Η πλήρης ευχαρίστηση και ικανοποίηση που αισθάνεται κανείς από τη ζωή του. Αυτός είναι ένας ορισμός της ευτυχίας. Συνώνυμό της, η ευδαιμονία. Αντίθετό της, η δυστυχία. Ο γνωστός «ειδικός της ευτυχίας» Arthur C. Brooks με το καινούριο του βιβλίο «The Meaning of Your Life» προσπαθεί να βάλει ένα λιθαράκι, προσφέρει έναν οδηγό για να βρεθεί, επιτέλους, αυτό το νόημα της ζωής διαφορετικό για τον καθένα στις λεπτομέρειες, αλλά τόσο ίδιο σε ένα γενικό πλαίσιο. Ο Μπρουκς έχει αφιερώσει τη ζωή του στη μελέτη της ανθρώπινης ευτυχίας, αν και ο ίδιος δεν δηλώνει «εκ φύσεως» ευτυχισμένος.
«Οι άνθρωποι που ευημερούν πραγματικά έχουν μια κοσμοθεωρία που τους ξεπερνά, βαθιές σχέσεις και μια εργασία που υπηρετεί κάτι πέρα από τον εαυτό τους».
Η στήλη του στο The Atlantic, «How to Build a Life» («Πώς να Χτίσετε μια Ζωή»), προσεγγίζει πάνω από ένα εκατομμύριο αναγνώστες την εβδομάδα.
Στο «The Meaning of Your Life», το οποίο θα βρείτε και σε βιβλιοπωλεία στη χώρα μας, ο Άρθουρ Σι Μπρουκς υποστηρίζει ότι οι φιλόδοξοι επαγγελματίες, τους οποίους αποκαλεί «young strivers» (νέοι που αγωνίζονται διαρκώς για επιτυχία), ζουν επιφανειακές και ανεκπλήρωτες ζωές. Αυτό που τους λείπει, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι το «νόημα», ο σκοπός. Στις σελίδες του βιβλίου δίνει συμβουλές και tips. Αναφέρεται και σε αντικειμενικές δυσκολίες, όπως η ασφυκτική αγορά κατοικίας ή η αποδυνάμωση του κοινωνικού κράτους.
Σε ένα από τα πολλά vidcast, που έχουν ανέβει στο διαδίκτυο, ο μελετητής της επιστήμης της ευτυχίας αναφέρεται στη δική του καθημερινότητα, η οποία δίνει νόημα και πληρότητα στη ζωή του. Ξυπνά στις τέσσερις και μισή το πρωί, πριν χαράξει. Το πολύ πρωινό ξύπνημα, πριν την αυγή, είναι το πρώτο βήμα προς την πληρότητα. Αισθάνεται πιο παραγωγικός, πιο χαρούμενος και πιο κοντά στο «θείο», ό,τι κι αν είναι αυτό για τον καθένα. Για εκείνον είναι η εκκλησιαστική λειτουργία επτά ημέρες την εβδομάδα, είναι αφοσιωμένος Καθολικός. Δεν πίνει καφέ μόλις ξυπνήσει, πίνει λίγο αργότερα και είναι τόσο δυνατός που ισοδυναμεί με τέσσερις δόσεις εσπρέσο.
Το πιο σημαντικό δωμάτιο του σπιτιού του είναι το γυμναστήριο. Εναλλάσσει το ελλειπτικό μηχάνημα ή τον διάδρομο με τις αντιστάσεις και τα βάρη και περπατάει όσο μπορεί στην πανεπιστημιούπολη. Ορκίζεται στην κρεατίνη και στη λήψη πολυβιταμίνης, διότι ενισχύει και διατηρεί τη γνωστική λειτουργία. Ταξιδεύει πολύ, για παρουσιάσεις βιβλίων και διαλέξεις, αλλά προσπαθεί να είναι στο σπίτι του στη Βιρτζίνια, με σύζυγο, παιδιά και εγγόνια, όσο περισσότερο γίνεται.
Ο Αμερικανός κοινωνικός επιστήμονας είναι ένας από τους κορυφαίους διεθνώς ειδικούς στην ανθρώπινη ευτυχία. Ο Δρ. Άρθουρ Σι Μπρουκς, εκτός από αρθρογράφος, στο The Atlantic, είναι καθηγητής στη Harvard Kennedy School και στο Harvard Business School, οικοδεσπότης podcast και καταξιωμένος δημόσιος ομιλητής. Μεταξύ των προηγούμενων βιβλίων του συγκαταλέγονται τα #1 μπεστ σέλερ των The New York Times «Build the Life You Want» (σε συν-συγγραφή με την Oprah Winfrey) και «From Strength to Strength».
