Την ανάγκη θωράκισης της κοινωνίας, της οικονομίας και των δημοκρατικών θεσμών απέναντι στην απειλή της παραπληροφόρησης στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), ανέδειξε ο Γενικός Γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, Δημήτρης Κιρμικίρογλου, από το βήμα της διεθνούς έκθεσης Τεχνολογίας και Καινοτομίας «BEYOND 2026».
Στην έκθεση, η οποία φιλοξενείται στο Metropolitan Expo έως και την Παρασκευή 19 Ιουνίου, η γενική γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης (ΓΓΕΕ) συμμετέχει για πρώτη φορά ως συνδιοργανωτής, αναλαμβάνοντας την πρωτοβουλία για δύο στοχευμένες δράσεις γύρω από τον μετασχηματισμό του ενημερωτικού πεδίου και τις επιπτώσεις του στην αγορά.
Κατά την εισήγησή του στη συζήτηση με θέμα «ο Κατακερματισμός της Πληροφορίας: Μια Δημοκρατική και Επιχειρηματική Πρόκληση», ο κ. Κιρμικίρογλου υπογράμμισε ότι η παραπληροφόρηση δεν αποτελεί ένα αμιγώς πολιτικό ζήτημα, αλλά μια βαθιά οικονομική και κοινωνική απειλή. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, το πιο ακριβό περιουσιακό στοιχείο μιας κοινωνίας και μιας οικονομίας είναι η εμπιστοσύνη, καθώς το ψεύδος κινεί αγορές, αδειάζει λογαριασμούς και πλήττει καίρια τη φήμη επιχειρήσεων και εμπορικών σημάτων.
Τα οικονομικά μεγέθη της απάτης και ο ρόλος του Τύπου
Στο πλαίσιο αυτό, ο Γενικός Γραμματέας παρέθεσε άκρως αποκαλυπτικά στοιχεία, σημειώνοντας ότι το 85% της συνολικής ζημίας, ύψους 4,2 δισεκατομμυρίων ευρώ, από απάτες βασισμένες στην παραπληροφόρηση στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο το 2024, το επωμίστηκε απευθείας ο ίδιος ο πολίτης. Παράλληλα, με βάση τις εκτιμήσεις της Deloitte, η λεγόμενη απάτη μέσω παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (generative AI) αναμένεται να πάρει εκρηκτικές διαστάσεις παγκοσμίως, αγγίζοντας το δυσθεώρητο ποσό των 40 δισεκατομμυρίων δολαρίων έως το 2027.
Χαρακτηρίζοντας την Τεχνητή Νοημοσύνη ως «ταυτόχρονα απειλή και λύση», ο κ. Κιρμικίρογλου ξεκαθάρισε τη στάση και τα όρια παρέμβασης της πολιτείας, δηλώνοντας κατηγορηματικά ότι το κράτος δεν είναι, ούτε θέλει να μετατραπεί σε «υπουργείο αλήθειας». Η πολιτεία, όπως εξήγησε, οφείλει να λειτουργεί ως εγγυήτρια του θεσμικού πλαισίου και της γενικότερης ανθεκτικότητας, όχι όμως του ίδιου του περιεχομένου. Στον αντίποδα, χαρακτήρισε την ανεξάρτητη δημοσιογραφία ως τον μοναδικό και αναντικατάστατο μηχανισμό επαλήθευσης που διαθέτει η κοινωνία.
Η απάντηση στα Deepfakes μέσω της Εθνικής Στρατηγικής
Στη δεύτερη δράση της ΓΓΕΕ, η οποία αφορούσε ένα εξειδικευμένο εργαστήριο για την ανάπτυξη δεξιοτήτων («Capacity Building») στη Δημόσια Διοίκηση σε συνεργασία με την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης, ο κ. Κιρμικίρογλου εστίασε στους άμεσους κινδύνους των deepfakes και του συνθετικού περιεχομένου. Ο γενικός γραμματέας έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για το υψηλό περιθώριο λάθους που εμφανίζουν ακόμη και τα σύγχρονα εργαλεία ανίχνευσης ψηφιακά κατασκευασμένου υλικού, επισημαίνοντας ότι το φαινόμενο αυτό δεν πλήττει απλώς τις εκλογικές διαδικασίες, αλλά διαβρώνει την εμπιστοσύνη στους θεσμούς και κλονίζει την ικανότητα του κράτους να προστατεύσει αποτελεσματικά τους πολίτες του.
Ως θεσμικό αντίδοτο σε αυτή την πρόκληση, παρουσίασε την ολιστική Εθνική Στρατηγική Ανθεκτικότητας που ανέπτυξε η ΓΓΕΕ, τονίζοντας ότι η απάντηση της χώρας απέναντι στην ψηφιακή παραποίηση πρέπει να είναι συνολική, οριζόντια, να διατρέχει ολόκληρο το κυβερνητικό οικοδόμημα και να στηρίζεται σε στελέχη που διαθέτουν τις απαραίτητες δεξιότητες ώστε να αναγνωρίζουν έγκαιρα το ψεύδος και να αντιδρούν με ταχύτητα.
Το εργαστήριο αποτέλεσε πεδίο γόνιμου διαλόγου για τις μεθόδους αντίκρουσης της παραπληροφόρησης και την υπεύθυνη χρήση των εργαλείων AI από τους επαγγελματίες της ενημέρωσης, με τη συμμετοχή κορυφαίων θεσμικών παραγόντων. Στις εργασίες τοποθετήθηκαν ο πρόεδρος του ΕΚΔΔΑ Βασίλης Έξαρχος, η γενική γραμματέας Συντονισμού Παρασκευή Δραμαλιώτη, η αναπληρώτρια καθηγήτρια του Παντείου Πανεπιστημίου Μπέττυ Τσακαρέστου, ο αντιπρόεδρος της ΕΣΗΕΑ Ανδρέας Παναγόπουλος, ο δημοσιογράφος της ΕΡΤ Βασίλης Βασιλόπουλος, καθώς και ο ερευνητής του ΕΚΕΤΑ και του MedDMO Νίκος Σαρρής, μαζί με εξειδικευμένα στελέχη της ΓΓΕΕ και του ΕΚΔΔΑ, ενώ τη συζήτηση συντόνισε η δημοσιογράφος Ηλιάνα Κουλαρμάνη.
