Στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης βρίσκεται το πακέτο μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξήσεων στα καύσιμα, με την κυβέρνηση να δέχεται κριτική από τα κόμματα της αντιπολίτευσης επειδή δεν προχώρησε σε μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ).
Αντί για μια οριζόντια φορολογική παρέμβαση, το οικονομικό επιτελείο επέλεξε να ενεργοποιήσει εκ νέου την «εργαλειοθήκη» του 2022, η οποία περιλαμβάνει το Fuel Pass και την απευθείας επιδότηση στην αντλία για το diesel κίνησης.
Η κριτική μάλιστα ενισχύεται από το παράδειγμα της Ισπανίας, η οποία προχώρησε σε σημαντικές μειώσεις φόρων. Συγκεκριμένα, μείωσε τον ΦΠΑ στα καύσιμα από το 21% στο 10%, προχώρησε σε μείωση του ΕΦΚ στους υδρογονάνθρακες, ενώ παράλληλα περιόρισε τον ΦΠΑ σε ηλεκτρική ενέργεια και φυσικό αέριο επίσης στο 10%, συνοδευόμενο από μείωση του ειδικού φόρου στην ηλεκτρική ενέργεια.
Η απάντηση της κυβέρνησης - Μεγαλύτερη ελάφρυνση από τα ελληνικά μέτρα
Απαντώντας στην κριτική, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η κυβέρνηση επέλεξε στοχευμένες και όχι οριζόντιες παρεμβάσεις, επισημαίνοντας ότι το ελληνικό πακέτο οδηγεί τελικά σε μεγαλύτερη ελάφρυνση για τους καταναλωτές.
Όπως εξήγησε, η λογική των μέτρων είναι να κατευθύνονται σε εκείνους που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη και όχι στο σύνολο του πληθυσμού, κάτι που θα σήμαινε ότι θα ωφελούνταν και υψηλότερα εισοδήματα ή ακόμη και τουρίστες.
Ο ΕΦΚ στην Ελλάδα και τα περιθώρια μείωσης
Ο ειδικός φόρος κατανάλωσης στα καύσιμα στην Ελλάδα συγκαταλέγεται στους υψηλότερους στην Ευρώπη, φτάνοντας περίπου τα 0,70 ευρώ ανά λίτρο, πάνω στα οποία επιβάλλεται και ΦΠΑ, αυξάνοντας περαιτέρω την τελική τιμή.
Με βάση το ευρωπαϊκό πλαίσιο, ένα κράτος-μέλος μπορεί να μειώσει τον ΕΦΚ έως τα 0,359 ευρώ ανά λίτρο. Σε ένα τέτοιο σενάριο, το όφελος για τον καταναλωτή θα μπορούσε να φτάσει περίπου τα 0,34 ευρώ ανά λίτρο.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον υπουργό, η επιδότηση μέσω Fuel Pass οδηγεί σε όφελος που φτάνει τα 0,36 ευρώ ανά λίτρο στην ηπειρωτική χώρα και τα 0,43 ευρώ στα νησιά, υπερβαίνοντας, σε ορισμένες περιπτώσεις, το αποτέλεσμα μιας αντίστοιχης μείωσης του ΕΦΚ.
Διαφορετική εικόνα στο diesel
Στην περίπτωση του πετρελαίου κίνησης, τα περιθώρια μείωσης του ΕΦΚ είναι πιο περιορισμένα. Η ευρωπαϊκή οδηγία επιτρέπει μείωση έως τα 0,33 ευρώ ανά λίτρο, που για την Ελλάδα μεταφράζεται σε δυνατότητα μείωσης περίπου κατά 0,08 ευρώ, καθώς ο ισχύων ΕΦΚ διαμορφώνεται στα 0,41 ευρώ ανά λίτρο.
Αντίθετα, το μέτρο που επέλεξε η κυβέρνηση προβλέπει απευθείας μείωση στην αντλία κατά 0,20 ευρώ ανά λίτρο, υπερδιπλάσια δηλαδή σε σχέση με το δυνητικό όφελος από μια μείωση του φόρου.
