Στις 12 Ιουνίου, η κυβέρνηση Τραμπ εξέδωσε εντολή προς την Anthropic να περιορίσει την πρόσβαση στα πιο προηγμένα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης της, Fable 5 και Mythos 5, για μη Αμερικανούς χρήστες, λίγες ημέρες μετά τη δημόσια διάθεσή τους.
Η απόφαση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Ευρώπη, με πολιτικούς όπως ο Γκαμπριέλ Ατάλ, ο Ζορντάν Μπαρντελά και ο Γκερτ Βίλντερς να επαναφέρουν τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή τεχνολογική κυριαρχία. Παράλληλα, ενισχύθηκαν οι εκκλήσεις από τη βιομηχανία και την κοινωνία των πολιτών για μείωση της εξάρτησης από τις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με το AI Frontiers, η Ευρώπη όφειλε να είχε προβλέψει ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα εξελιχθεί σε ζήτημα εθνικής ασφάλειας. Οι ΗΠΑ έχουν ήδη εφαρμόσει ελέγχους εξαγωγών σε κρίσιμες τεχνολογίες, από ημιαγωγούς έως προηγμένα μοντέλα ΤΝ.
Ο κανόνας της κυβέρνησης Μπάιντεν για τη διάχυση της Τεχνητής Νοημοσύνης έθεσε ήδη περιορισμούς στην πρόσβαση ευρωπαϊκών χωρών σε υπολογιστική ισχύ, ενώ οι νέες οδηγίες επεκτείνουν το πλαίσιο αυτό στα ίδια τα μοντέλα. Η Ευρώπη, ωστόσο, κινήθηκε αργά, χωρίς να διασφαλίσει επαρκείς υποδομές ή στρατηγικές έγκαιρης πρόσβασης.
Βραχυπρόθεσμα, ο αντίκτυπος των περιορισμών είναι σχετικά περιορισμένος. Η πρόσβαση στα μοντέλα Fable 5 και Mythos 5 πιθανότατα θα αποκατασταθεί μέσω διαπραγματεύσεων, καθώς η πλήρης αποκοπή θα δυσχέραινε και την ίδια την ανάπτυξη των συστημάτων από την Anthropic. Επιπλέον, τα περισσότερα τρέχοντα ευρωπαϊκά use cases δεν απαιτούν απαραίτητα τα πιο προηγμένα μοντέλα. Εναλλακτικές λύσεις, συμπεριλαμβανομένων εμπορικών συστημάτων όπως το GPT 5.5 και αρκετών ανοιχτού κώδικα μοντέλων, καλύπτουν ήδη μεγάλο μέρος των αναγκών.
Μακροπρόθεσμα, όμως, η κατάσταση είναι διαφορετική. Η πρόσβαση σε αιχμής μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης είναι κρίσιμη για την κυβερνοασφάλεια, την οικονομική ανταγωνιστικότητα και τη βιομηχανική παραγωγικότητα. Χωρίς αυτήν, η Ευρώπη κινδυνεύει να περιοριστεί σε δευτερεύοντα τεχνολογικό ρόλο. Η ανάγκη δεν είναι μόνο η χρήση της ΤΝ αλλά και η συμμετοχή στην αιχμή της εξέλιξής της, ώστε να μπορούν ευρωπαϊκοί φορείς να εντοπίζουν τρωτά σημεία, να αναπτύσσουν άμυνες και να διαμορφώνουν πρότυπα.
Το επεισόδιο αυτό λειτουργεί και ως προειδοποίηση αλλά και ως πιθανή ευκαιρία. Από τη μία πλευρά, δείχνει πόσο εύκολα μπορούν να διακοπούν κρίσιμες τεχνολογικές ροές. Από την άλλη, μπορεί να επιταχύνει τη στρατηγική αφύπνιση της Ευρώπης, επισημαίνει το AI Frontiers.
