Αν αυτό το άρθρο μιλούσε για ανατροπές που αφορούν τις επόμενες εκλογές, οι οποίες θα γίνουν μέσα στους επόμενους 12 μήνες, θα είχε περισσότερους αναγνώστες απ’ ότι αν αναφερθεί σε ανατροπές που αλλάζουν τη ζωή μας, τον πλούτο και τη δύναμη όπως τα γνωρίζουμε.
Στην ελληνική επαρχία της καθ’ ημάς Ανατολής μας αρέσει να ομφαλοσκοπούμε περισσότερο απ’ ότι ο υπόλοιπος κόσμος.
Φαίνεται πως, μέχρι στιγμής, πολιτικούς και πολίτες λίγο τους απασχολεί η πρόβλεψη του Dario Amodei, επικεφαλής της Anthropic, πως μέσα στην επόμενη πενταετία θα χαθεί το 50% των θέσεων εργασίας σε μια πλειάδα επαγγελματικών δραστηριοτήτων.
Προσοχή: δεν μιλάμε για τα επόμενα 50 χρόνια, αλλά για τα επόμενα 5. Μέχρι δηλαδή τις μεθεπόμενες εκλογές, που τυπικά θα διεξαχθούν το 2031.
Η συμμετοχή των προγραμμάτων Τεχνητής Νοημοσύνης στο παραγόμενο έργο είναι ήδη σημαντική και αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς. Η εξέλιξη αυτή σημαίνει, από τη μία πλευρά, αύξηση της παραγωγικότητας και άρα του παραγόμενου εισοδήματος, και από την άλλη αύξηση της ανεργίας.
Στην πρώτη φάση, το κύμα της Τεχνητής Νοημοσύνης θα σαρώσει επαγγέλματα που προσφέρουν άυλες υπηρεσίες. Ήδη κάποιοι θα έχετε προσέξει πως ορισμένα σούπερ μάρκετ χρησιμοποιούν ταμεία χωρίς ανθρώπους, όπου ο πελάτης ολοκληρώνει μόνος του τη διαδικασία πληρωμής.
Γιατροί, δικηγόροι, δημοσιογράφοι κ.λπ. έχουν ήδη αρχίσει να δέχονται σκληρό ανταγωνισμό από τη συμμετοχή των προγραμμάτων Τεχνητής Νοημοσύνης στη δουλειά τους. Θέσεις βοηθών καταργούνται - με αργό ρυθμό στην αρχή, με καταιγιστικό αργότερα.
Προς το παρόν αυξάνεται η ζήτηση για ανθρώπους που προσφέρουν χειρωνακτικές εργασίες, όπως κηπουροί, υδραυλικοί και ηλεκτρολόγοι. Σε 10-15 χρόνια, όμως, τα ανθρωποειδή προβλέπεται να πληθαίνουν στις γειτονιές με τον ίδιο ρυθμό που τα τελευταία πέντε χρόνια πληθαίνουν τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
Οι ειδικοί πιστεύουν πως θα συμβεί κάτι παρόμοιο με όσα έγιναν στις προηγούμενες τεχνολογικές επαναστάσεις: θα δημιουργηθούν καινούργια επαγγέλματα. Μέχρι να συμβεί αυτό όμως, η ανεργία και ο παραγόμενος πλούτος θα αυξηθούν παράλληλα. Μαζί τους και οι ανισότητες, καθώς και οι κοινωνικές εντάσεις.
Αν ένα σημαντικό μέρος του αντισυστημισμού που εμφανίζουν σήμερα οι δυτικές δημοκρατίες οφείλεται στην ευημερία χωρίς προσπάθεια που κληρονόμησαν οι νεότερες γενιές, τι θα συμβεί σε μια κατάσταση τύπου Blade Runner, όπου η πλειονότητα θα ζει με επιδόματα χωρίς την αξιοπρέπεια που εξασφαλίζει η αίσθηση πως η κοινωνία σε έχει ανάγκη;
Επιπλέον, τι θα συμβεί όταν μια ιδιαίτερα επιθετική μορφή ζωής, όπως αυτή που έχει αναπτυχθεί στο σύμπαν μας, και ένα ιδιαίτερα επιθετικό ον, όπως ο άνθρωπος, αποκτήσει τεράστια ισχύ;
Οι ανατροπές που συμβαίνουν ήδη είναι κοσμογονικές. Οι πόλεμοι της Ουκρανία και του Ιράν αποτελούν ήδη πεδία ανατροπής όσων γνωρίζαμε μέχρι πρόσφατα για τη στρατιωτική ισχύ και την ισορροπία δυνάμεων.
Τεχνολογίες χαμηλού κόστους και υψηλού αντίκτυπου, όπως drones, πύραυλοι και κυβερνοεπιθέσεις, μπορούν να προκαλέσουν τεράστιες ζημιές χωρίς τεράστιους στρατούς. Ο πόλεμος πλέον δεν περιορίζεται σε σύνορα· επηρεάζει ενέργεια, οικονομία, υποδομές και πληροφορία.
Ο στόχος δεν είναι η άμεση νίκη, αλλά η σταδιακή εξάντληση του αντιπάλου - οικονομικά, πολιτικά και κοινωνικά. Ακόμη και υπερδυνάμεις δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν μικρότερους παίκτες που λειτουργούν ευέλικτα και απρόβλεπτα.
Η προπαγάνδα, η παραπληροφόρηση και η πολιτική πίεση είναι εξίσου κρίσιμα εργαλεία με τα όπλα. Τα τελευταία χρόνια, τόσο με την υβριδική επίθεση της Τουρκίας στον Έβρο όσο και με την εκμετάλλευση του τραγικού δυστυχήματος των Τεμπών, βιώσαμε τη δυναμική που μπορούν να λάβουν τέτοιου είδους επιθέσεις.
Ο κόσμος αλλάζει και οφείλουμε να κινηθούμε γρήγορα, προκειμένου στη νέα παγκόσμια κατανομή ισχύος και ευημερίας να βρεθούμε σε καλή διεθνή θέση, όπως κατάφεραν οι προπαππούδες και οι παππούδες μας να τοποθετήσουν την Ελλάδα μετά το 1821 και το 1945.
