7ος χρόνος, ημέρα 2148η
Σάββατο, 18 Σεπτεμβρίου 2021

Μετάλλαξη Δέλτα και Έψιλον: Πόσο αποτελεσματικά είναι τα εμβόλια

Μετάλλαξη Δέλτα και Έψιλον: Πόσο αποτελεσματικά είναι τα εμβόλια
Shutterstock

Με την μετάλλαξη Δέλτα  να έχει καταστεί κυρίαρχη σε ποσοστό 95% στην Κρήτη και να ετοιμάζεται να γίνει κυρίαρχη και σε όλη την επικράτεια, οι υγειονομικοί αποκτούν εμπειρία με τις λοιμώξεις που αφορούν το ινδικό στέλεχος και μαθαίνουν σιγά-σιγά τις διαφορές που μπορεί να εμφανιστούν στην πορεία κατά την νόσηση από την λοίμωξη, σε σύγκριση με τα προηγούμενα στελέχη.

Από το μεγαλύτερο νοσοκομείο της χώρας τον  «Ευαγγελισμό» και την πανεπιστημιακή Πνευμονολογική κλινική του, η Βίκυ (Παρασκευή) Κατσαούνου, αναπληρώτρια καθηγήτρια πνευμονολογίας ΕΚΠΑ μεταφέρει στο Liberal.gr την εμπειρία της τονίζοντας πρωτίστως ότι ο επιστημονικός κόσμος ακόμα μαθαίνει τη Δέλτα και διευκρινίζει πως είναι λίγα τα περιστατικά τα οποία ξέρουμε μετά βεβαιότητας ότι οφείλονται στη μεταλλαξη Δέλτα. Στα περισσότερα νέα κρούσματα απλά το υποθέτουμε, χωρίς ωστόσο να υπάρχει γονιδιωματική ανάλυση που να το επιβεβαιώνει με τη βούλα της επιστήμης.

Ποιά είναι τα διαφορετικά συμπτώματα της μετάλλαξης Δέλτα


Ας δούμε λοιπόν τι έχουν μάθει οι υγειονομικοί από τη νόσηση μετά την επιβεβαιωμένη προσβολή από τη μετάλλαξη Δέλτα σε εμβολιασμένα άτομα: «Τα συμπτώματα μοιάζουν περισσότερο με εκείνα της «κλασικής» γρίπης και ξεχωρίζει σαν πρωτεύον σύμπτωμα ο πυρετός (38ο C, ή και υψηλότερος) χωρίς όμως αυτήν την μεγάλη καταβολή δυνάμεων που βλέπαμε στην λοίμωξη από το αρχικό και το βρετανικό στέλεχος. 

Επίσης, κατά την έναρξη των συμπτωμάτων απουσιάζει η ανοσμία, γεγονός που οδήγησε τους γιατρούς σε ένα πρώιμο συμπέρασμα ότι η μετάλλαξη Δέλτα δεν προκαλεί απώλεια της όσφρησης. Ωστόσο, επιβεβαιωμένα κρούσματα του στελέχους Δέλτα εκδήλωσαν με χρονο-καθυστέρηση ανοσμία, όχι από την αρχή, όχι μεγάλης διάρκειας, αλλά πάντως εκδηλώθηκε απώλεια όσφρησης. Συνεπώς είναι λάθος να θεωρούμε ότι η μετάλλαξη Δέλτα δεν προκαλεί ανοσμία» τονίζει η Βίκυ Κατσαούνου.

Συνοψίζοντας μπορούμε να πούμε ότι με το ινδικό στέλεχος (την Δέλτα), που ακόμα την μαθαίνουμε και καταγράφουμε την κλινική της εικόνα, έχουμε περισσότερο τα συμπτώματα μιας γρίπης πάρα εκείνα τα ιδιωματικά χαρακτηριστικά της λοίμωξης covid στα πρώτα κύματα της πανδημίας. 

Δεν συναντούμε τόσο συχνά πονοκέφαλο, ούτε αυτή τη μεγάλη καχεξία-μυική αδυναμία, και κυριαρχεί ο πυρετός. Η ανοσμία μπορεί να εκδηλωθεί αργότερα. 

Στα εμβολιασμένα άτομα η λοίμωξη από προσβολή με τη μετάλλαξη Δέλτα ακολουθεί κατά κανόνα ήπια πορεία με ήπια συμπτωματολογία, με εξαίρεση εκείνο το 5% των εμβολιασμένων ατόμων που επειδή έχουν σοβαρή ανοσοκαταστολή (μεταμοσχευμένοι, καρκινοπαθείς, άλλα υποκείμενα νοσήματα) ο εμβολιασμός τους δεν έχει οδηγήσει σε παραγωγή επαρκούς ποσότητας εξουδετερωτικών αντισωμάτων με συνέπεια να μην είναι πλήρως θωρακισμένοι. 

Μετάλλαξη Έψιλον: Τι ξέρουμε και τι δεν ξέρουμε για τα συμπτώματα



«Για την λοίμωξη μετά από προσβολή με τη μετάλλαξη Έψιλον δεν έχουμε επαρκή στοιχεία στην Ελλάδα για να αναφερθούμε στην συμπτωματολογία της νόσου. Στον «Ευαγγελισμό» που είναι και το μεγαλύτερο νοσοκομείο της χώρας, οι γιατροί δεν έχουν δει κανένα κρούσμα από μετάλλαξη Έψιλον. Εδώ ακόμα τη Δέλτα τη μαθαίνουμε…», διευκρινίζει  η αναπληρώτρια καθηγήτρια πνευμονολογίας Βίκυ Κατσαούνου.

Μετάλλαξη Έψιλον και αποτελεσματικότητα εμβολίων

Παρότι ακόμα δεν έχουμε δει κρούσματα από την μετάλλαξη Έψιλον ώστε να μπορέσουμε να έχουμε εικόνα για την κλινική της πορεία, γνωρίζουμε ότι η μετάλλαξη Έψιλον έχει χαρακτηριστικά ανοσιακής διαφυγής και είναι μία δύσκολη μετάλλαξη στην οποία τα εμβόλια δουλεύουν λιγότερο από ότι στις άλλες μεταλλάξεις που έχουν μέχρι τώρα κυριαρχήσει.

Ο αναπληρωτής καθηγητής επιδημιολογίας ΕΚΠΑ Δημήτρης Παρασκευής θυμίζει ότι η μετάλλαξη Έψιλον έχει κατηγοριοποιηθεί ως μετάλλαξη ανησυχίας από το ευρωπαϊκό κέντρο ελέγχου και πρόληψης λοιμωδών νοσημάτων ECDC και πως είναι μία μετάλλαξη για την οποία τα υπάρχοντα εμβόλια της φαρέτρας δουλεύουν λιγότερο κάτι που αμέσως την καθιστά πολύ πιο ανησυχητική για την παγκόσμια ευρωπαϊκή κοινότητα.

Ο καθηγητής φαρμακολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης Αχιλλέας Γραβάνης θυμίζει επ’αυτού πως οι μεταλλάξεις συμβαίνουν μόνο όταν ο ιός προσβάλλει ανθρώπινο οργανισμό και χρησιμοποιεί την γενετική μηχανή του ανθρώπου για να πολλαπλασιαστεί και ένα μεταλλαχθεί συνεπώς τόσο για την Έψιλον όσο και για άλλα αναδυόμενα στελέχη όσο παραμένει σημαντικό ποσοστό ανθρώπων μη εμβολιασμένων τόσο δίνουμε χώρο και χρόνο στον ήλιο να δώσει πιο δύσκολες μεταλλάξεις όπως είναι και η μετάλλαξη Έψιλον, γιατί η μετάλλαξη δεν μπορεί να συμβεί στον αέρα.

Σπάνια περίπτωση η βαριά νόσηση από τις νέες μεταλλάξεις σε εμβολιασμένα άτομα



Ωστόσο επειδή κάθε κανόνας έχει και τις εξαιρέσεις του δυστυχώς έχει ήδη καταγραφεί στην χώρα μας ένα περιστατικό βαριάς λοίμωξης  που χρειάστηκε διασωλήνωση στην μονάδα εντατικής θεραπείας πλήρως εμβολιασμένο ασθενή στο νοσοκομείο «Παπανικολάου» Θεσσαλονίκης με τον διευθυντή της μονάδας εντατικής θεραπείας Νίκο Καπραβέλο  να λέει πως αυτό είναι ένα σπάνιο περιστατικό και είναι κάτι που συμβαίνει κατ’ εξαίρεση.

Στο σημείο αυτό ο καθηγητής επιδημιολογίας ΕΚΠΑ Γκίκας Μαγιορκίνης  και ο πρύτανης του ΕΚΠΑ καθηγητής Αιματολογίας Θάνος Δημόπουλος θυμίζουν ότι οι άνθρωποι που κινδυνεύουν περισσότερο από βαριά νόσηση εφόσον έχουν εμβολιαστεί είναι όσοι λόγω υποκειμένων νοσημάτων και ανοσοκαταστολής δεν απαντούν ικανοποιητικά στον εμβολιασμό, με τους δύο καθηγητές να ξεκαθαρίζουν ότι για ένα εμβολιασμένο άτομο ο κίνδυνος βαριάς νόσησης από τις νέες μεταλλάξεις του κορονοϊού είναι κατά οκτώ φορές  μικρότερος εφόσον το εμβολιασμένο άτομο έχει ολοκληρώσει το δοσολογικό σχήμα.

Παραμένουν ή όχι αποτελεσματικά τα εμβόλια στις νέες μεταλλάξεις;

 

Φυσικά η είδηση ότι ένα εμβολιασμένο άτομο μπήκε σε μονάδα εντατικής θεραπείας δημιουργεί εύλογα συνειρμούς κατά πόσο τα υπάρχοντα εμβόλια μας προστατεύουν ικανοποιητικά από τη μετάλλαξη  Δέλτα. Στο ερώτημα αυτό που κρέμεται απο τα χείλη όλων, ο καθηγητής πολιτικής υγείας Ηλίας Μοσιαλος από το London School of Economics απαντά ότι με τη νέα μετάλλαξη Δέλτα το ποσοστό προστασίας από την βαριά νόσηση, την διασωλήνωση και το θάνατο που ήταν στο 100% για τα εμβόλια της φαρέτρας με τα προηγούμενα στελέχη, έχει πλέον διαμορφωθεί στο 92%  για το AstraZeneca, λίγο χαμηλότερα στο 86% για το Johnson and Johnson και στο 96% για τα mRNA εμβόλια.

Συνεπώς, όπως ο ίδιος ο Ηλίας Μοσιαλος λέει: «Χάσαμε κάτι από την προστασία  και ανησυχώ ακόμα περισσότερο μήπως οι νέες μεταλλάξεις που έχουν ήδη αναδυθεί φέρουν  ακόμα πιο μειωμένη απόκριση στα υπάρχοντα εμβόλια» με το καμπανάκι κινδύνου προφανώς να  ηχεί κυρίως για την μετάλλαξη Έψιλον.

Ποιοι και πότε θα χρειαστούν τρίτη δόση εμβολίου



Την ίδια ώρα πέφτουν επικίνδυνα οι ρυθμοί των εμβολιασμών, με κάθε μέρα να κλείνει κοντά στις 70.000-75.000, όταν η επιχειρησιακή δυνατότητα του προγράμματος «Ελευθερία» ξεπερνά τις 115.000.

Μεγάλη πτωτική τάση χαρακτηρίζει και το κλείσιμο των νέων ραντεβού, με μόλις 18.400 ραντεβού για πρώτη δόση να έχουν κλειστεί προχθές μέσα σε ένα 24ωρο, όταν πριν από αρκετές εβδομάδες τα ραντεβού το 24ωρου ξεπερνούσαν τις 90.000. Τώρα για το πότε και σε ποιους θα πρέπει να γίνει τρίτη δόση εμβολίου, ο καθηγητής φαρμακολογίας του πανεπιστημίου Κρήτης Αχιλλέας Γραβάνης.

Τέταρτο κύμα πανδημίας: Τάση αποκέντρωσης καταγράφει το υψηλό ιικό φορτίο στα λύματα

Το ιικό φορτίο αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα πάντως παρουσιάζει μία μεικτή εικόνα με τα ευρήματα από το παρατηρητήριο επιδημιολογίας λυμάτων  τόσο της Αττικής όσο και της περιφέρειας να δείχνει πως υπάρχει μία αύξηση στην Κρήτη -κάτι που προβληματίζει πάρα πολύ δεδομένο ότι η Κρήτη είναι ένας από τους κορυφαίους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως- αλλά και στο Βόλο και στην Αλεξανδρούπολη, με τα κρούσματα να αυξάνονται  επικίνδυνα και στην περιφέρεια καθώς φεύγει ο κόσμος για τα χωριά του αλλά αρχίζουν και να γυρίζουν από τα νησιά σιγά-σιγά  οι πρώτοι εκδρομείς του καλοκαιριού.

Την ίδια ώρα ανησυχία στους ειδικούς γέννα η κατάσταση στην Ίο με την επιβαρυμένη επιδημιολογική εικόνα αλλά και τα γιουχαρίσματα  που δέχτηκαν ιερείς μέσα σε ναούς αλλά και στις αυλές ναών όταν σύστησαν στον κόσμο να εμβολιαστεί.

Η εικόνα ηλικιωμένων ατόμων που ανήκουν σε ευπαθή ομάδα πληθυσμού λόγω της προχωρημένης τους ηλικίας να γιουχάρουν τους ιερείς και να φωνάζουν «αίσχος»  και «ουξου» στην σύσταση για τον εμβολιασμό πραγματικά δείχνει ότι για μία μερίδα των ατόμων  άνω των 70 ετών κανείς  και τίποτα δεν μπορεί να τους πείσει να εμβολιαστούν και  πως καμιά εκστρατεία πειθούς δεν θα μπορέσει να διαπεράσει το τείχος άρνησης που έχουν ορθώσει μπροστά τους.

Για αυτούς έχει απόλυτο δίκιο η πρόεδρος της εθνικής επιτροπής εμβολιασμών όταν λέει πως «δεν έχω τίποτα να τους πω γιατί δεν έχουν αυτιά να ακούσουν»….