Η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία ήταν εκτεταμένη και πολυπληθής. Έτσι, οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες, ζούσαν μέσα στις ανέσεις, την χλιδή και την πολυτέλεια. Έχτιζαν αμφιθέατρα, ιπποδρόμους, ναούς, αγορές και μνημεία. Επίσης, έχτιζε ο καθένας ένα ολόδικό του αυτοκρατορικό παλάτι και επιπλέον εξοχικά.
Κατά τον 1ο αιώνα μ.Χ., χτίστηκε ένα ιδιαίτερο θερινό εξοχικό. Ο αυτοκράτορας Τιβέριος, βασίλεψε την περίοδο που ζούσε ο Ιησούς. Από το 14 έως το 37 μ.Χ. Σε μια παραλιακή κωμόπολη, την Σπερλόνγκα, η οποία βρισκόταν μεταξύ Ρώμης και Νάπολι, έχτισε την βίλα του.
Η αυτοκρατορική βίλα του Τιβερίου στην Σπερλόνγκα, είχε χτιστεί μάλλον στα θεμέλια προηγούμενου οικοδομήματος. Ο Τιβέριος την επέκτεινε και την ανέπτυξε κατά πολύ. Ένα πολυτελές συγκρότημα κτηρίων οικοδομήθηκε ακριβώς δίπλα στην θάλασσα.
Εκεί που έσκαγε το κύμα, ήταν το σημείο όπου οι επισκέπτες πρέπει να εντυπωσιάζονταν. Όχι όμως από το τοπίο. Στα βράχια δίπλα στα οποία είχε χτιστεί η βίλα, σχηματίζονταν σπηλιές. Ο Τιβέριος, είχε μετατρέψει το μεγαλύτερο σπήλαιο σε τρικλίνιο. Σε έναν χώρο που προοριζόταν για επίσημα δείπνα.
Στην είσοδο του σπηλαίου, είχε κατασκευαστεί μια μεγάλη τετράγωνη δεξαμενή, γεμάτη θαλασσινό νερό. Στο κέντρο αυτής της δεξαμενής υπήρχε μια ορθογώνια νησίδα, η οποία λειτουργούσε ως η κύρια τραπεζαρία. Πάνω στην νησίδα αυτή, ανέβαιναν όλοι οι παρευρισκόμενοι, κάθονταν στα ανάκλιντρα (αρχαίες κλίνες) που είχε στήσει το υπηρετικό προσωπικό του αυτοκράτορα και απολάμβαναν πλούσια εδέσματα.
Στα ενδότερα του σπηλαίου, είχε διαμορφωθεί μία κυκλική πισίνα. Μέσα σε αυτή, αλλά και γύρω της, είχαν τοποθετηθεί μνημειώδη συμπλέγματα αγαλμάτων, τα οποία αναπαριστούσαν σκηνές από τις θαυμαστές περιπέτειες του βασιλιά της Ιθάκης, του Οδυσσέα. Η όλη διακόσμηση του εσωτερικού, με τα περίτεχνα ψηφιδωτά και τα κοχύλια στα τοιχώματα του σπηλαίου σε συνδυασμό με τα αγάλματα στο εσωτερικό του, έδιναν την αίσθηση μυθικού παλατιού.
Φανταστείτε να τρώτε εκλεκτές λιχουδιές και να πίνετε κρασί με γνωστούς και φίλους, έχοντας μπροστά σας πανέμορφα γλυπτά με σκηνές από την Οδύσσεια (τα οποία φωτίζονταν και την νύχτα), πλαισιωμένοι από την αύρα και τον ήχο της θάλασσας.
Βέβαια, η διασκέδαση σε αυτήν την λαμπρή ρωμαϊκή θαλάσσια έπαυλη, δεν κράτησε για πολύ. Ένας ιστορικός του 2ου αιώνα μ.Χ., μας πληροφορεί ότι κατά την διάρκεια ενός από αυτά τα πλουσιοπάροχα δείπνα, το 26 μ.Χ., η φυσική οροφή του σπηλαίου κατέρρευσε. Μεγάλοι βράχοι έπεσαν και καταπλάκωσαν κάποιους καλεσμένους και δούλους. Ο αυτοκράτορας την γλύτωσε παρά τρίχα. Τον έσωσε ένας έπαρχος της Πραιτωριανής Φρουράς (μονάδας σωματοφυλάκων του αυτοκρατορικού ρωμαϊκού στρατού), ο οποίος χρησιμοποίησε το σώμα του για να τον προστατεύσει.
Μετά από αυτό το γεγονός, ο Τιβέριος εγκατέλειψε οριστικά την λατρεμένη του βίλα και από τότε περνούσε (κυρίως) τα καλοκαίρια του στο Κάπρι. Τους επόμενους αιώνες, η βίλα χρησιμοποιήθηκε από άλλους ιδιοκτήτες. Μέχρι την στιγμή που εγκαταλείφθηκε οριστικά και από τους Χριστιανούς μοναχούς που είχαν εγκατασταθεί εκεί τον 6ο αιώνα μ.Χ. Η σπηλιά μπαζώθηκε από λάσπη, άμμο και νέες καταρρεύσεις βράχων, θάβοντας τα πάντα.
Το μέρος έμοιαζε με οποιοδήποτε άλλο φυσικό θαλασσινό τοπίο. Το 1957, αποφασίστηκε να κατασκευαστεί ένας δρόμος που θα συνέδεε τις πόλεις Terracina και Gaeta. Ο δρόμος θα βρισκόταν κοντά στην Σπερλόνγκα, έτσι η ιταλική κυβέρνηση προσέλαβε έναν αρχαιολόγο, τον Giulio Iacopi (Τζούλιο Ιακόπι) για να ερευνήσει την περιοχή.
Υπήρχαν διάφορες φήμες και ιστορίες για την ύπαρξη θραυσμάτων αρχαίων αγαλμάτων στην λεγόμενη «σπηλιά του Τιβέριου». Υπό την επίβλεψη του Τζούλιο, ξεκίνησαν ανασκαφές, οι οποίες πράγματι έφεραν στο φως μέλη αρχαίων γλυπτών και ερείπια κτισμάτων. Η βίλα του Ρωμαίου αυτοκράτορα, θα γινόταν και πάλι κέντρο επισκεπτών.
Μετά από συζητήσεις και τα αιτήματα των κατοίκων της περιοχής, οι ιταλικές αρχές αποφάσισαν τελικά να μείνουν τα γλυπτά και όλα τα υπόλοιπα ευρήματα στην Σπερλόνγκα. Ακολούθησε η ανακατασκευή των εντυπωσιακών μνημειακών γλυπτών, τα οποία αποτελούσαν αγαλματικά συμπλέγματα που απεικόνιζαν την τύφλωση του Κύκλωπα Πολύφημου από τον Οδυσσέα και τους άντρες του, καθώς και την συνάντηση και την μάχη που έδωσαν με ένα από τα πιο επικίνδυνα θαλάσσια τέρατα της ελληνικής μυθολογίας, την Σκύλλα. Όλα τα ευρήματα της Βίλας, εκτίθενται από το 1963 στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Σπερλόνγκα.
Βιβλιογραφία:
