Με ένα ειδικό στάδιο προσαρμογής, πριν ενεργοποιηθεί πλήρως το νέο καθεστώς κυρώσεων, αναμένεται να κάνει την εμφάνισή του το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), το οποίο φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο το Δημόσιο καταγράφει, ελέγχει και παρακολουθεί την ακίνητη περιουσία.
Σκοπός του Μητρώου είναι να διασφαλιστεί ότι η Φορολογική Διοίκηση θα διαθέτει πλήρη και ακριβή εικόνα για τα ακίνητα και τη χρήση τους, φέρνει η έλευση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) στις αρχές Ιουλίου.
Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με το νόμο, στις περιπτώσεις που δεν δηλώνονται σωστά τα στοιχεία καθώς και η χρήση της ακίνητης περιουσίας στο ψηφιακό μητρώο, οι ιδιοκτήτες θα αντιμετωπίζουν πρόστιμα που φθάνουν τα 1.000 ευρώ.
Η ανάγκη για μια μεταβατική περίοδο προέκυψε από τα προβλήματα που εμφανίστηκαν κατά τη δοκιμαστική λειτουργία του συστήματος, αλλά και από την ανάγκη να μην βρεθούν χιλιάδες ιδιοκτήτες αντιμέτωποι με πρόστιμα για αποκλίσεις που δεν οφείλονται σε δική τους υπαιτιότητα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η πρόταση για πιλοτική εφαρμογή του νέου πλαισίου εξετάστηκε θετικά στη συνάντηση του υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Δημήτρη Μαρκόπουλου, του διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργου Πιτσιλή και του προέδρου της ΠΟΜΙΔΑ Στράτου Παραδιά.
Κατά τη συζήτηση εκτιμήθηκε ότι δεν θα ήταν εύλογο να επιβληθούν κυρώσεις σε ιδιοκτήτες για προβλήματα που προκύπτουν από ασυμφωνίες μεταξύ Ε9 και Κτηματολογίου ή από εκκρεμότητες που παραμένουν ανοικτές εδώ και χρόνια.
Τα προβλήματα που ανέδειξαν οι δοκιμές
Η μεταβατική φάση κρίθηκε αναγκαία, καθώς οι πρώτες δοκιμές του πληροφοριακού συστήματος αποκάλυψαν σημαντικές δυσκολίες στην αντιστοίχιση των στοιχείων που τηρούνται στις διαφορετικές βάσεις δεδομένων.
Τα πιο σύνθετα ζητήματα αφορούν κυρίως:
- αγροτεμάχια με ανοικτές ιδιοκτησιακές εκκρεμότητες,
- περιπτώσεις αναδασμών που δεν έχουν ολοκληρωθεί,
- εκτάσεις που εμφανίζονται στο Κτηματολόγιο ως δημόσιες, αλλά καλλιεργούνται επί δεκαετίες από ιδιώτες,
- περιοχές όπου η διαδικασία κτηματογράφησης δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
Στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, η άμεση επιβολή προστίμων θα μπορούσε να δημιουργήσει περισσότερες στρεβλώσεις από όσες επιχειρεί να αντιμετωπίσει το νέο σύστημα.
Το ΜΙΔΑ είχε προγραμματιστεί να ενεργοποιηθεί στα τέλη Μαρτίου, ωστόσο η έναρξή του μετατέθηκε εξαιτίας τεχνικών προβλημάτων και δυσκολιών στη διασύνδεση των δεδομένων του Ε9 με τα στοιχεία του Κτηματολογίου.
Ο σχεδιασμός της ΑΑΔΕ προβλέπει πλέον σταδιακή ενεργοποίηση της πλατφόρμας, ώστε ιδιοκτήτες, λογιστές και επαγγελματίες να έχουν τον απαραίτητο χρόνο να εντοπίσουν και να διορθώσουν πιθανά λάθη πριν ξεκινήσει η διαδικασία των μαζικών διασταυρώσεων.
Ο νέος ψηφιακός φάκελος κάθε ακινήτου
Με την πλήρη λειτουργία του, το ΜΙΔΑ θα αποτελέσει το ενιαίο ψηφιακό μητρώο ακινήτων της χώρας, συγκεντρώνοντας σε μία βάση δεδομένων πληροφορίες που σήμερα βρίσκονται κατακερματισμένες σε διαφορετικά συστήματα.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός πλήρους ψηφιακού φακέλου για κάθε ακίνητο, στον οποίο θα αποτυπώνονται όλα τα κρίσιμα στοιχεία της ιδιοκτησίας και της χρήσης του.
