Μια θάλασσα με μεγάλη ιστορία. Περιτριγυρισμένη από χώρες, οι οποίες πριν από χιλιάδες χρόνια φιλοξενούσαν κάποιους από τους λαούς που συνέβαλαν στην γέννηση και διάδοση του Πολιτισμού. Ένα «κέντρο διερχομένων», το οποίο δεν «ηρεμεί» σχεδόν ποτέ.
Τον 6ο αιώνα π.Χ., η Περσική αυτοκρατορία βρισκόταν στα πολύ πάνω της. Ήταν μια περίοδος τεράστιας εδαφικής επέκτασης και απόλυτης ακμής. Αναπτυσσόταν ραγδαία σε όλους τους τομείς. Η δύναμή της μεγάλωσε τόσο, που κατάφερε να κερδίσει τον τίτλο της πρώτης παγκόσμιας υπερδύναμης της ιστορίας.
Μια τέτοια δύναμη, ειδικά εκείνη την εποχή που οι μεγάλες δυνάμεις του κόσμου ήταν λιγότερες σε αριθμό, δεν μπορούσε ποτέ να περάσει απαρατήρητη (ακόμα κι αν δεν υπήρχαν τα παγκόσμια κοινωνικά μέσα που υπάρχουν σήμερα). Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, την αναφορά της Περσικής αυτοκρατορίας και των κατακτήσεών της σε πολλές αρχαίες πηγές.
Ήδη από εκείνη την εποχή, η θάλασσα που άγγιζε την αυτοκρατορία, πήρε το όνομά της από τους κυρίαρχους: Περσικός Κόλπος. Μπορεί τότε να μην είχε την σημασία που έχει σήμερα, αλλά αποτελούσε μια υπολογίσιμη γεωπολιτική περιοχή.
Αρχικά, οι Πέρσες βασιλιάδες εκμεταλλεύονταν τον Κόλπο ως συνδετικό κρίκο των εδαφών τους με την περιοχή του Ινδού ποταμού. Τότε, οι έμποροι από την Μεσοποταμία και την Περσία, έρχονταν σε επαφή με τους αρχαίους κατοίκους της δυτικής Ινδίας και αντάλλασσαν πολύτιμους λίθους, υφάσματα, μπαχαρικά και ξυλεία.
Ακόμα και αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς και όχι μόνο, όπως ο Πυθαγόρας, ο Ηρόδοτος, ο Ξενοφώντας, ο Στράβωνας και ο Κλαύδιος Πτολεμαίος (μαθηματικός, γεωγράφος, αστρονόμος από την Αλεξάνδρεια), ανέφεραν τον Περσικό Κόλπο στα γραπτά τους. Έκαναν αναφορές για πολέμους, μάχες, περιηγήσεις, ταξίδια και εμπόριο. Πάνω κάτω δηλαδή, έπιαναν θεματικές που αφορούν τον Κόλπο μέχρι σήμερα.
Καθώς περνούσαν οι αιώνες, οι Πέρσες άρχισαν να χάνουν την δύναμή τους. Τελικό χτύπημα, η κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Όχι βέβαια και θανάσιμο. Οι Πέρσες επανήλθαν στο προσκήνιο και ήρθαν σε σύγκρουση με νέες δυνάμεις. Πρώτα με τους Ρωμαίους, οι οποίοι έφτασαν στα εδάφη τους και κατάφεραν να κατακτήσουν μέρος τους.
Έπειτα, ακολούθησαν οι Άραβες, οι οποίοι επεκτάθηκαν ραγδαία στην περιοχή και κατέκτησαν πολλά από τα περσικά εδάφη. Το εμπόριο μοιράστηκε σε περισσότερους. Οι Άραβες, αν και από αρχαιοτάτων χρόνων λαός της ερήμου, βγήκαν στα ανοιχτά και αποδείχθηκαν τολμηροί και δυναμικοί θαλασσοπόροι και έμποροι.
Κατά τον Μεσαίωνα, κυριαρχούσαν στο εμπόριο για αιώνες οι Δρόμοι του Μεταξιού. Ο Περσικός Κόλπος, παρέμενε πέρασμα καίριας σημασίας για την διακίνηση πολύτιμων αγαθών από Ανατολή και Δύση. Τότε, το λιμάνι της Σιράφ (στο σημερινό Ιράν) και το νησί του Ορμούζ έγιναν τα κορυφαία διαμετακομιστικά κέντρα του κόσμου.
Από εκεί περνούσαν πλοία κάθε έθνους, γεμάτα μέχρι τα μπούνια με μετάξι, πορσελάνη, μπαχαρικά, πολύτιμους λίθους, σανδαλόξυλο, χαλιά, υφάσματα, μαργαριτάρια (τα οποία αλιεύονταν κυρίως στον Κόλπο και θεωρούνταν τα καλύτερα στον κόσμο), όπλα, ατσάλι, αρώματα, χουρμάδες, λιβάνι, σμύρνα, άλογα, ελεφαντόδοντο και χρυσό.
Τον 15ο αιώνα, οι Πορτογάλοι ήταν αυτοί που ξεχώριζαν στον κόσμο του εμπορίου, με την ανακάλυψη και την κατοχή νέων εμπορικών δρόμων και κόμβων. Έκαναν εμπόριο στις ακτές του Ομάν και στα νότια παράλια της Περσίας. Επιχείρησαν να μονοπωλήσουν το εμπόριο μπαχαρικών ελέγχοντας τα στενά. Μέχρι το 1622, όποτε και εκδιώχθηκαν από τους Πέρσες.
Τα δεδομένα τόσων αιώνων στην περιοχή, άλλαξαν ριζικά μετά την ανακάλυψη της κυριότερης πηγής της πλέον παγκόσμιας ενέργειας: του πετρελαίου. Το γεγονός αυτό έφερε πολλές αλλαγές. Η παραδοσιακή οικονομία του Κόλπου, που βασιζόταν για αιώνες στην αλιεία, τους χουρμάδες και κυρίως στα φυσικά μαργαριτάρια, εξαφανίστηκε. Το πετρέλαιο έγινε το απόλυτο εξαγωγικό προϊόν.
Τα παραδοσιακά ξύλινα ιστιοφόρα αντικαταστάθηκαν από γιγαντιαία δεξαμενόπλοια, τα οποία σχεδιάστηκαν αποκλειστικά για να μεταφέρουν εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου σε ένα μόνο ταξίδι. Κατασκευάστηκαν μερικές από τις μεγαλύτερες και πιο σύγχρονες λιμενικές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις στον κόσμο για τη διαχείριση του φορτίου.
Όλα αυτά, οδήγησαν και στην περαιτέρω αύξηση του ενδιαφέροντος των χωρών παγκοσμίως για την περιοχή. Γι’ αυτό το λόγο έγιναν μέχρι και προσπάθειες αλλαγής του ονόματος του κόλπου, από Περσικό σε «Αραβοπερσικό», «Αραβικό» ή και απλά «Κόλπο». Η διεκδίκησή του είχε πάρει μεγάλες διαστάσεις.
Η ανάγκη για την αδιάκοπη ροή του πετρελαίου οδήγησε στην μόνιμη παρουσία ξένων στρατιωτικών δυνάμεων (κυρίως του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ) στον Περσικό Κόλπο για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας, μετατρέποντας την περιοχή σε πεδίο διεθνούς διπλωματικής και στρατιωτικής προσοχής. Τα Στενά του Ορμούζ έγιναν η πιο σημαντική «αρτηρία» του παγκόσμιου εμπορίου, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου.
Αλλαγές και γεγονότα, που μετά από τόσους αιώνες ιστορίας και εμπορικών συναλλαγών, οδηγούν στην κατάσταση του σήμερα.
Βιβλιογραφία:
