«Είμαι υπέρ της μείωσης των φόρων υπό οποιεσδήποτε συνθήκες και με κάθε αφορμή, για οποιονδήποτε λόγο, όποτε αυτό είναι δυνατό».
- Μίλτον Φρίντμαν
Η άποψη της στήλης συμβαδίζει πάντα με όσους προτείνουν τη μείωση της φορολογίας με κάθε αφορμή, όποτε αυτό είναι δυνατό. Από αυτή τη σκοπιά, σε γενικές γραμμές, συμφωνώ με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, Νίκο Ανδρουλάκη.
Ασκώντας έντονη κριτική πριν λίγες μέρες, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ–Κινήματος Αλλαγής ανέφερε ότι το ΠΑΣΟΚ εξαρχής πρότεινε να μειωθεί ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης, ώστε να συμπαρασύρει και τον ΦΠΑ στα καύσιμα.
«Θέλω να σας δώσω κάποια στοιχεία», είπε. «Είμαστε μία από τις χώρες που έχουν τα υψηλότερα επίπεδα Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Αντιστοιχεί σε 0,70 ευρώ το λίτρο, ενώ ο κατώτατος σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι γύρω στα 0,39 ευρώ και ο μέσος όρος στα 0,53 ευρώ. Εμείς προτείνουμε να πάμε στον ευρωπαϊκό μέσο όρο για όσο διαρκεί αυτή η κρίση».
Πιστεύω, όμως, πως όταν κάποιος προτείνει τη μείωση ενός φόρου, θα πρέπει παράλληλα να προτείνει και την αντίστοιχη μείωση των κρατικών δαπανών. Από πού θα προκύψουν τα 1,5-2 δισ. ευρώ που θα λείψουν αν μειωθεί ο ειδικός φόρος;
Επιπλέον, αν πρέπει να μειώσουμε κάποιον φόρο σήμερα, αυτός που προέχει είναι ο φόρος εισοδήματος και όχι ο ειδικός φόρος κατανάλωσης. Ιδίως όταν τα εισοδήματα άνω των 40.000 ευρώ φορολογούνται με συντελεστή 44%. Ο ίδιος θα πρότεινα ως πρώτο μέτρο το δεύτερο, καθώς πιστεύω πως θα είχε θετικότερες επιδράσεις στην ελληνική κοινωνία και οικονομία.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας είναι η απουσία στελεχιακού δυναμικού, λόγω της φυγής των νέων υψηλής ειδίκευσης στο εξωτερικό. Θεωρώ το ανθρώπινο δυναμικό υψηλής ειδίκευσης πολυτιμότερο πόρο για την οικονομική ανάπτυξη ( και από δημογραφική κοινωνική πλευρά) από το πετρέλαιο.
Η μείωση του φόρου εισοδήματος ή η αύξηση του ορίου ανώτατου συντελεστή από τις 40 στις 80 ή τις 120.000 Ευρώ θα αποτελέσει κίνητρο επιστροφής νέων υψηλή ειδίκευσης κάτι που θα βοηθήσει στην προσέλκυση επενδύσεων υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Η μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα, σε μια χώρα όπου η παραγωγική οικονομία συνεισφέρει λιγότερο στην ανάπτυξη από την κατανάλωση, θα βοηθήσει λιγότερο. Επιπλέον, την Ελλάδα επισκέπτονται κάθε χρόνο 30–40 εκατ. τουρίστες. Γιατί θα πρέπει να επιδοτήσουμε τις ήδη φθηνές διακοπές τους;
Βέβαια, η άποψη του κ. Ανδρουλάκη είναι περισσότερο ρεαλιστική από εκείνες άλλων κομμάτων, που μιλούν για «υπερκέρδη» των πετρελαϊκών εταιρειών και προτείνουν την έκτακτη φορολόγησή τους.
Η αλήθεια είναι πως τα τελευταία χρόνια οι πετρελαϊκές εταιρείες, σε ορισμένες χρονιές, υπερτριπλασίασαν τα κέρδη τους. Τα δύο ελληνικά διυλιστήρια, όμως, μόνο το 20%–30% των πωλήσεών τους σε όγκο το πραγματοποιούν στην Ελλάδα. Το υπόλοιπο προέρχεται από εξαγωγές.
Τα διυλιστήρια αποτελούν, ωστόσο, έναν έντονα κυκλικό κλάδο. Είναι υποχρεωμένα να διατηρούν αποθέματα ασφαλείας για τρεις μήνες. Όταν η τιμή του πετρελαίου είναι χαμηλή, αγοράζουν σε χαμηλές τιμές. Αν η τιμή του πετρελαίου αυξηθεί, όπως τώρα, αυξάνονται άμεσα και οι τιμές των τελικών προϊόντων, ενισχύοντας τα κέρδη.
Στη συνέχεια, όταν η τιμή του πετρελαίου είναι υψηλή, χτίζουν αποθέματα σε υψηλές τιμές. Αν ακολούθως η τιμή πέσει, αναγκάζονται να πωλούν σε χαμηλότερες τιμές, με αποτέλεσμα τα κέρδη να μειώνονται ή, αν δεν υπάρξει σωστή διαχείριση, να μετατρέπονται σε ζημιές.
Μια ακόμη παράμετρος που επηρεάζει τη διαμόρφωση των κερδών είναι τα περιθώρια διύλισης, τα οποία καθορίζονται κυρίως από διεθνείς εξελίξεις. Ορισμένες χρονιές, στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου, όπου δραστηριοποιούνται κυρίως τα ελληνικά διυλιστήρια, μονάδες κλείνουν είτε για συντήρηση είτε λόγω ατυχημάτων. Τότε η προσφορά μειώνεται και τα περιθώρια κέρδους αυξάνονται.
Αν παρατηρήσει, λοιπόν, κάποιος τις πωλήσεις των ελληνικών διυλιστηρίων, θα διαπιστώσει πως πάνω από τις μισές προέρχονται από εξαγωγές. Τα καύσιμα αποτελούν υψηλής τεχνολογίας βιομηχανικές εξαγωγές, από αυτές που συχνά λέμε ότι λείπουν από την ελληνική οικονομία.
Αν θέλουμε να αλλάξει το παραγωγικό μοντέλο, είναι θεμιτό να υπερφορολογούμε τα διυλιστήρια ή να προσφέρουμε κίνητρα ώστε να αυξήσουν την παραγωγή τους;
Δεν περιμένω από τους τυχάρπαστους «λαϊκιστές» να διατυπώνουν ρεαλιστικές και ωφέλιμες για τον τόπο προτάσεις. Το περιμένω, όμως, από τα κόμματα εξουσίας.
Η στρατηγική εξόντωσης του κεφαλαίου με υψηλούς φόρους όπου εφαρμόστηκε έβλαψε περισσότερο τους εργαζόμενους που έμειναν άνεργοι…
