Με τον όρο «ανθρωπινότητα» περιέγραψε η CEO της Google Greece, Πέγκυ Αντωνάκου, τον τρόπο με τον οποίο οραματίζεται -σε μία λέξη- τις αλλαγές που φέρνει η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) και την επίδραση που θα έχει στις ανθρώπινες κοινωνίες.
«Η λέξη αυτή αφορά το πόσο ανθρώπινοι είμαστε και βαθιά μέσα μου νιώθω κι ελπίζω πως η ΤΝ θα μας βοηθήσει να είμαστε πιο ανθρώπινοι και να επαυξήσουμε την ανθρωπινότητά μας. Γιατί αν μπορείς να βοηθήσεις περισσότερους ανθρώπους, αν μπορείς να απελευθερώσεις τα όνειρα και την προοπτική σου, αν μπορείς να προσεγγίσεις εκατομμύρια παιδιά και να τα εμπνεύσεις, να τους δώσεις ευκαιρίες και προσοχή, είτε αυτά βρίσκονται στο πιο απομακρυσμένο ελληνικό νησί είτε στην Αφρική είτε στην καρδιά της Νέας Υόρκης, τότε αυτή είναι η ευκαιρία μας να λάμψουμε», σημείωσε στο πλαίσιο του Aristotle Innovation Forum (ΑIF), η κα Αντωνάκου, η οποία έχει και τον τίτλο της γενικής διευθύντριας Νοτιοανατολικής Ευρώπης της Google.
Η Πέγκυ Αντωνάκου επέλεξε αυτή τη μία λέξη για να περιγράψει τον αντίκτυπο που οραματίζεται για την τεχνολογία, κατά τη διάρκεια συζήτησης, στη Θεσσαλονίκη, με την ιδρύτρια των UME Studios, Βικτώρια Μπούση, σκηνοθέτη, τεχνολόγο και πρωτοπόρο στους τομείς της Εκτεταμένης Πραγματικότητας (XR) και της τεχνητής νοημοσύνης. Για τη Βικτώρια Μπούση, η αντίστοιχη λέξη είναι «ελευθερία», καθώς στην ιδανική της μορφή η τεχνολογία δίνει στους ανθρώπους τη δυνατότητα να σκέφτονται, να μιλούν, να είναι και να γίνουν αυτό που ονειρεύονται.
«Δεν μιλάμε πια για μια σταδιακή αλλαγή»
Κατά την Πέγκυ Αντωνάκου (που ως έφηβη ήθελε -όπως αποκάλυψε- να γίνει ψυχολόγος και αργότερα διπλωμάτις, αλλά τελικά «τα συνδύασε κατά κάποιο τρόπο και τα δύο», εργαζόμενη σε πολυεθνικές), οι άνθρωποι ανέκαθεν λέγαμε ότι ο κόσμος αλλάζει γρήγορα. Το τελευταίο διάστημα όμως, η φράση «ο κόσμος αλλάζει γρήγορα» έχει αποκτήσει εντελώς νέο νόημα: «Δεν μιλάμε πια για μια σταδιακή αλλαγή. Είναι πραγματικά σαν μια αλλαγή παραδείγματος του τι είναι η τεχνολογία και πώς μπορεί να μοχλευτεί» είπε και -σε άλλο σημείο της τοποθέτησής της- επεσήμανε ότι είναι στην ανθρώπινη φύση η αντίσταση στην αλλαγή. «Η αλλαγή είναι ένα από τα πιο αγχωτικά πράγματα που μπορούν να μας συμβούν, ακόμη και αν είναι θετική. Η αλλαγή είναι αγχωτική, αλλά είναι επίσης ζωή. Γιατί ό,τι δεν αλλάζει, ουσιαστικά πεθαίνει. Δεν μπορείς να μείνεις ακίνητος» σημείωσε.
