είναι το ταλέντο, καθώς χώρες όπως η Ελλάδα διαθέτουν υψηλού επιπέδου ανθρώπινο δυναμικό. Το πραγματικό χάσμα εντοπίζεται στη διάχυση της τεχνητής νοημοσύνης στον εργαζόμενο πληθυσμό.
Το νέο χάσμα
Σύμφωνα με πρόσφατο report του Microsoft Research, οι διαφορές μεταξύ χωρών δεν αποτυπώνονται τόσο στο επίπεδο γνώσης ή καινοτομίας, όσο στο πόσο γρήγορα και μαζικά το AI περνά στην καθημερινή εργασία. Ο παγκόσμιος Βορράς και ο παγκόσμιος Νότος αποκλίνουν όλο και περισσότερο, όχι μόνο σε υποδομές, αλλά στη δυνατότητα των εργαζομένων να χρησιμοποιούν πρακτικά εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.
Η Ελλάδα, σε αυτόν τον δείκτη, καταγράφει χαμηλή επίδοση και συγκαταλέγεται στις τελευταίες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την ίδια στιγμή, η Ισπανία, μια χώρα που δεν ανήκει στον «σκληρό» βόρειο πυρήνα, εμφανίζεται στις πρώτες θέσεις. Το συμπέρασμα είναι ότι δεν πρόκειται για γεωγραφική ή πολιτισμική μοίρα, αλλά για πολιτικές επιλογές.
Γιατί τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα προηγούνται
Σε αυτό το νέο τοπίο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποτελούν σημείο αναφοράς. Όχι επειδή διαθέτουν τον μεγαλύτερο πληθυσμό ή το ισχυρότερο πανεπιστημιακό οικοσύστημα, αλλά επειδή κινήθηκαν γρήγορα, συντονισμένα και με σαφή στρατηγική.
Τρεις κινήσεις ξεχώρισαν. Πρώτον, παρείχαν δωρεάν πρόσβαση σε εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης σε ολόκληρο τον πληθυσμό. Δεύτερον, ενσωμάτωσαν το AI στην εκπαίδευση ήδη από το Δημοτικό και τρίτον, δημιούργησαν ισχυρά κίνητρα για μεγάλες εταιρείες και startups να αναπτύξουν υποδομές εντός της χώρας.
Όλα αυτά εντάχθηκαν σε έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, με θεσμική κατοχύρωση, καθώς τα Εμιράτα ήταν από τις πρώτες χώρες που δημιούργησαν υπουργείο Τεχνητής Νοημοσύνης. Το αποτέλεσμα είναι ένα οικοσύστημα που δεν περιμένει την αλλαγή, αλλά τη διαμορφώνει.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως επιταχυντής της γνώσης
Από την πλευρά της έρευνας, η εικόνα είναι εξίσου εντυπωσιακή. Παραδείγματα όπως το Alphafold της DeepMind, που επιτάχυνε ριζικά τη βιολογία και την ανακάλυψη φαρμάκων, δείχνουν ότι βρισκόμαστε μόνο στην αρχή. Η Τεχνητή Νοημοσύνη χρησιμοποιείται ήδη στον έλεγχο αντιδραστήρων πυρηνικής σύντηξης, στα material sciences, αλλά και σε πεδία όπως η ιστορία και ο πολιτισμός.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην εκπαίδευση και στον δημοκρατισμό της γνώσης. Άτομα που ζουν μακριά από αστικά κέντρα μπορούν πλέον, με ελάχιστο ή μηδενικό κόστος, να έχουν πρόσβαση σε εργαλεία υψηλής νοημοσύνης. Αυτή η εξέλιξη αναμένεται να επηρεάσει την οικονομία «από κάτω προς τα πάνω», δημιουργώντας νέες δυναμικές που δεν ελέγχονται εύκολα από τους παραδοσιακούς θεσμούς.
Το πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι κανείς δεν γνωρίζει τι θα συμβεί στο ενδιάμεσο. Οι βραχυπρόθεσμες και οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις μπορούν να σκιαγραφηθούν. Ο Γɩάννης Ασαέλ, Research Scientist της Google DeepMind είπε ότι σχετικά με την επιρροή στην οικονομία είμαστε ακόμη στην αρχή.
Πώς αλλάζει ο τραπεζικός κλάδος
Ο Γιώργος Μαρίνος, Βοηθός Γενɩκός Δɩευθυντής Καɩνοτομίας καɩ Ψηφɩακών Συνεργασɩών στην Εθνɩκή Τράπεζα είπε μεταξύ άλλων ότι στον τραπεζικό τομέα, η Τεχνητή Νοημοσύνη λειτουργεί ήδη ως καταλύτης αλλαγών. Οι επιπτώσεις δεν διαφέρουν από εκείνες που παρατηρούνται στην υπόλοιπη κοινωνία, δημοκρατισμός της πρόσβασης στην τεχνολογία, ταχύτερη ανάπτυξη υπηρεσιών, βελτίωση της εμπειρίας πελάτη και μείωση του κόστους.
«Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης τεχνολογικής πολυπλοκότητας και έλλειψης εξειδικευμένου προσωπικού, το AI δεν αντικαθιστά τον άνθρωπο, αλλά υποστηρίζει κρίσιμες λειτουργίες. Δίνει τη δυνατότητα σε οργανισμούς να λειτουργούν αποδοτικά ακόμη και εκεί όπου το ταλέντο είναι δυσεύρετο, επιταχύνοντας το time to market και βελτιώνοντας συνολικά το πλέγμα υπηρεσιών», σημείωσε ο κ. Μαρίνος.
Οι δεξιότητες που θα κάνουν τη διαφορά
Καθώς τα εργαλεία εξελίσσονται, αλλάζουν και οι δεξιότητες που ξεχωρίζουν. Στην πρώτη φάση, πλεονέκτημα είχαν όσοι διέθεταν ισχυρές ικανότητες επίλυσης προβλημάτων. Σήμερα, όμως, το βάρος μετατοπίζεται στις διοικητικές και καθοδηγητικές δεξιότητες.
Οι AI agents, όπως ειπώθηκε στο συνέδριο, απαιτούν διαχείριση αντίστοιχη με αυτή των ανθρώπινων ομάδων, σαφές πλαίσιο, σωστές οδηγίες, μετρήσιμα αποτελέσματα. Αυτό σηματοδοτεί τη μετάβαση από την υπερεξειδίκευση σε μια εποχή στρατηγικής σκέψης, προσαρμοστικότητας και συνεχούς μάθησης.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η συνεργασία ανθρώπων και AI, σε μεικτές ομάδες όπου όλοι πειραματίζονται, κάνουν λάθη και μαθαίνουν.
Το ερώτημα για τον ρόλο της Ελλάδας στην παγκόσμια επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης παραμένει ανοιχτό, αλλά όχι αναπάντητο. Η χώρα διαθέτει ισχυρό ανθρώπινο κεφάλαιο και βαθιά παράδοση στις ανθρωπιστικές επιστήμες, την ηθική και τη φιλοσοφία, πεδία που αποκτούν νέα σημασία στην εποχή του AI.
Η πρόκληση είναι να μεταφερθεί αυτή η παράδοση στη σύγχρονη πραγματικότητα, με αναθεώρηση του επαγγελματικού προσανατολισμού από το σχολείο και ενεργή συμμετοχή στα ευρωπαϊκά και διεθνή fora, όχι ως παρατηρητής αλλά ως συνδιαμορφωτής.
