Χαρακτηριστικό και θλιβερό μνημείο διοικητικής αυθαιρεσίας αποτελεί η μεταχείριση από την Πολιτεία των συνταξιούχων της πρώην Αγροτικής Τράπεζας (ΑΤΕ), οι οποίοι υπάγονταν στον Ειδικό Λογαριασμό Επικουρήσεως Μελών (ΕΛΕΜ).
Απόμαχοι της εργασίας βλέπουν την Πολιτεία να τους εμπαίζει, στερώντας τους την επικουρική τους σύνταξη –ένα ποσό της τάξης των 180 ευρώ μηνιαίως– παρά τις τελεσίδικες αποφάσεις της Δικαιοσύνης.
Οι εν λόγω συνταξιούχοι της πρώην ΑΤΕ λάμβαναν ομαλά την επικουρική τους σύνταξη από τον ΕΛΕΜ μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2006. Ακολούθως, εντάχθηκαν στο ΕΤΑΤ και αργότερα στο ΕΤΕΑ (το σημερινό ΕΤΕΑΕΠ). Η ανατροπή ήρθε τον Μάιο του 2014, όταν το Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΤΕΑ αποφάσισε να διακόψει τις καταβαλλόμενες επικουρήσεις από την 1η Ιουλίου 2014.
Η αιτιολογική βάση αυτής της περικοπής στηρίχθηκε σε μια εντελώς λανθασμένη, όπως αποδείχθηκε, ερμηνεία του άρθρου 10 του Κανονισμού του ΕΛΕΜ. Η διοίκηση του ταμείου θεώρησε πως το δικαίωμα είχε ημερομηνία λήξης. Η πραγματικότητα, όμως, είναι πολύ διαφορετική:
·Το δικαίωμα επικούρησης χάνεται αποκλειστικά και μόνο με τον θάνατο του συνταξιούχου και του δικαιοδόχου επικούρησης.
·Το συνταξιοδοτικό δικαίωμα των συνταξιούχων του ΕΛΕΜ δεν περιορίζεται στο χρονικό διάστημα που υπηρέτησαν στην ΑΤΕ ως υπάλληλοι, αλλά ισχύει για όλη τη διάρκεια της ζωής τους.
Το παράδοξο: Τα χρήματα είχαν ήδη καταβληθεί!
Το πιο εξοργιστικό στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι το κράτος είχε ήδη εισπράξει τα αναγκαία κεφάλαια για αυτές τις συντάξεις.
Κατά τη διά νόμου υπαγωγή των ασφαλισμένων και συνταξιούχων του ΕΛΕΜ στο ΕΤΑΤ, προβλέφθηκε νομοθετικά να προεξοφλήσει η ΑΤΕ τη μελλοντική της υποχρέωση έναντι του ΕΛΕΜ στο ΕΤΑΤ. Η υποχρέωση της ΑΤΕ υπολογίστηκε με αναλογιστική μελέτη στο ποσό των 380 εκατομμυρίων ευρώ.
Η ΑΤΕ κατέβαλε, μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2012, σχεδόν το σύνολο του ποσού στο ΝΠΔΔ ΕΤΑΤ, αγγίζοντας τα 340 εκατομμύρια ευρώ.
Ουσιαστικά, το ταμείο πήρε τα χρήματα από την Τράπεζα, αλλά αρνήθηκε να τα αποδώσει στους νόμιμους δικαιούχους τους!
Η δικαίωση στο ΣτΕ και η κυβερνητική αδιαφορία
Μετά από μακροχρόνιο και επίπονο δικαστικό αγώνα, ο Σύλλογος Συνταξιούχων ΑΤΕ δικαιώθηκε. Τον Δεκέμβριο του 2023 εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. 2194/2023 απόφαση της επταμελούς σύνθεσης του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), η οποία επιβεβαίωσε πανηγυρικά τα επιχειρήματα των συνταξιούχων.
Το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι:
· Με το άρθρο 10 του Κανονισμού ΕΛΕΜ δεν θεσπίζεται επικουρική σύνταξη περιορισμένης διάρκειας.
· Το άρθρο αυτό ρύθμιζε αποκλειστικά και μόνο το ζήτημα της χρηματοδότησης της συνταξιοδοτικής παροχής.
· Ο φορέας παρανόμως έπαυσε να καταβάλει την επικουρική σύνταξη στους δικαιούχους.
Παρά τα αμετακλήτως κριθέντα από το Συμβούλιο της Επικρατείας, η Πολιτεία μέχρι και σήμερα δεν έχει συμμορφωθεί με το διατακτικό της εν λόγω απόφασης. Αποτέλεσμα αυτού του παραλογισμού είναι περίπου 8.000 συνταξιούχοι της πρώην ΑΤΕ να λαμβάνουν κανονικά την επικούρηση, αλλά 2.500 συνάδελφοί τους να τη στερούνται. Και παρά τις διαβεβαιώσεις –όπως η υπόσχεση του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου τον Ιούνιο του 2024 για άμεση νομοθετική ρύθμιση– τίποτα δεν έχει γίνει.
Μια λύση άμεσα εφικτή
Στην προκειμένη περίπτωση, η αυθαίρετη περικοπή εισοδήματος συνταξιούχων δεν θα μπορούσε να δικαιολογηθεί με την επίκληση υψηλού δημοσιονομικού κόστους. Τα στοιχεία δείχνουν ότι:
· Ο αριθμός των δικαιούχων για τους οποίους εκκρεμεί η επαναχορήγηση είναι πλέον σχετικά μικρός -λιγότερα από 600 άτομα.
· Το οικονομικό κόστος της επαναχορήγησης υπολογίζεται ότι δεν υπερβαίνει τα 3 εκατομμύρια ευρώ.
Η μη εφαρμογή μιας αμετάκλητης δικαστικής απόφασης του ΣτΕ δεν είναι απλώς μια γραφειοκρατική καθυστέρηση. Εγείρει σοβαρά ζητήματα σεβασμού του κράτους δικαίου και της δικαστικής εξουσίας. Η άμεση επαναχορήγηση της επικουρικής σύνταξης είναι το ελάχιστο βήμα που πρέπει να κάνει η Πολιτεία για να αποκαταστήσει την τάξη και να ικανοποιήσει μια κατάφωρα αδικημένη μερίδα πολιτών.
*O Γρηγόρης Σαμπάνης είναι Οικονομολόγος, πρώην στέλεχος τραπεζών