Στον φάκελο κάθε ακινήτου θα περιλαμβάνονται:
- ο ΑΤΑΚ,
- ο ΚΑΕΚ,
- η θέση του ακινήτου,
- η επιφάνεια,
- τα ποσοστά συνιδιοκτησίας,
- η χρήση,
- οι μισθώσεις,
- οι δωρεάν παραχωρήσεις,
- κάθε μεταβολή που αφορά την ιδιοκτησία ή τη χρήση.
Παράλληλα, θα καταγράφονται ο αριθμός παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, ο αριθμός υδρομέτρου, τα στοιχεία των ενοικιαστών στις μακροχρόνιες μισθώσεις, καθώς και τα στοιχεία των πλατφορμών στις βραχυχρόνιες μισθώσεις. Στις περιπτώσεις όπου απαιτείται για την καταβολή μισθωμάτων, θα προβλέπεται και η καταχώριση IBAN.
Η υποχρέωση ενημέρωσης δεν θα αφορά μόνο τους ιδιοκτήτες. Και οι ενοικιαστές θα πρέπει να δηλώνουν το ακίνητο που μισθώνουν, τα στοιχεία του ιδιοκτήτη και το συμφωνημένο μίσθωμα.
Ποια είναι τα πρόστιμα που αναστέλλονται
Ο υπόχρεος οφείλει να υποβάλει δήλωση πληροφοριακού χαρακτήρα ως προς τη χρήση του ακινήτου. Αν η δήλωση αυτή δεν υποβληθεί εντός τριών μηνών από την έναρξη της μίσθωσης ή της δωρεάν παραχώρησης επιβάλλεται πρόστιμο 500 ευρώ.
Προφανώς, αντιμέτωποι με το πρόστιμο των 500 ευρώ θα είναι κυρίως οι ιδιοκτήτες, εκμισθωτές ή παραχωρούντες που δεν δηλώνουν εγκαίρως τη χρήση του ακινήτου στο Μ.Ι.Δ.Α. Ειδική προθεσμία προβλέπεται και για τις περιπτώσεις που συνδέονται με την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης.
Η δήλωση για την ενημέρωση του Μ.Ι.Δ.Α. πρέπει να υποβληθεί μέσα σε δύο μήνες από την έναρξη της προθεσμίας υποβολής της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης. Αν δεν τηρηθεί και αυτή η ειδική προθεσμία, επιβάλλεται επίσης πρόστιμο 500 ευρώ.
Για την παροχή εσφαλμένων στοιχείων (πέραν της παράλειψης υποβολής της δήλωσης), προβλέπονται κυρώσεις οι οποίες αφορούν αποκλειστικά τον μισθωτή ή τον παραχωρησιούχο, δηλαδή το πρόσωπο που χρησιμοποιεί το ακίνητο.
Αν ο μισθωτής ή ο παραχωρησιούχος υποβάλει δήλωση χρήσης με ανακριβή στοιχεία και η δήλωση αυτή χρησιμοποιηθεί για τη χορήγηση επιδομάτων, ενισχύσεων ή επιδοτήσεων, επιστροφή ενοικίου, επιβάλλεται πρόστιμο 1.000 ευρώ. Η κύρωση είναι αυστηρότερη, διότι η ανακριβής δήλωση συνδέεται με οικονομικό όφελος ή με τη δυνατότητα λήψης δημόσιας ενίσχυσης.
Χαμηλότερο πρόστιμο (100 ευρώ) προβλέπεται στις περιπτώσεις που οι δηλώσεις περιέχουν εσφαλμένα στοιχεία αλλά αυτά δεν έχουν χρησιμοποιηθεί για τη χορήγηση επιδομάτων, ενισχύσεων ή επιδοτήσεων.
Η διάταξη προβλέπει ακόμα ότι όταν απαιτείται δήλωση πληροφοριακού χαρακτήρα για τη χρήση ακινήτου, πρέπει προηγουμένως να έχει υποβληθεί δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε9).
Συνεπώς, πριν δηλωθεί η χρήση του ακινήτου στο ΜΙΔΑ, πρέπει να είναι ενημερωμένα τα βασικά στοιχεία του ακινήτου.
