Η πρόσφατη διόρθωση των τεχνολογικών μετοχών στις διεθνείς αγορές δεν συνιστά προς το παρόν λόγο σοβαρής ανησυχίας για τους επενδυτές, υποστηρίζει στο Liberal ο Γιώργος Λαγαρίας, Chief Economist της Forvis Mazars Financial Planning UK, σχολιάζοντας το πρόσφατο sell-off στον τεχνολογικό κλάδο.
Ο ίδιος εκτιμά ότι ο τεχνολογικός κλάδος διαπραγματεύεται σε επίπεδα που παραπέμπουν σε «φούσκα», επισημαίνοντας ωστόσο ότι «οι φούσκες μπορεί να κρατήσουν για καιρό και συνήθως δεν σκάνε από μόνες τους». Όπως αναφέρει, δεν διαφαίνεται προς το παρόν κάποιο γεγονός που θα μπορούσε να σηματοδοτήσει το τέλος του τρέχοντος ανοδικού κύκλου στις αγορές τεχνολογίας.
Ο κ. Λαγαρίας αναφέρεται επίσης στον ρόλο που διαδραματίζει ο νέος πρόεδρος της Fed, Κέβιν Γουόρς, στο επενδυτικό κλίμα, υποστηρίζοντας ότι «οι αγορές πλέον θα θέλουν να τον δοκιμάσουν, να δουν κατά πόσον είναι διατεθειμένος να παρέμβει σε περίπτωση κατακόρυφης αύξησης της μεταβλητότητας και κινδύνου αποσταθεροποίησης».
Παράλληλα, εκφράζει την άποψη ότι οι αγορές ενδέχεται να υποτιμούν τους γεωπολιτικούς κινδύνους στη Μέση Ανατολή, ενώ ξεχωρίζει τον τραπεζικό κλάδο και τη βαριά βιομηχανία ως δύο τομείς που θα μπορούσαν να παρουσιάσουν επενδυτικό ενδιαφέρον σε ένα περιβάλλον υψηλότερων επιτοκίων και αυξημένης μεταβλητότητας.
Συνέντευξη στον Αλέξανδρο Βέλμαχο
Πόσο πρέπει να ανησυχούμε για τις σημαντικές απώλειες που έχει υποστεί διεθνώς ο τεχνολογικός κλάδος κατά τις τελευταίες συνεδριάσεις;
Δεν νομίζω ότι οι πρόσφατες απώλειες είναι κάτι για το οποίο θα έπρεπε να ανησυχούμε ιδιαίτερα. Ο τεχνολογικός κλάδος διαπραγματευόταν σε υπερβολικά υψηλές αποτιμήσεις. Αυτό έτσι κι αλλιώς τον καθιστούσε πιο επιρρεπή σε διορθώσεις. Το 2% δεν είναι σημαντική διόρθωση, ακόμα και το 10% ίσως να μην είναι. Για μένα η σημαντικότερη εξέλιξη που οδήγησε σε όλο αυτό είναι η Fed, η οποία έγινε λίγο πιο επιθετική στο θέμα των επιτοκίων. Άρα πολλοί επενδυτές είδαν υψηλότερα ρίσκα και μαζί την ευκαιρία να πάρουν κάποια κέρδη από το τραπέζι και πιθανόν να τοποθετηθούν σε χαμηλότερα επίπεδα.
Θεωρείτε πως επανέρχονται οι ανησυχίες για μια «φούσκα» της Τεχνητής Νοημοσύνης; Πώς κρίνετε τα επίπεδα αποτιμήσεων των τεχνολογικών μετοχών;
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο τεχνολογικός κλάδος, αν δούμε τα κέρδη και κυρίως τα έξοδα και τις επενδύσεις, διαπραγματεύεται σε επίπεδα φούσκας. Δεν το βλέπουμε βεβαίως μόνο στους Magnificent 7, το βλέπουμε και στη μετοχή της SpaceX. Όμως οι φούσκες μπορεί να κρατήσουν για καιρό και συνήθως δεν σκάνε από μόνες τους. Συχνά είναι κάποιο γεγονός που τις οδηγεί στο να σκάσουν.
Από την εποχή της Μανίας της Τουλίπας τον 17ο αιώνα έως την Enron και τη Lehman Brothers, κάποιο γεγονός σηματοδοτούσε το τέλος της υπερβολής. Δεν έχουμε κάποιο γεγονός το οποίο, προς το παρόν τουλάχιστον, δείχνει ότι είναι ικανό να σηματοδοτήσει το τέλος αυτού του κύκλου. Αντιθέτως, έχουμε έναν Λευκό Οίκο που προωθεί τις επενδύσεις στην τεχνολογία και τη γενικότερη χρηματιστηριακή ανάπτυξη, ιδιαιτέρως έως τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Έχει παίξει ρόλο η πρόσφατη IPO της SpaceX για τις «τάσεις φυγής» που βλέπουμε στα χρηματιστηριακά ταμπλό;
Ναι, θεωρώ ότι η SpaceX έχει σίγουρα παίξει κάποιο ρόλο. Κατ’ αρχάς, ανακατεύθυνε επενδυτικά κεφάλαια. Επενδυτές οι οποίοι συμπεριφέρονταν στις υπόλοιπες μετοχές των Magnificent 7 σαν να ήταν μετοχές-μιμίδια, τώρα βρήκαν μια καινούργια μετοχή-μιμίδιο. Άρα μείωσαν τις επενδύσεις τους σε αυτές και τοποθετήθηκαν στη SpaceX, θεωρώντας ότι έχει μεγαλύτερο μομέντουμ. Όλο αυτό υπάρχει για να υπενθυμίζει στους επενδυτές ότι τελικά ο τεχνολογικός κλάδος διαπραγματεύεται όχι ιδιαίτερα με βάση τα θεμελιώδη μεγέθη, αλλά με βάση το συναίσθημα, τη γεωπολιτική και τις, συχνά εξωπραγματικές, προσδοκίες.
Πώς επηρεάζεται η ψυχολογία των επενδυτών από τις γεωπολιτικές εξελίξεις και την κρίση στη Μέση Ανατολή;
Όσο παράξενο και να ακούγεται, οι επενδυτές έχουν λίγο ή πολύ, μετά από τέσσερις μήνες, συνηθίσει την κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Σε κάθε περίπτωση, τιμολογούν μια λύση σε εύλογο χρονικό διάστημα, πριν τα αποθέματα πετρελαίου μειωθούν τόσο ώστε να αποτελέσουν παγκόσμιο πρόβλημα. Εφόσον βλέπουν ότι οι διαπραγματεύσεις είναι σε καλό δρόμο, κοιτάζουν τη Μέση Ανατολή αλλά δεν επικεντρώνονται τόσο πολύ σε αυτή ως μια σημαντική περιοχή ρίσκου.
Τώρα, είναι σωστό αυτό; Δεν είμαι τόσο σίγουρος. Το ρίσκο στη Μέση Ανατολή εξακολουθεί να είναι μη γραμμικό. Οι διαπραγματεύσεις ακόμα μπορούν να πάνε άσχημα. Θεωρώ λοιπόν ότι οι αγορές ίσως δεν αποτιμούν σωστά τα ρίσκα στη Μέση Ανατολή. Το να ποντάρεις χωρίς σκέψη στην ιδέα της «ειρήνης» στη Μέση Ανατολή, μια περιοχή προβληματική γεωπολιτικά εδώ και αιώνες, και με δεδομένη την ιδιαίτερη ψυχοσύνθεση των ηγετών των ΗΠΑ και του Ιράν, νομίζω ότι ενέχει σημαντικό ρίσκο.
Τα δείγματα γραφής που έχει δώσει ο νέος επικεφαλής της Fed πώς μπορούν να επηρεάσουν τη ζήτηση για τις τεχνολογικές μετοχές;
Βραχυπρόθεσμα σίγουρα επηρεάζει τις αγορές αρνητικά. Μια πιο επιθετική πολιτική απέναντι στα επιτόκια αυξάνει τα ρίσκα για τις μετοχικές και ομολογιακές αγορές, τουλάχιστον για τους επόμενους μήνες. Οι αγορές πλέον θα θέλουν να τον δοκιμάσουν, να δουν κατά πόσον είναι διατεθειμένος να παρέμβει σε περίπτωση κατακόρυφης αύξησης της μεταβλητότητας και κινδύνου αποσταθεροποίησης των αγορών.
Προσωπικά, ο νέος διοικητής της Fed δεν μου έχει δώσει την εντύπωση ότι σκοπεύει να αφήσει τις αγορές να πέσουν σημαντικά σε περίπτωση κάποιου γεγονότος. Είναι στα πλαίσια του ρόλου του να καταπολεμά τον πληθωρισμό και να φαίνεται ότι τον καταπολεμά. Αυτό θα δοκιμαστεί σίγουρα τους επόμενους μήνες, αλλά δεν νομίζω ότι θα έπρεπε κανείς να προεξοφλεί την αδυναμία της κεντρικής τράπεζας ή την άρνησή της να παρέμβει εάν οι επενδυτές χρειαστούν στήριξη.
Πέρα από την Τεχνολογία, υπάρχουν άλλοι κλάδοι που θεωρείτε ότι θα μπορούσαν να δώσουν «ασφαλείς» τοποθετήσεις για τους επενδυτές;
Εκτός από την τεχνολογία και τις επικοινωνίες, εγώ θα κοιτούσα τον κλάδο των τραπεζών, καθώς επίσης και τον κλάδο της βαριάς βιομηχανίας. Οι τράπεζες μπορεί να ευνοηθούν από επιτόκια τα οποία φαίνεται ότι θα παραμείνουν υψηλά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Ακόμα και να πέσουν, είναι μάλλον πιθανό να πέσουν τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια περισσότερο από ό,τι τα μακροπρόθεσμα.
Αυτό σημαίνει ότι η καμπύλη των επιτοκίων θα γίνει πιο απότομη (steeper) και συνεπώς θα βοηθήσει την κερδοφορία των τραπεζών, οι οποίες δανείζονται βραχυπρόθεσμα και δανείζουν μακροπρόθεσμα. Επίσης, θα κοιτούσα τον κλάδο της βιομηχανίας. Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι οι βιομηχανικές παραγγελίες είναι σχετικά ανθεκτικές παρά τον εμπορικό πόλεμο. Εάν η κυβέρνηση Trump δεν καταφέρει να επιβάλει σημαντικά υψηλότερους δασμούς τους επόμενους μήνες, τότε μπορούμε να δούμε μια γενικότερη ανάπτυξη των βιομηχανικών παραγγελιών, κάτι που λογικά θα βοηθήσει τον συγκεκριμένο κλάδο.
* O Γιώργος Λαγαρίας είναι Chief Economist της Forvis Mazars Financial Planning UK.
