Σε λίγες ώρες οι πολιτικοί αρχηγοί θα λάβουν το λόγο στη Βουλή, στο πλαίσιο της συζήτησης επί της πρότασης για αναθεώρηση διατάξεων του Συντάγματος. Μια συζήτηση στην οποία το ίδιο το Σύνταγμα προβλέπει την αναζήτηση κοινού παρονομαστή στις θέσεις των κομμάτων, προκειμένου το ύψιστο κείμενο που διέπει τις αρχές και την λειτουργία του κράτους να αποτελεί αποτέλεσμα διεργασιών και συνεννοήσεων.
Αντ' αυτού, στην επικείμενη συζήτηση αναμένεται να προταθούν σειρά άρθρων προς αναθεώρηση, κανένα από τα οποία δεν θα συγκεντρώνει μεγαλύτερο αριθμό ψήφων από την κυβερνητική πλειοψηφία. Για πολλά από αυτά, τουλάχιστον 15, ο λόγος δεν είναι η πολιτική διαφωνία, αλλά απλώς το πολιτικό αδιέξοδο στις σχέσεις των κομμάτων της αντιπολίτευσης με την κυβέρνηση.
Αν για την πλειοψηφία των κομμάτων η αρνητική τους θέση ήταν αναμενόμενη και προδιαγεγραμμένη, για το ΠΑΣΟΚ οι λόγοι άρνησης είναι διαφορετικοί. Γιατί ως προς τα συγκεκριμένα 15 άρθρα, το ΠΑΣΟΚ συμφωνεί να αναθεωρηθούν. Παραμένει αμετακίνητο, όμως, στη θέση που έλαβε, πριν ακόμη εκκινήσει η διαδικασία στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, ότι δεν θα συναινέσει στην αναθεώρησή τους υπό οιεσδήποτε συνθήκες, αλλά θα συνεχίσει να συμφωνεί… διαφωνώντας και παραπέμποντας στην επόμενη Βουλή για την τελική του στάση.
Στα άρθρα αυτά περιλαμβάνονται το Άρθρο 5 (Προσωπική ελευθερία), το Άρθρο 14 (Τύπος), το Άρθρο 15 (Ραδιοφωνία - Τηλεόραση), το Άρθρο 16 (Παιδεία), το Άρθρο 17 (Ιδιοκτησία), το Άρθρο 21 (Προστασία οικογένειας, παιδιών, ηλικιωμένων), το Άρθρο 24 (Προστασία περιβάλλοντος), το Άρθρο 29 (Πολιτικά κόμματα), το Άρθρο 44 παρ. 2 (Πράξεις νομοθετικού περιεχομένου), το Άρθρο 51 παρ. 4 (Άσκηση εκλογικού δικαιώματος), το Άρθρο 86 (Ποινική ευθύνη υπουργών), το Άρθρο 89 (Ασυμβίβαστα βουλευτών), το Άρθρο 90 παρ. 5 (Ηγεσία ανωτάτων δικαστηρίων), το Άρθρο 101Α (Ανεξάρτητες αρχές) και το Άρθρο 102 (Οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης).
Το ΠΑΣΟΚ διατείνεται ότι η άρνησή του αφορά στο περιεχόμενο των κυβερνητικών προτάσεων, απορρίπτοντας οποιαδήποτε συζήτηση ή και συμφωνία ήδη από την παρούσα Βουλή, ώστε να υπερψηφίσει για την αναθεώρησή τους. Οι δηλώσεις των στελεχών του, άλλωστε, ότι δεν πρόκειται να στηρίξουν κανένα προς αναθεώρηση άρθρο, ακόμη κι αν είναι δική τους πρόταση, ώστε να μην υπάρξει από τώρα πλειοψηφία 180 ψήφων, που θα καθιστά εφικτή την αλλαγή με 150 «ναι» στην επόμενη βουλή, είναι ενδεικτική όχι μόνο της προαποφασισμένης στάσης του, αλλά και του αδιεξόδου στο οποίο έχει περιέλθει.
