Ας δούμε το θέμα κάπως ιστορικά. Σε άλλες εποχές και άλλες χώρες η ποινική καταστολή ήταν τόσο ακραία, όσο και ατελέσφορη άλλωστε, ώστε γράφτηκαν βιβλία ολόκληρα που περιέγραφαν αυτή τη βαρβαρότητα: Από τους «Άθλιους» του Βίκτωρα Ουγκώ μέχρι το «Surveiller et punir» του Μισέλ Φουκώ. Συνήθεις ήταν για παράδειγμα οι δημόσιες καρατομήσεις κλεπτών, οι οποίες αντιμετωπίζονταν ως δημόσιο θέαμα ή ευκαιρίες κοινωνικής συνάθροισης, στη διάρκεια των οποίων διαπράττονταν πλήθος κλοπών από τους συγκεντρωμένους! Ακόμη και σήμερα υπάρχουν χώρες, τριτοκοσμικές και μουσουλμανικές κυρίως, πως -νομίζω πως- διατηρείται η ποινή του ακρωτηριασμού του χεριού των θεωρούμενων ως κλεπτών…
Η αλήθεια είναι βέβαια πως στη μεταδικτατορική Ελλάδα, ίσως λόγω των μνημών του «ποινικού υπερακτιβισμού» των κρατικών οργάνων επί της επτάχρονης στρατοκρατίας, υπήρξε μια διολίσθηση, κορυφωθείσα επί συριζοκρατίας, προς την καθολική επιτρεπτικότητα. Αυτή συνοδευόταν από ατιμωρησία, μπαχαλοκρατία, ασυδοσία, καθώς και ανεμπόδιστο ατιμώρητο κοινωνικό τραμπουκισμό. Πρωτίστως μάλιστα όταν σε αυτόν επιδίδονταν διάφορες «συλλογικότητες». Όλα αυτά με πλήρη εκφυλισμό της ποινικής καταστολής.
Πως η εκφυλιστική αυτή υπερβολή θα παρήγε κάποια στιγμή αντίδραση, νομοθετική και πρακτική, θα έπρεπε να είναι αναμενόμενο. Δεν σημαίνει, όμως, πως είναι συγγνωστός ο σημερινός ποινικός εκβαρβαρισμός των χώρας, που οδηγεί το «εκκρεμές» στο άλλο άκρο.
Κάποια απόλυτα ενδεικτικά παραδείγματα από τη νέα Ελλάδα Φλωρίδη/Χρυσοχοΐδη:
Ένας μαιευτήρας, μετά από ένα κοπιώδη και δύσκολο τοκετό, εμπλέκεται -και χωρίς να τρέχει, να έχει πιεί ή να έχει παραβιάσει ερυθρό σηματοδότη, πάντως όμως με κάποιο ποσοστό ευθύνης του- σε οδικό ατύχημα με νεκρούς. Προβλέπεται έως ισόβια κάθειρξη! (Άρθρο 290Α νέου ποινικού κώδικα.) Και ας προσπαθεί κάποιος εχέφρων να βρει σε τι θα διαφοροποιηθεί η ποινική μεταχείριση αυτού του λειτουργού του Ιπποκράτη από εκείνη απαγωγέα παιδιού για λύτρα, ο οποίος, αφού εισπράξει ό,τι αξίωσε, το σκοτώνει για να μην δοθούν πληροφορίες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε εντοπισμό του! Σημειωτέον πως αν από τις σφαίρες αυτού του ανθρωποειδούς το παιδί έμενε «απλώς» δια βίου ανάπηρο, η ποινική μεταχείριση του δράστη θα ήταν ηπιότερη…
Παρεμφερές παράδειγμα (κατά το ίδιο άρθρο): Επί πτυχίω φοιτητής μετά από ολονύκτια μελέτη ρίχνει το αυτοκίνητό του σε κολόνα της ΔΕΗ ή σε καφάο, προκαλώντας σοβαρές ζημιές σε αυτή την εγκατάσταση: Κάθειρξη έως 10 χρόνια!
Τώρα πάμε σε γεγονότα:
Αυτές τις ημέρες μάθαμε για επιβολή προστίμου 270.000, ολογράφως: διακοσίων εβδομήντα χιλιάδων ευρώ, σε άνθρωπο όχι που κακοποίησε ζώο, αλλά -επειδή προφανώς γέννησαν οι γάτες του- άφησε τα νεογέννητα γατάκια σε γειτονικό οικόπεδο, να τα πάρουν άνθρωποι που θα μπορούσαν να τα περιθάλψουν.
