Στο μικροσκόπιο του Μαξίμου οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή

Στο μικροσκόπιο του Μαξίμου οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή

Οι τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, τόσο το μέτωπο του Ιράν, όσο και του Λιβάνου, όπως και η απόφαση να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ όσο διαρκεί η εκεχειρία, αρχίζουν να δημιουργούν χαραμάδες αισιοδοξίας ότι η κρίση στον Περσικό Κόλπο μπορεί να οδεύει, αν όχι στη λήξη της, τουλάχιστον σε μια ηπιότερη φάση.

Σε κάθε περίπτωση, όμως, ο προβληματισμός, που επικρατεί στο Μέγαρο Μαξίμου, τόσο για τις γεωπολιτικές συνθήκες που διαμορφώνονται από τις αρχές Μαρτίου και μετά, όσο, όμως και για τις οικονομικές προεκτάσεις τους, είναι έντονος κι έγινε εμφανής και από τον τρόπο με τον οποίο τοποθετήθηκε από το βήμα της Βουλής ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στην προ ημερησίας συζήτηση.

Χρησιμοποιώντας φράσεις, όπως “ο διεθνής ορίζοντας «σκοτεινιάζει» το παρόν” και μιλώντας για «σημαντικές, αναπόδραστες οικονομικές συνέπειες της κρίσης στην ελληνική οικονομία», ο κ. Μητσοτάκης έκανε λόγο για μια εποχή «που οι κίνδυνοι πληθαίνουν, η παγκόσμια οικονομία κλονίζεται, οι προβλέψεις για το μέλλον της οικονομίας, σε περίπτωση περαιτέρω παράτασης αυτής της σύγκρουσης, είναι εξαιρετικά δυσοίωνες έως και ενδεχομένως τραγικές», δίνοντας τον τόνο για τους επόμενους κρίσιμους μήνες.

Σε διπλωματικό επίπεδο, η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να βρίσκεται στο κέντρο των αποφάσεων, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά στις ευρωπαϊκές κινήσεις, αλλά και σε ό,τι αφορά στις σχέσεις της με τις χώρες της περιοχής. Ο κ. Μητσοτάκης συμμετείχε στην τηλεδιάσκεψη ηγετών για τα Στενά του Ορμούζ που διοργάνωσαν ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν και ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, ενώ συναντήθηκε και με την πρέσβη των ΗΠΑ Κίμπερλι Γκιλφόιλ.

Λίγες ώρες πριν την έναρξη της εκεχειρίας μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, ο Έλληνας πρωθυπουργός είχε συνομιλήσει τηλεφωνικά με τον πρόεδρο του Λιβάνου Αούν και τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Νετανιάχου, από τους οποίους ενημερώθηκε για τις τελευταίες εξελίξεις, εκφράζοντας την ικανοποίησή του για την επίτευξη δεκαήμερης κατάπαυσης του πυρός.

Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε την ανάγκη η κυβέρνηση του Λιβάνου να ασκεί πλήρως κυριαρχία σε όλα τα εδάφη της χώρας, επισήμανε ότι η Ελλάδα διατηρεί στρατηγική σχέση με το Ισραήλ και εξαιρετικές σχέσεις με τον Λίβανο, εκφράζοντας παράλληλα την ετοιμότητα της χώρας μας να συνδράμει όπου απαιτηθεί, ενώ τόνισε τη σημασία της διατήρησης της εκεχειρίας για τη σταθερότητα και την ειρήνη στην ευρύτερη περιοχή.

Ο πρωθυπουργός είχε μιλήσει πριν από λίγες ημέρες για την ανάγκη το Ισραήλ να βάλει τέλος στις στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Λίβανο, αναδεικνύοντας τον κίνδυνο απονομιμοποίησης της κυβέρνησης του Λιβάνου και χαρακτηρίζοντας αντιπαραγωγική την στάση του Τελ Αβίβ.

Με δεδομένο το ότι όλα δείχνουν ότι βρισκόμαστε στο μεταίχμιο για την επόμενη ημέρα του πολέμου, στο κυβερνητικό επιτελείο εκτιμούν ως σημαντικό το να έχει η Αθήνα ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, αλλά και τους Ευρωπαίους εταίρους της.

Παρά τη συγκρατημένη αισιοδοξία, που δημιουργούν οι τελευταίες εξελίξεις, άπαντες αναγνωρίζουν την ρευστότητα της κατάστασης αυτή την ώρα. Κοινή πεποίθηση είναι ότι ακόμη κι αν οι εκεχειρίες στα μέτωπα παγιωθούν και παρά την πτώση στις διεθνείς αγορές πετρελαίου, οι αυξήσεις σε καύσιμα, ναύλους και σούπερ μάρκετ, δεν θα ανακοπούν άμεσα, αλλά θα απαιτηθεί χρόνος, πολλώ δε μάλλον, αν μιλήσει κανείς για επιστροφή στις τιμές προ πολέμου, γεγονός που διατηρεί σε ετοιμότητα και το κυβερνητικό επιτελείο.

Άλλωστε, οι πληθωριστικές πιέσεις καταγράφηκαν ήδη στα στοιχεία του Μαρτίου, κρούοντας «καμπανάκι κινδύνου», με τον στόχο να υπάρχει έτοιμο σχέδιο δράσης ώστε να εξευρεθούν τρόποι και «εργαλεία», για να μετριαστούν οι όποιες συνέπειες στην οικονομία. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε μιλήσει από την πρώτη στιγμή για «εφεδρείες» που υπάρχουν και θα χρησιμοποιηθούν αν απαιτηθεί και ο Απρίλιος φαίνεται ότι θα αποτελέσει το «βαρόμετρο», καθώς αναμένονται τα οριστικά δημοσιονομικά στοιχεία για το 2025, αλλά και η αναθεώρηση των προβλέψεων του Προϋπολογισμού. Το Πάσχα αποτέλεσε το «σημείο αναφοράς» για την λήψη των δύο πρώτων πακέτων μέτρων -δηλαδή το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους και την επιδότηση στα καύσιμα- με τα αποτελέσματα να αξιολογούνται και τις εξελίξεις να προκρίνουν τις επόμενες εβδομάδες το αν απαιτείται η λήψη περαιτέρω μέτρων ή όχι. 

Ο κίνδυνος για το Μέγαρο Μαξίμου είναι η έξαρση μιας νέας ενεργειακής κρίσης και πληθωριστικών πιέσεων να «εκμηδενίσουν» όσα τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει στην κατεύθυνση της ενίσχυσης των εισοδημάτων, όπως αντίστοιχα ένα «φρένο» στην θετική πορεία της ελληνικής οικονομίας θα μπορούσε να περιορίσει τον δημοσιονομικό χώρο, που η κυβέρνηση θα αξιοποιούσε προς μια άλλη κατεύθυνση, από το βήμα της ΔΕΘ τον Σεπτέμβριο. Σε πολιτικό επίπεδο, είναι σαφές ότι οι εξελίξεις ενισχύουν την κυβερνητική επιχειρηματολογία για την ανάγκη πολιτικής σταθερότητας στη χώρα, προκειμένου να ανταπεξέλθει σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας.