Στη στοχοποίηση του Ισραήλ η Τουρκία στηρίζει τη διπλή τακτική της, προκειμένου να αποκαταστήσει και να διευρύνει τον ρόλο της εντός του μουσουλμανικού αλλά και του αραβικού κόσμου και, συγχρόνως, να εδραιώσει την παρουσία της στην Ανατολική Μεσόγειο, στη Μέση Ανατολή αλλά και στη Βόρεια Αφρική. Η συστηματική, στα όρια της εμμονής, επιθετική τακτική που έχει υιοθετήσει εδώ και μήνες ο Τ. Ερντογάν δεν πρόκειται φυσικά για ένα απλό ιδεολογικό ξέσπασμα του Τούρκου ηγέτη, αλλά αποτελεί βασικό συστατικό της τουρκικής επιδίωξης για περιφερειακή ηγεμονία.
Ο μεγάλος αντίπαλός της είναι το Ισραήλ και, φυσικά, η στενή στρατηγική σχέση του με τις ΗΠΑ αποτελεί ένα σημαντικό εμπόδιο στις φιλοδοξίες της Τουρκίας, η οποία αναζητεί ευκαιρίες τόσο για την απονομιμοποίηση του Ισραήλ όσο και για την επίκληση των πολιτικών του έναντι των Παλαιστινίων ως συγκολλητική ουσία για τη σύναψη συνεργασιών, ακόμη και συμμαχιών, σε περιφερειακό επίπεδο.
Η κρίση στο Ιράν, η οποία τρόμαξε αρχικά την Τουρκία, τώρα φαίνεται ότι δημιουργεί ευκαιρίες για την Άγκυρα, κυρίως λόγω της διαφαινόμενης έντονης διαφοροποίησης του Ν. Τραμπ από τον Μ. Νετανιάχου, που δημιουργεί την εντύπωση ότι το Ισραήλ δεν έχει πλέον εξασφαλισμένη άνευ όρων τη στήριξη των ΗΠΑ. Ο Τ. Ερντογάν γνωρίζει ότι μια μετωπική σύγκρουση με το Ισραήλ, με βάση τα μέχρι τώρα δεδομένα, θα τον έφερνε σε ρήξη με τον Ν. Τραμπ, κάτι που πλέον δεν είναι δεδομένο. Αντιθέτως, είναι πιθανό να εκληφθεί η Τουρκία ως το αντίπαλο δέος για τη χαλιναγώγηση ενός Ισραήλ που εμφανίζεται ολοένα και πιο ανεξέλεγκτο και απείθαρχο στις επιλογές των ΗΠΑ.
Η συνεχιζόμενη ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα και η στασιμότητα στην υλοποίηση του σχεδίου Τραμπ για τη Γάζα έχουν δώσει την ευκαιρία στην Τουρκία να συσπειρώσει γύρω της, δυνάμεις του μουσουλμανικού κόσμου, ακόμη και εκείνες που είχαν δείξει ανοχή στις επιχειρήσεις του Ισραήλ μετά την 7η Οκτωβρίου. Συγχρόνως, οι επιχειρήσεις του Ισραήλ στη Συρία αλλά και στον Λίβανο, καθώς και η επίθεση εναντίον του Ιράν, στην οποία ενθάρρυνε τον Ν. Τραμπ, ήταν κινήσεις που διευκόλυναν την Άγκυρα, πολύ περισσότερο όταν από την αρχή αυτών των περιπετειών είχε σταθερή στάση εναντίον του Ισραήλ.
Έτσι, οι αρχικές πρώτες επαφές με χώρες του Κόλπου και ισχυρές μουσουλμανικές χώρες, όπως η Αίγυπτος και το Πακιστάν, εξελίχθηκαν σε μια σταθερή συνεννόηση, που πλέον δεν περιορίζεται μόνο στην υπόθεση της Γάζας. Η συζήτηση που ξεκίνησε με τα πρώτα δειλά βήματα αυτής της συνεννόησης μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας, Πακιστάν και Αιγύπτου ήταν κατά πόσο μπορεί να εξελιχθεί σε μια άτυπη στρατιωτική συμμαχία, ένα «μουσουλμανικό ΝΑΤΟ», το οποίο στρατιωτικά θα ήταν εξαιρετικά ισχυρό: με μια πυρηνική δύναμη, το Πακιστάν, έναν ισχυρό στρατό και μια καινοτόμο αμυντική βιομηχανία, όπως της Τουρκίας, με μία από τις σημαντικότερες πετρελαιοπαραγωγούς χώρες στον κόσμο, τη Σαουδική Αραβία, και τη μεγαλύτερη αραβική χώρα, την Αίγυπτο, στο σταυροδρόμι Αφρικής, Μέσης Ανατολής και Ανατολικής Μεσογείου.