Το δημοσιονομικό κόστος
Καθοριστικό ρόλο στη λήψη των αποφάσεων έπαιξε και ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος. Το Fuel Pass, με διάρκεια δύο μηνών, κοστίζει περίπου 130 εκατ. ευρώ και χορηγείται με εισοδηματικά κριτήρια.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του οικονομικού επιτελείου, εάν η επιδότηση των 0,36 ευρώ ανά λίτρο δινόταν οριζόντια στην αντλία, το κόστος θα αυξανόταν στα περίπου 200 εκατ. ευρώ.
Ο υπουργός συνέκρινε, επίσης, το ελληνικό πακέτο με εκείνο της Ισπανίας, που ανέρχεται συνολικά σε 5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 1,16 δισ. ευρώ αφορούν τα καύσιμα, επισημαίνοντας ότι η ισπανική οικονομία είναι περίπου επτά φορές μεγαλύτερη από την ελληνική.
Η εξειδίκευση των μέτρων αναλυτικά
Diesel κίνησης
- Περιορισμός της επίδρασης της τιμής του πετρελαίου στην εφοδιαστική αλυσίδα δηλαδή στη διακίνηση αγαθών και στην αγροτική παραγωγή.
- Eπιδοτείται το diesel κίνησης στην αντλία με 16 λεπτά το λίτρο, έτσι ώστε το όφελος στην τελική τιμή με ΦΠΑ να ανέλθει σε 20 λεπτά το λίτρο.
Τα κριτήρια για το Fuel pass
Το δεύτερο είναι το fuel pass, περίπου 36 λεπτά το λίτρο στη βενζίνη. Το όφελος από τον πολίτη είναι μεγαλύτερο από μια οριζόντια μείωση στο ΕΦΚ. Εδώ δίνεται έμφαση στις οικογένειες. Συνολικό κόστος 130 εκατ. ευρώ. 25 ευρώ τον μήνα ενίσχυση, δηλαδή 50 ευρώ, και 60 ευρώ στα νησιά.
Το fuel pass είναι για φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας με έως 25.000 ευρώ ετήσιο εισόδημα με προσαύξηση για κάθε τέκνο (κριτήρια Σπίτι Μου 2). Θα δοθεί με μορφή ψηφιακής κάρτας που θα χρησιμοποιείται στα πρατήρια.
- Στόχος η πλατφόρμα να ανοίξει εντός της εβδομάδας.
- Χορηγείται κατά τον μήνα Απρίλιο επιδότηση καυσίμων (αμόλυβδης και πετρελαίου κίνησης) που καλύπτει το αυξημένο κόστος των καταναλώσεων δύο μηνών (Απριλίου και Μαΐου) για φυσικά πρόσωπα.
- Επιλέξιμα είναι φυσικά πρόσωπα (συμπεριλαμβανομένων των ελευθέρων επαγγελματιών), φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδος, με οικογενειακό εισόδημα έως 25.000 ευρώ για τους άγαμους και 35.000 για τους έγγαμους, προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο. Ειδικά για μονογονεϊκές οικογένειες το εισοδηματικό όριο ανέρχεται σε 39.000 ευρώ προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον τέκνο πέραν του πρώτου.,
- Η επιδότηση θα δοθεί με τη μορφή ηλεκτρονικής κάρτας η οποία μπορεί να χρησιμοποιείται στα πρατήρια βενζίνης, στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και στα ταξί, ενώ για τους συμπολίτες μας που δεν έχουν δυνατότητα χρήσης smartphone, το ποσό δύναται να κατατεθεί σε τραπεζικό λογαριασμό της επιλογής τους.
- Για να δοθεί η ενίσχυση, το φυσικό πρόσωπο θα δηλώνει σε σχετική πλατφόρμα στο gov.gr το όχημα για το οποίο λαμβάνει την ενίσχυση και επί του οποίου πρέπει να έχει κάποιο ποσοστό συνιδιοκτησίας ή συμβόλαιο μακρoχρόνιας μίσθωσης.
