Στο μικροσκόπιο των φορολογικών αρχών αναφορικά με τη νομιμότητα των χρηματικών ροών βρίσκονται πλέον οι τραπεζικοί λογαριασμοί με πολλαπλούς συνδικαιούχους.
Η πρακτική της μεταφοράς κεφαλαίων μεταξύ κοινών και ατομικών λογαριασμών, αν και συνήθης, περιέχει σοβαρούς φορολογικούς κινδύνους, καθώς η ΑΑΔΕ τείνει να χαρακτηρίζει τις κινήσεις αυτές ως «άτυπες δωρεές», επιβάλλοντας αναδρομικά υψηλούς φόρους και πρόστιμα.
Σύμφωνα με την ΕΡΤ, το ζήτημα αναδείχθηκε με ιδιαίτερη ένταση μετά την πρόσφατη απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), η οποία απέρριψε προσφυγή φορολογουμένου. Η υπόθεση αφορούσε τη μεταφορά ποσού 240.000 ευρώ από οικογενειακό κοινό λογαριασμό σε νέο λογαριασμό, στον οποίο συνδικαιούχοι ήταν πλέον μόνο ο ένας εκ των υιών και η σύζυγός του.
Το σκεπτικό της ΔΕΔ και το τεκμήριο της δωρεάς
Η φορολογική διοίκηση έκρινε ότι η συγκεκριμένη μετακίνηση κεφαλαίων συνιστά άτυπη δωρεά, βασιζόμενη σε δύο κρίσιμα δεδομένα:
Πρώτον, στην έλλειψη χρηματοδότησης, καθώς αποδείχθηκε ότι ο προσφεύγων δεν είχε συνεισφέρει κατά το παρελθόν στην τροφοδότηση του αρχικού λογαριασμού με δικά του εισοδήματα.
Παράλληλα, μετά τη μεταφορά, τα χρήματα περιήλθαν στην αποκλειστική δικαιοδοσία του ίδιου και της συζύγου του, στερώντας τα από τους αρχικούς δικαιούχους (γονείς), ενώ τέλος βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, όταν ένας συνδικαιούχος που δεν έχει συμβάλλει στη δημιουργία του τραπεζικού υπολοίπου προβαίνει σε ανάληψη ή μεταφορά χρημάτων για προσωπική του χρήση, η πράξη αυτή στοιχειοθετεί δωρεά και φορολογείται αναλόγως.
Οι πέντε άξονες κινδύνου στις χρηματικές μεταβιβάσεις
Οι φορολογούμενοι καλούνται να επιδεικνύουν ιδιαίτερη προσοχή σε πέντε συγκεκριμένα πεδία, προκειμένου να αποφύγουν τον καταλογισμό παράτυπων δωρεών:
- Γονικές παροχές (έως €800.000): Το αφορολόγητο σχύει αποκλειστικά για συγγενείς Α' βαθμού και μόνο μέσω τραπεζικών εμβασμάτων.
- Χρήση μετρητών: Φόρος 10% από το πρώτο ευρώ - Οποιαδήποτε χρηματική δωρεά εκτός τραπεζικού συστήματος χάνει το αφορολόγητο όριο.
- Σύστημα IRIS - Απαλλαγή: Αφορά μικρά ποσά για καθημερινές ανάγκες ή χαρτζιλίκι προς προστατευόμενα μέλη.
- Διαδοχικές Μεταβιβάσεις: Φόρος 20% χωρίς αφορολόγητο - Τεχνητές κινήσεις μεταξύ συγγενών με σκοπό την καταστρατήγηση των ορίων.
- Τρίτα πρόσωπα σε κοινούς λογαριασμούς: Έλεγχος πραγματικού δικαιούχου. Εάν διαπιστωθεί ότι από τη μεταφορά ωφελήθηκε τρίτο πρόσωπο (μη συγγενής), επιβάλλεται φόρος δωρεάς.
Κλιμακωτή φορολόγηση έως 40%
Στις περιπτώσεις όπου δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του αφορολογήτου ή οι συναλλαγές διενεργούνται εκτός τραπεζικού συστήματος, ο φόρος επιβάλλεται αυτοτελώς από το πρώτο ευρώ με βάση τον βαθμό συγγένειας:
Α’ Κατηγορία (Σύζυγοι, γονείς, τέκνα): 10% επί του συνολικού ποσού σε περίπτωση χρήσης μετρητών.
Β’ Κατηγορία (Αδέλφια, ανίψια, θείοι): 20% σταθερός φόρος, καθώς δεν προβλέπεται αφορολόγητο όριο για χρηματικές μεταφορές.
Γ’ Κατηγορία (Μακρινοί συγγενείς, φίλοι): Ο συντελεστής εκτινάσσεται στο 40%.
Εντατικοποίηση των ελέγχων μέσω myProperty
Η ΑΑΔΕ έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή ένα εκτεταμένο πρόγραμμα διασταυρώσεων, στοχεύοντας στην εξέταση τουλάχιστον 1.080 υποθέσεων μεγάλης κλίμακας που αφορούν χρηματικές γονικές παροχές.
Η διαδικασία ψηφιοποίησης μέσω της πλατφόρμας myProperty επιτρέπει την άμεση αντιπαραβολή των δηλώσεων με τα δεδομένα των τραπεζικών ιδρυμάτων.
Σε περιπτώσεις όπου οι τράπεζες δεν επιβεβαιώνουν τη ροή των χρημάτων μέσω εμβασμάτων, ή όπου οι φορολογούμενοι αδυνατούν να τεκμηριώσουν την προέλευση των καταθέσεων στους κοινούς λογαριασμούς, η φορολογική διοίκηση προχωρά σε άμεσο καταλογισμό του φόρου, ανατρέποντας το αφορολόγητο καθεστώς.