Σε παλαιότερή του συνέντευξη, στο GQ, κάνει μια σχεδόν παράδοξη ομολογία: δεν είναι «εκ φύσεως» ευτυχισμένος. Ο ίδιος μεγάλωσε σε ένα μεσοαστικό περιβάλλον, όπου υπήρχαν προβλήματα ψυχικής υγείας στην οικογένειά του. Η μητέρα του, είχε διαγνωσθεί με κατάθλιψη, λάμβανε φαρμακευτική αγωγή από νεαρή ηλικία. Περιγράφει ως «gloom» το στοιχείο που χαρακτήριζε την οικογένεια του στο σύνολό της. Υπήρχε μια μουντάδα, μια κατήφεια.
Ο Μπρουκς υποστηρίζει ότι ο εγκέφαλός μας λειτουργεί σαν κακός σύμβουλος. Μας ωθεί να κυνηγάμε πράγματα που δίνουν στιγμιαία ικανοποίηση, αλλά όχι διαρκή ευτυχία. Αυτά τα ονομάζει «τέσσερα ψευδή είδωλα»: χρήμα, εξουσία, ηδονή και φήμη.
Απέναντι σε αυτά, προτείνει ένα διαφορετικό «χαρτοφυλάκιο ευτυχίας», που στηρίζεται σε τέσσερις πυλώνες: πίστη, οικογένεια, φίλοι και εργασία με νόημα. Δεν πρόκειται για αφηρημένες αξίες, αλλά για πρακτικά σημεία ισορροπίας.
Οι άνθρωποι που ευημερούν πραγματικά, λέει, έχουν μια κοσμοθεωρία που τους ξεπερνά, βαθιές σχέσεις και μια εργασία που υπηρετεί κάτι πέρα από τον εαυτό τους.
Η πιο αιχμηρή του παρατήρηση είναι κοινωνική. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 και μετά, αυτοί οι πυλώνες έχουν αποδυναμωθεί. Δεν τους αγνοούμε, απλώς δεν τους ιεραρχούμε στην καθημερινότητα. Και εκεί, κατά τον ίδιο, βρίσκεται η «γενικευμένη δυστυχία» της εποχής μας. Ταυτόχρονα, η προσέγγισή του δεν είναι μοιρολατρική. Αναγνωρίζει ότι περίπου το 50% της ευτυχίας είναι γενετικό, αλλά επιμένει ότι το υπόλοιπο εξαρτάται από συνθήκες και, κυρίως, από συνήθειες. Με άλλα λόγια, υπάρχει περιθώριο δράσης.
Η έννοια που εισάγει, «happiness hygiene» (υγιεινή της ευτυχίας), μοιάζει σχεδόν τεχνική. Όπως φροντίζουμε το σώμα μας καθημερινά, έτσι μπορούμε να καλλιεργούμε και την ψυχική μας κατάσταση μέσα από μικρές, επαναλαμβανόμενες επιλογές. Στα του σώματος, μανιώδης καπνιστής ο ίδιος, κατόρθωσε να απαλλαγεί από αυτή την κακή συνήθεια και είναι επιλεκτικός στη διατροφή του.
Το τελικό του μήνυμα είναι ήσυχα αισιόδοξο. Η ευτυχία δεν είναι έμφυτο προνόμιο, αλλά δεξιότητα που χτίζεται.
Κι αν ο Άρνολντ Σβατσενέγκερ παίζει σκάκι καθημερινά, εκεί έχει βρει το νόημα προφανώς, ο κορυφαίος Νόβακ Τζόκοβιτς δίνει τη δική του εξήγηση για αυτά που τον κάνουν ευτυχισμένο.
«Είμαι ένας ευτυχισμένος άνθρωπος, γιατί, φυσικά, έχω επιτυχία σε αυτό που κάνω, αλλά αυτό που με κάνει περισσότερο ευτυχισμένο είναι ότι έχω γύρω μου ανθρώπους που αγαπώ και που με αγαπούν. Αυτό, για μένα, είναι το πιο σημαντικό πράγμα».