- Κάθε όχημα μπορεί να δηλωθεί από ένα μόνο φυσικό πρόσωπο και κάθε φυσικό πρόσωπο μπορεί να δηλώνει μόνο ένα όχημα. Απαραίτητη προϋπόθεση το όχημα να είναι σε κυκλοφορία, να είναι ασφαλισμένο και να μην οφείλονται τέλη κυκλοφορίας.
- Για τους δικαιούχους που επιλέγουν τη χρήση ψηφιακής χρεωστικής κάρτας το ποσό της οικονομικής ενίσχυσης θα είναι προσαυξημένο.
- Η επιδότηση για αυτοκίνητο σε ηπειρωτική περιοχή, ανέρχεται σε 50 ευρώ για το δίμηνο με τη χρήση ψηφιακής κάρτας (40 ευρώ χωρίς κάρτα).
- Για τους πολίτες που έχουν κύρια κατοικία σε νησιωτική περιοχή, η επιδότηση για τους δύο μήνες, ανέρχεται σε 60 ευρώ με τη χρήση ψηφιακής κάρτας (50 ευρώ χωρίς κάρτα).
- Για ιδιοκτήτες μοτοσυκλετών η επιδότηση ανέρχεται σε 30 ευρώ (25 ευρώ χωρίς κάρτα) σε ηπειρωτική και 35 ευρώ (30 ευρώ χωρίς κάρτα) σε νησιωτική περιοχή.
Κόστος λιπασμάτων
Το τρίτο αφορά τους αγρότες καθώς αυξάνεται συνολικά το κόστος παραγωγής στη γεωργία.
- Επιχορηγείται από τον κρατικό προϋπολογισμό το 15% του κόστους των παραστατικών για την αγορά λιπασμάτων (υπολογιζόμενο επί της τελικής αξίας του τιμολογίου μετά Φ.Π.Α.).
- Δικαιούχοι είναι φυσικά πρόσωπα επαγγελματίες αγρότες και νομικά πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στον πρωτογενή τομέα.
Η επιδότηση θα δοθεί κατόπιν αίτησης σε σχετική ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ.
Ακτοπλοϊκά εισιτήρια
Το τέταρτο μέτρο αφορά τα ακτοπλοϊκά ενόψει του Πάσχα. Σε συνεργασία με το υπουργείο Ναυτιλίας, θα αποζημιώσουμε τις εταιρείες για τις εκπτώσεις που ήδη παρέχουν. Δημοσιονομικό κόστος μέτρου στα 56 εκατ. ευρώ ετησίως.
Οι ακτοπλοϊκές εταιρείες παρέχουν, βάσει του παρόντος νομοθετικού πλαισίου, υποχρεωτικές εκπτώσεις σε διάφορες κατηγορίες επιβατών (φοιτητές, ανήλικα τέκνα, άτομα με αναπηρία κ.τ.λ.), το κόστος των οποίων σήμερα δεν αποζημιώνεται. Λαμβάνοντας υπόψη τη σημαντική αύξηση των καυσίμων και προκειμένου να συγκρατηθούν οι τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων του γενικού πληθυσμού, οι εκπτώσεις αυτές θα αποζημιώνονται από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Φορολόγηση διαδικτυακού τζόγου
Τροποποίηση της φορολόγησης των διαδικτυακών τυχερών παιχνιδιών τύπου καζίνο, «φρουτάκια» με εφαρμογή αυξημένου συντελεστή φορολόγησης.
Αυξάνεται ο συντελεστής φορολόγησης διαδικτυακών τυχερών παιγνίων:
- 20% για κέρδη από 100,1 ευρώ 500 €
- 30% για κέρδη άνω των 500€
Φορολόγηση κερδών από τα εν λόγω τυχερά παιχνίδια
- Για κέρδη έως 100 €: Παραμένουν αφορολόγητα
- Για κέρδη από 100,1€ έως 500 ευρώ: Από 15% αυξάνεται στο 20%
- Για κέρδη άνω των 500 ευρώ: Από 20% αυξάνεται στο 30%