Σε οδηγό απορριμματοφόρου επιβλήθηκε, διάβασα, πρόστιμο 700 ευρώ, γιατί σε ερημική περιοχή, ώρα 4.00πμ, παραβίασε κατά δύο μέτρα ερυθρό σηματοδότη, προκειμένου να βάλει το όχημα στον χώρο φύλαξής του.
Οδηγός που έκανε απαγορευμένη αναστροφή, έξω από την Καλαμάτα, στο φανάρι ανάμεσα στα σούπερ μάρκετ Σκλαβενίτη και Βασιλόπουλου, μεταμεσονύκτια ώρα, όταν εκεί δεν διέρχεται ούτε πουλί, τιμωρήθηκε με 300 ευρώ πρόστιμο.
Ο ταξιτζής που με έφερνε προχθές Θεσσαλονίκη από το αεροδρόμιο της Μίκρας μού έδειξε, σε δρόμο δύο λωρίδων ανά ρεύμα κυκλοφορίας και με διαχωριστικό στηθαίο, ταμπέλα που έθετε ανώτατο όριο τα 60 χιλιόμετρα. Και μου είπε επί λέξει: «Εδώ μου επέβαλαν πρόστιμο 170 ευρώ και …μηνιαία αφαίρεση διπλώματος, γιατί πήγαινα με 67 χιλιόμετρα. Ο διοικητής μού είπε πως τέτοιες μικρές υπερβάσεις δεν τιμωρούνται σε δρόμους με όρια ταχύτητας πχ. 120 ή 130 χιλιομέτρων, όταν όμως το όριο είναι χαμηλό και η ελάχιστη υπέρβαση τιμωρείται». (Σημειωτέον πως και στη Συγγρού στην κάθοδο προς φαληρικό Δέλτα, ενώ παντού το όριο είναι 90 χιλιόμετρα, υπάρχει κοντά στο Ωνάσειο πινακίδα, απόλυτα κρυπτόμενη από δέντρο, που πάει το όριο στα 60. Και η Συγγρού, ως γνωστό, είναι γεμάτη κάμερες. Τα «ραβασάκια» μάλλον θα έρθουν μετεκλογικά.)
Σε σχέση με τα -άνω των χιλίων ευρώ- πρόστιμα που προβλέπονται για μη καθαρισμό οικοπέδων, δεν υπάρχει καμία διαφοροποίηση για ειδικές περιπτώσεις. Αν, π.χ., το οικόπεδο είναι ακόμη και 1000 χιλιόμετρα μακριά από τον τόπο μόνιμης κατοικίας του ιδιοκτήτη ή αυτός είναι υπερήλικας, με πρόβλημα υγείας κ.λπ., που δυσχεραίνει τη μετακίνησή του. Σημειωτέον πως είναι πρακτικά αδύνατον να βρεθεί μέσα στον Ιούνιο συνεργείο καθαρισμού, ενώ οι «προνοητικοί» του Απριλίου είναι εξίσου εκτεθειμένοι, αφού οι βροχοπτώσεις του φετινού Μαΐου προφανώς αναζωογόνησαν τη βλάστηση.
Τέλος, ποινική αντιμετώπιση έχει και ο πολίτης ο πατέρας ή ο παππούς του οποίου προς 50ετησίας και βάλε δήλωσε κατοχή κυνηγητικού όπλου, εφόσον δεν το βρεί να το αποδώσει. Ένα δίκαννο που ο υπόχρεως ίσως δεν έχει δει ποτέ ενδεχομένως δε ο πρόγονός του να είχε πετάξει ή πουλήσει!
Δια ταύτα, που λένε οι νομικοί…
Κύριε Μητσοτάκη, αν είχα να διαλέξω ανάμεσα στην Ελλάδα-μπάχαλο του Παρασκευόπουλου και την Ελλάδα-απέραντο κατάστημα σωφρονισμού ή στρατόπεδο συγκεντρώσεως των υπουργών σας, θα είχα δυσκολία επιλογής…
* Ο καθηγητής Θανάσης Διαμαντόπουλος είναι συγγραφέας του ιστορικού μυθιστορήματος «Υπουργός καρδιάς – Η διολίσθηση», όπου μέσα από την παθιασμένη σχέση ενός ζευγαριού (μετέπειτα πολιτικός ο άντρας, χαρισματική προσωπικότητα η κοπέλα), καθώς και τη δυστοπική εξέλιξη της σχέσης τους, περνάει στο φόντο μισός αιώνας «φλογώδους» ελληνικής πολιτικής ιστορίας: από τις φοβερές ημέρες της Κατοχής έως την κυβερνητική οκταετία του Ανδρέα Παπανδρέου. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει το φθινόπωρο από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος.