Τι είναι όμως η Τεχνητή Νοημοσύνη; «Διαφορετικοί άνθρωποι καταλαβαίνουν διαφορετικά πράγματα για την ΤΝ, γιατί υπάρχουν τόσο πολλές διαστάσεις (...) Ουσιαστικά, η ΤΝ είναι κατά κάποιο τρόπο η αυτοματοποίηση της διαδικασίας κατανόησης και απόδοσης νοήματος στα πράγματα και της πρόβλεψης αποτελεσμάτων. Μέχρι τώρα, αυτό ήταν προνόμιο του δικού μας είδους (των ανθρώπων). Αλλά δημιουργήσαμε αυτά τα συστήματα, που μπορούν ουσιαστικά να αποδώσουν νόημα σε τεράστιες ποσότητες δεδομένων, καθότι όλοι -είτε είμαστε άτομα είτε επιχειρήσεις- παράγουμε δεδομένα μέρα και νύχτα, και δημιουργούμε πληροφορίες το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας.
Και τώρα μπορούμε (χάρη στην ΤΝ) να αξιοποιήσουμε αυτές τις τεράστιες ποσότητες δεδομένων μέσα στις επιχειρήσεις, σε εφαρμογές ψυχαγωγίας, στην εκπαίδευση, στην ιατρική, στην ασφάλεια, οπουδήποτε. Τώρα μπορούμε να αντλήσουμε νόημα από αυτά τα δεδομένα πολύ γρήγορα και με πολύ ουσιαστικό τρόπο. Για μένα λοιπόν, το πιο σημαντικό πράγμα είναι ότι η τεχνολογία είναι πλέον πιο σύνθετη και πιο ισχυρή από ποτέ, αλλά ταυτόχρονα πιο απλή και πιο προσιτή» υπογράμμισε η κα Αντωνάκου.
Ο υπέρτατος εκδημοκρατισμός και η υπέρτατη ευθύνη
Πρόσθεσε ότι αυτή η προσιτότητα -το γεγονός, για παράδειγμα, ότι κάποιος θέλει να γυρίσει μια ταινία στην Καμπότζη και μπορεί να ρωτήσει την ΤΝ σε φυσική γλώσσα και χωρίς να έχει τεχνικές γνώσεις τι χρειάζεται να κάνει- είναι κατά τη γνώμη της ο υπέρτατος εκδημοκρατισμός στην πρόσβαση στην τεχνολογία. Ταυτόχρονα όμως, είναι η υπέρτατη ευθύνη -από τεχνικής άποψης- για τους πανεπιστημιακούς, την εκπαίδευση, το κράτος, τις κυβερνήσεις, τους εκπαιδευτικούς, τους γονείς κτλ. «Γιατί, στο τέλος της ημέρας, όσο σύνθετη και να είναι μια τεχνολογία, είναι ένα εργαλείο, όπως ένα πηρούνι είναι εργαλείο» είπε.
Kατά τη διάρκεια της συζήτησης, η Βικτώρια Μπούση έθεσε και το φλέγον ζήτημα της ηθικής της τεχνολογίας και της ΤΝ και του τρόπου με τον οποίο το διαχειρίζονται κυβερνήσεις, ομάδες κρατών, οργανισμοί και εταιρείες. Υπενθύμισε ότι τα Ηνωμένα Έθνη έχουν ήδη δημιουργήσει task forces (ομάδες εργασίας και δράσης) για την ηθική της ΤΝ και χαρακτήρισε ως «υπέροχο» τον νόμο της ΕΕ (ΑΙ Act) για τη ρύθμιση της συγκεκριμένης τεχνολογίας, παρατηρώντας ότι οι ΗΠΑ βραδυπορούν σε αυτό το πεδίο. Αναφέρθηκε ακόμη στην τάση πολλών μαθητών να αντιγράφουν πληροφορία που τους δίνει η ΤΝ, χωρίς να δημιουργείται πραγματική γνωσιακή κατανόηση, εκφράζοντας τον φόβο ότι αυτή η δεξιότητα -το να μαθαίνουμε κατανοώντας την πληροφορία- θα χαθεί σύντομα, κάτι που απειλεί τόσο την ίδια όσο και τη βαφτησιμιά και τα ανίψια της.
