Μνήμη (σοφή) Γιώργου Σουφλιά

Υπάρχουν δύο στιγμές του Γιώργου Σουφλιά (μεταξύ προφανώς πολλών ακόμη), που θα ήθελα να καταθέσω στη μνήμη του.

Το καλοκαίρι του 1990, υπουργός Εθνικής Οικονομίας στην κυβέρνηση Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, βάζει μπροστά να κάνει μία-δύο γενναίες κινήσεις για να κρατηθεί η οικονομία, κυρίως η κρατική, στην επιφάνεια. Το μεγάλο ζήτημα είναι το έλλειμμα στο ασφαλιστικό σύστημα. Όλα τα βασικά μεγέθη οδηγούν στην καταστροφή. Του ιδίου του συστήματος, δηλαδή των ασφαλισμένων, εργαζομένων και συνταξιούχων αλλά και του κρατικού προϋπολογισμού που πρέπει να βάζει όσα λείπουν από το σύστημα.

Όπως ήταν αναμενόμενο, άπαντες, συνδικάτα, αντιπολίτευση του ΠΑΣΟΚ και των άλλων συνασπισμένων αριστερών ακόμη και στελέχη του κόμματός του, έπεσαν να τον φάνε ζωντανό. Σχεδόν μέρα, χιλιάδες «λαού» επί της πλατείας Συντάγματος, δηλαδή μπροστά στο γραφείο του, καθύβριζαν τον άνθρωπο. Σκεφτείτε ότι στο δημόσιο έβγαινες στη σύνταξη με 25 έτη (αλλά και με 15) ότι οι υψηλές συντάξεις ήσαν δεδομένες σε όλα τα ταμεία με τη μέθοδο του τελευταίου μισθού και ότι ο Προϋπολογισμός ήδη έπρεπε να βάζει το 12,8% των συνταξιοδοτικών δαπανών, όταν, δέκα χρόνια πριν, χρειαζόταν μόλις 2,1%.

Η χρεοκοπία των ελληνικών ταμείων είχε απασχολήσει τον διεθνή τύπο: «ο αριθμός των συνταξιούχων υπερβαίνει κατά πολύ τον αριθμό των ασφαλισμένων και οι κρατήσεις δεν καλύπτουν ούτε τα 2/3 των δαπανών» έγραφε το γερμανικό έγκυρο περιοδικό Der Spiegel, υπό τον σαρκαστικό τίτλο «Αντίσταση με πάνες» και πραγματικά παραδείγματα απάτης με ψευδείς βεβαιώσεις για συντάξεις αναπηρίας και πρόβλεψη πως χωρίς μέτρα το ασφαλιστικό έλλειμμα θα έφθανε στο ένα τέταρτο του ΑΕΠ.

Ο Σουφλιάς επέμεινε, με την υποστήριξη του Μητσοτάκη και ορισμένων ακόμη φωτισμένων πολιτικών και πέρασε τον νόμο 1902/1990.

Σε εκείνη την περίοδο απώλεσε οριστικά το μεγαλύτερο μέρος της ακοής του, κυρίως επειδή επέμεινε να μείνει στη θέση του μέχρι να ολοκληρώσει τις σχετικές προσπάθειές του. Ακολούθως πήρε τρίμηνη άδεια από τα καθήκοντά του, αλλά αν δεν είχε «κωφεύσει» στις διαμαρτυρίες το ασφαλιστικό και μαζί του το κράτος θα είχε καταρρεύσει.

Το έτερο επεισόδιο για το οποίο τον συγκρατώ ξεχωριστά στις αναμνήσεις μου, είναι πολλά χρόνια αργότερα. Από την Άνοιξη του 2008 και μετά, κάθε φορά που έβρισκα την ευκαιρία έγραφα με έμφαση ότι πρέπει να ληφθούν μέτρα δημοσιονομικού περιορισμού, ότι πρέπει να μαζευτεί ο δανεισμός του κράτους αν θέλουμε να προλάβουμε την καταστροφή που θα προέκυπτε καθώς είχαν ήδη συμβεί επικίνδυνα επεισόδια αστάθειας στις διεθνείς αγορές χρήματος.

Οι επιτελείς της κυβέρνησης Κώστα Καραμανλή έλεγαν τα αντίθετα, ακόμη κι όταν ο Γιώργος  Αλογοσκούφης βρήκε το θάρρος να παραιτηθεί από τη θέση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας στις αρχές του 2009. Οι ελπίδες ημών των ολίγων που βλέπαμε τους κινδύνους στράφηκαν προς τον Γιώργο Σουφλιά, που είχε μεγάλη επιρροή στο κυβερνητικό σύστημα.

Όπως σωστά είχα υποθέσει, ο Σουφλιάς κατανοούσε τις δυσκολίες και συμφωνούσε για την ανάγκη εφαρμογής περιοριστικού οικονομικού προγράμματος. Μου τα εκμηστηρεύτηκε/μετάφερε ο Σωτήρης Χατζηγάκης, άνθρωπος πολύ κοντινός του Σουφλιά, ο οποίος κανόνισε να βρεθούμε αργά ένα βράδυ στο γραφείο του, δηλαδή στο υπουργείο Δικαιοσύνης.

Σοβαροί πολιτικοί υπήρχαν πάντοτε και υπάρχουν και σήμερα. Ιδίως στον χώρο της κεντροδεξιάς και σπανίως στην κεντροαριστερά. Το πρόβλημα βρίσκεται στο πότε μιλούν, πότε παραιτούνται, πότε συγκρούονται.