Η άτυπη αυτή συνεννόηση έχει πλέον αναβαθμισμένα χαρακτηριστικά και αυτό φαίνεται από τις τακτικές επαφές σε υπουργικό επίπεδο, αλλά και από την παρέμβαση της συνεργασίας αυτής στις υποθέσεις της Λιβύης, όπου οι συμμετέχοντες εξέφρασαν την υποστήριξή τους στην πρωτοβουλία του προσωπικού απεσταλμένου του Ν. Τραμπ για τη Λιβύη Μ.Μπουλος. Δεν είναι τυχαίο, μάλιστα, ότι ειδική αποστολή στη Λιβύη ανέλαβε ο διοικητής της ΜΙΤ και στενός συνεργάτης του Τ. Ερντογάν, Ι. Καλίν, ο οποίος επισκέφθηκε τη Βεγγάζη και την Τρίπολη και συναντήθηκε με τον Σ. Χαφτάρ και τον Α. Ντμπεϊμπά, προκειμένου να εκφράσει την τουρκική θέση για τις πολιτικές διεργασίες στη χώρα και, κυρίως, να εξασφαλίσει τα τουρκικά συμφέροντα μετά από μια πιθανή επίλυση του πολιτικού προβλήματος της Λιβύης.
Μέσω αυτής της συνεργασίας η Τουρκία ελπίζει ότι θα διευκολυνθεί και η προσέγγιση της με τον πρόεδρο Τραμπ, καθώς τόσο το Πακιστάν όσο και η Σαουδική Αραβία και η Αίγυπτος βρίσκονται ψηλά στην εκτίμηση του Αμερικανού προέδρου.
Η ολοένα και μεγαλύτερη εμπλοκή της Αιγύπτου σε αυτούς τους σχεδιασμούς είναι ανησυχητική για την Αθήνα, η οποία έχει επενδύσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια στη σχέση της με το Κάϊρο, προσδίδοντάς της στρατηγικό χαρακτήρα. Βεβαίως, μέχρι τώρα η αιγυπτιακή πλευρά επιχειρεί να διατηρεί ισορροπίες ώστε να μη διαρραγεί η σχέση με την Ελλάδα και την Κύπρο, καθώς, εκτός των άλλων, οι δύο χώρες αποτελούν κρίσιμο παράγοντα για τις σχέσεις με την ΕΕ, οι οποίες, δεδομένης της οικονομικής και πολιτικής κατάστασης στην Αίγυπτο, είναι ζωτικής σημασίας για το καθεστώς Σίσι. Πάντως, η δεύτερη μέσα σε λίγες ημέρες επικοινωνία του ΥΠΕΞ Γ.Γεραπετρίτη με τον Αιγύπτιο ομόλογο του κ.Αμπντελατί είναι ενδεικτικό των ανησυχιών της Αθήνας και της προσπάθειας για να κρατηθεί ανοικτός ο δίαυλος με το Κάϊρο.
Το χαρακτηριστικό που είχε όμως η τριμερής συνεργασία Ελλάδας–Κύπρου–Αιγύπτου ως ανάχωμα στις τουρκικές αναθεωρητικές επιδιώξεις, ενδέχεται να ατονήσει όσο διευρύνονται και εμβαθύνονται οι σχέσεις της Άγκυρας με το Κάϊρο.
Ξεχωριστό «χαρτί» σε αυτή τη στρατηγική της Τουρκίας είναι η Κύπρος. Η Τουρκία, επιμένοντας βεβαίως σε ακραίες διχοτομικές θέσεις, επιχειρεί να ξεφύγει από τη θέση του υπολόγου για τη συνεχιζόμενη κατοχή της βόρειας Κύπρου και, έτσι, προβάλλει και πάλι το θέμα της σχέσης που έχει αναπτυχθεί μεταξύ Λευκωσίας και Τελ Αβίβ. Στόχος της είναι, καταρχάς, να υπονομεύσει τις πολύ καλές σχέσεις της Κύπρου με τις χώρες της Μέσης Ανατολής, αλλά και του μουσουλμανικού κόσμου ευρύτερα, και συγχρόνως να δικαιολογήσει ως «αμυντικές» όλες τις δικές της παράνομες και προκλητικές κινήσεις για μεγαλύτερη και πιο ασφυκτική στρατιωτική παρουσία στην κατεχόμενη Κύπρο.
Και σε σχέση με την Ελλάδα η Άγκυρα πιστεύει ότι με την τακτική αυτή, ενοχοποιεί και υπονομεύει τελικά τις σχέσεις της Ελλάδας με το Ισραήλ, ενώ παράλληλα εξουδετερώνει τη στρατηγική σχέση της Ελλάδας με την Αίγυπτο. Πρόκειται για δύο άξονες που έχει δημιουργήσει η Αθήνα και έχουν αποδειχθεί μέχρι τώρα ισχυροί αποτρεπτικοί παράγοντες έναντι της επεκτατικότητας της Τουρκίας.
Το επόμενο διάστημα θα είναι εξαιρετικά κρίσιμο για το πώς θα διαμορφωθούν αυτές οι ισορροπίες στην περιοχή και για το εάν τα σχέδια της Τουρκίας θα ευοδωθούν με κομβικό σημείο και την Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα παρουσία του Αμερικανού προέδρου Ν.Τραμπ.