Σχολιάζοντας αυτή την τοποθέτηση, η Πέγκυ Αντωνάκου υπενθύμισε δήλωση του Νομπελίστα Χημείας Ντέμη Χασάμπη (σ.σ. συνιδρυτή και CEO της Google Deepmind) ότι αυτό που έρχεται (σ.σ. με την έλευση της Γενικής Τεχνητής Νοημοσύνης εφόσον αυτή επιτευχθεί) θα είναι κάτι που θα έχει δέκα φορές τον αντίκτυπο της Βιομηχανικής Επανάστασης, αλλά θα συμβαίνει με δέκα φορές μεγαλύτερη ταχύτητα. Αφού υπενθύμισε ότι οι προηγούμενες βιομηχανικές επαναστάσεις βελτίωσαν πολλές παραμέτρους της ανθρώπινης ζωής, σημείωσε ότι η μεγάλη αλλαγή αρχίζει τώρα και ο ρυθμός της είναι εντατικός.
«Είναι λοιπόν σημαντικό να υπάρχει ρύθμιση και συναίνεση. Ανέκαθεν λέμε ότι η ΤΝ είναι πολύ σημαντική για να μη ρυθμιστεί και είναι επίσης πολύ σημαντική για να ρυθμιστεί με κακό τρόπο» είπε, ενώ πρόσθεσε ότι κατά τη διάρκεια αυτής της μετάβασης είναι πολύ σημαντικό να μη μείνει κανένας πίσω και να μη φοβόμαστε την αλλαγή -ούτε να αντιστεκόμαστε σε αυτή. Ενδεικτικά ανέφερε το παράδειγμα της αριθμομηχανής, που δεν περιόρισε τη δυνατότητα των ανθρώπων στα μαθηματικά. Αντίθετα, λειτούργησε σαν ένα εργαλείο αύξησης παραγωγικότητας, που τους επέτρεψε να ασχοληθούν με το πιο δημιουργικό κομμάτι των μαθηματικών.
Το prompting θα είναι η επόμενη τέχνη. Πειραματιστείτε με την ΤΝ
«Έρχονται τεράστια πράγματα προς το μέρος μας, αλλά είναι πολύ σημαντικό (...) οι ηγέτες να κατανοήσουν την πρόκληση της ηγεσίας. Πρέπει να (...) κάνουμε πραγματικά ερωτήσεις. Τι είναι αυτό; Γιατί συμβαίνει αυτό; Και να κάνουμε αυτό που λέω πάντα στην ομάδα μου και στον εαυτό μου: πρέπει να περάσουμε από το να είμαστε απλώς ενημερωμένοι για την ΤΝ στο να πειραματιζόμαστε μαζί της. Απλώς παίξτε μαζί της, με ό,τι νομίζετε ότι σχετίζεται με τη ζωή σας ή το επάγγελμά σας, ώστε να δείτε τι κάνει. Και ξέρετε, αυτό είναι απλώς ένα εργαλείο που θα τροφοδοτήσει τη δημιουργικότητά σας, γιατί το prompting (σ.σ. η δεξιότητα να δίνουμε τις "σωστές" εντολές στην ΤΝ για να πάρουμε) χρήσιμα αποτελέσματα θα είναι η επόμενη τέχνη. Απλώς παίξτε μαζί της».
Όπως είπε η Πέγκυ Αντωνάκου, παρότι συνήθως δεν κάνει προβλέψεις για το μέλλον, γιατί ουδείς μπορεί, «υπάρχει μια πολύ καλή πιθανότητα η ΤΝ να επιτρέψει στους ανθρώπους να γίνουν πολύ πιο δημιουργικοί και ουσιαστικά να βρουν τον δρόμο τους προς κάτι που ίσως ποτέ δεν είχαν τολμήσει να φανταστούν».
Όσον αφορά τις προκλήσεις που δημιουργεί η ΤΝ για τη βιομηχανία του κινηματογράφου, καθώς επιτρέπει μεν την παραγωγή ταινιών φθηνότερα και ταχύτερα, αλλά ταυτόχρονα κλωνοποιεί φωνές και μορφές ηθοποιών χωρίς την άδειά τους, η Βικτώρια Μπούση επισήμανε ότι λόγω των παραπάνω ο κλάδος έχει αναπτυξει αρνητική στάση απέναντί της. Η Πέγκυ Αντωνάκου από την πλευρά της επισήμανε ότι η Google τοποθετεί watermarking (υδατόσημα) στις εικόνες και τα βίντεο που παράγονται με ΤΝ, ώστε μεταξύ άλλων να προστατεύει τη διανοητική ιδιοκτησία.
