Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (European Stability Mechanism) και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (European Financial Stability Facility) ενέκριναν την πρόωρη αποπληρωμή δανείων ύψους 6,94 δισ. ευρώ που προέρχονται από το πρώτο μνημόνιο της Ελλάδας.
Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση του ESM, η απόφαση αφορά δάνεια του λεγόμενου Greek Loan Facility (GLF), δηλαδή των διμερών δανείων που χορήγησαν το 2010 οι χώρες της Ευρωζώνης στο πλαίσιο του πρώτου πακέτου στήριξης της ελληνικής οικονομίας. Τα συγκεκριμένα δάνεια είχαν λήξεις το 2029 και την περίοδο 2033-2035.
Η έγκριση των δύο ευρωπαϊκών θεσμών έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς βάσει των υφιστάμενων συμβάσεων δανεισμού, κάθε πρόωρη αποπληρωμή προς ορισμένους πιστωτές ενεργοποιεί αυτόματα υποχρέωση αναλογικής αποπληρωμής και προς τον ESM και τον EFSF.
Με την παραχώρηση ειδικής εξαίρεσης (waiver), η Ελλάδα απαλλάσσεται από αυτή την υποχρέωση, γεγονός που της επιτρέπει να προχωρήσει στην αποπληρωμή των δανείων του GLF χωρίς να απαιτηθεί αντίστοιχη πρόωρη εξόφληση των δανείων που έχει λάβει από τους δύο ευρωπαϊκούς μηχανισμούς.
Παράλληλα, το Διοικητικό Συμβούλιο του ESM ενέκρινε τη χρήση κεφαλαίων από τον ειδικό λογαριασμό ταμειακού αποθέματος (cash buffer), ο οποίος είχε δημιουργηθεί κατά την ολοκλήρωση του τρίτου προγράμματος προσαρμογής το 2018.
Μέρος της πρόωρης αποπληρωμής θα χρηματοδοτηθεί από τα διαθέσιμα του συγκεκριμένου λογαριασμού, ο οποίος μετά την ολοκλήρωση της συναλλαγής θα μηδενιστεί. Πρόκειται για μια εξέλιξη που σηματοδοτεί το τέλος ενός ακόμη μηχανισμού ασφαλείας που είχε δημιουργηθεί στα χρόνια της κρίσης για να καθησυχάσει τις αγορές σχετικά με τη χρηματοδοτική επάρκεια της χώρας.
Θετικό μήνυμα προς τις αγορές
Ο επικεφαλής του ESM και του EFSF, Πιέρ Γκραμένια, χαρακτήρισε την κίνηση ιδιαίτερα θετική για τη χώρα, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα συνεχίζει να καταγράφει ουσιαστική πρόοδο στην ενίσχυση της οικονομίας της.
Όπως σημείωσε, η νέα πρόωρη αποπληρωμή – η δεύτερη μεγαλύτερη που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα – στέλνει ένα ακόμη θετικό μήνυμα στις διεθνείς αγορές, μειώνει τον κίνδυνο επιτοκίων για το Ελληνικό Δημόσιο και βελτιώνει τη συνολική διάρθρωση του δημόσιου χρέους.
Για τους επενδυτές, η κίνηση αυτή αποτελεί ένδειξη της βελτιωμένης δημοσιονομικής θέσης της χώρας και της δυνατότητας του ελληνικού Δημοσίου να διαχειρίζεται ενεργητικά το χρέος του, αξιοποιώντας τις ευνοϊκές συνθήκες χρηματοδότησης και τα διαθέσιμα ταμειακά αποθέματα.
Από το ΔΝΤ στο πρώτο μνημόνιο
Το Greek Loan Facility αποτέλεσε τον βασικό πυλώνα του πρώτου προγράμματος στήριξης της Ελλάδας το 2010 και περιλάμβανε διμερή δάνεια συνολικού ύψους 52,9 δισ. ευρώ από 14 χώρες της Ευρωζώνης. Σήμερα το υπόλοιπο των συγκεκριμένων δανείων ανέρχεται σε περίπου 26,3 δισ. ευρώ.
Η Ελλάδα έχει ήδη επιταχύνει τα τελευταία χρόνια την αποπληρωμή των δανείων της περιόδου των μνημονίων. Το 2022 εξόφλησε πλήρως τα δάνεια του International Monetary Fund δύο χρόνια νωρίτερα από το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα, ενώ η προηγούμενη πρόωρη αποπληρωμή δανείων του GLF πραγματοποιήθηκε το 2025.
Η νέα συναλλαγή επιβεβαιώνει τη στρατηγική της χώρας για σταδιακή μείωση του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους και ενίσχυση της αξιοπιστίας της στις διεθνείς αγορές, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα επιχειρεί να εδραιώσει οριστικά την επιστροφή της στην κανονικότητα μετά από μία δεκαετία κρίσης.