Ένα αδιέξοδο, που για πολλούς αφορά την αντιπαλότητα που αναπτύσσει σε κάθε επίπεδο και με κάθε ευκαιρία απέναντι στη ΝΔ, επιχειρώντας έναν διακριτό ρόλο, κατά άλλους αφορά σε κάτι ακόμη βαθύτερο, την υπαρξιακή του ανάγκη να “οριοθετήσει” τον πολιτικό του χώρο, που πλέον βάλλεται πανταχόθεν, όταν αναλυτές και δημοσκόποι προβλέπουν την πίεση να εντείνεται στην τελική ευθεία της προεκλογικής περιόδου, τόσο από το κέντρο και την κεντροδεξιά, με ψηφοφόρους του να “λοξοκοιτούν” προς τη ΝΔ, όσο και από την κεντροαριστερά, με ανάλογο μέρος εκλογέων να “βλέπουν” στην ΕΛΑΣ μια εναλλακτική, με μεγαλύτερη δυναμική.
Ταυτόχρονα, όμως, αναδύεται και η σύγχυση στο εσωτερικό του ίδιου του ΠΑΣΟΚ. Το άρθρο 16 και οι αντιφατικές απόψεις που διατυπώνουν στελέχη του για ένα κομβικό πεδίο, όπως αυτό της ανώτατης εκπαίδευσης και της λειτουργίας μη κρατικών πανεπιστημίων, είναι «καθρέφτης» των εσωκομματικών αντιθέσεων στη Χαριλάου Τρικούπη. Ο Λευτέρης Καρχιμάκης τάχθηκε υπέρ της κατάργησης του νόμου Πιερρακάκη, που ισχύει σήμερα, λέγοντας ότι το ΠΑΣΟΚ θα τον αντικαταστήσει με νέο νόμο πλαίσιο για την λειτουργία τους. Η Νάντια Γιαννακοπούλου δήλωσε όχι μόνο ότι η θέση αυτή δεν έχει συζητηθεί στην Κοινοβουλευτική Ομάδα, αλλά και ότι “η μη δυνατότητα λειτουργίας μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων ισχύει μόνο στην Κούβα και τη Βόρεια Κορέα”.
Η τακτική του Νίκου Ανδρουλάκη και στο κρίσιμο πολιτικό διακύβευμα της Συνταγματικής Αναθεώρησης καταφέρνει μόνο να εκπέμψει σήματα που κάθε άλλο παρά ένα συγκροτημένο πλαίσιο μπορούν να αποτελέσουν, την ίδια ώρα που ο ίδιος επιδιώκει να αναδείξει το κόμμα του ως εναλλακτικό πυλώνα διακυβέρνησης και να πείσει τους πολίτες για την ετοιμότητά του να βρεθεί στο Μέγαρο Μαξίμου. Το “όχι σε όλα” του ΠΑΣΟΚ μοιάζει να αποτελεί την πάγια γραμμή της αντιπολιτευτικής του τακτικής, που, όμως, έως σήμερα δεν έχει επιφέρει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα για την Χαριλάου Τρικούπη, όταν άμα τη εμφανίσει του το κόμμα Τσίπρα κατάφερε να αναδειχθεί στη δεύτερη θέση των δημοσκοπήσεων, απομακρύνοντας ακόμη περισσότερο το ΠΑΣΟΚ από τον στόχο της πρώτης θέσης “έστω και με μια ψήφο”, όπως λέει ο κ. Ανδρουλάκης έως και σήμερα.
Η σημερινή συζήτηση στην ολομέλεια θα αποτελέσει πεδίο μιας ακόμη σύγκρουσης μεταξύ ΝΔ και ΠΑΣΟΚ. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα μιλήσει για υποκρισία της αξιωματικής αντιπολίτευσης και θα την κατηγορήσει ότι λέγοντας ότι προεξοφλεί τους 180 βουλευτές στην επόμενη Βουλή καταστρατηγεί και το πνεύμα και το γράμμα του Συντάγματος. Τα κυβερνητικά στελέχη αναδεικνύουν, όμως, ένα ακόμη στοιχείο που προκύπτει από την στάση του ΠΑΣΟΚ, την παραδοχή ότι στις επόμενες εκλογές προεξοφλεί τη νίκη της ΝΔ, μιλώντας για “τακτική ήττας” από την Χαριλάου Τρικούπη.
