Παρά την έξοδο από τη χρεοκοπία του 2010 και την αντικατάσταση των χρόνιων δημοσιονομικών ελλειμμάτων με πλεονάσματα, η Ελλάδα δεν έχει διορθώσει όλες τις πηγές της κακοδαιμονίας της. Εκτός από τον εκτεταμένο κρατικοδιαιτισμό της οικονομίας και την αναξιοπιστία της Δικαιοσύνης, μια βασική παράμετρος που κρατά τη χώρα δέσμια του παρελθόντος είναι η πελατοκρατία.
Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ αποτελεί χαρακτηριστική επιτομή ρουσφετολογικής, κοινοβουλευτικής, διακομματικής πελατοκρατίας.
Πριν από λίγες μέρες, στις 6 Απριλίου, στην αρχή της κρίσης του δεύτερου κύματος του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ, γράφαμε πως το ασυμβίβαστο μεταξύ υπουργού και βουλευτή είναι μια τρύπα στο νερό και πως μια ουσιαστική τομή θα ήταν η κατάργηση του σταυρού προτίμησης:
«Ένα ακόμη ισχυρότερο πλήγμα στην πελατειακή κομματοκρατία και στα πελατειακά δίκτυα θα ήταν η κατάργηση του σταυρού προτίμησης και η εκλογή των βουλευτών με λίστα. Η απουσία της ανάγκης των βουλευτών να κυνηγούν σταυρούς θα τους καταστήσει λιγότερο ευάλωτους απέναντι στη δίψα μιας μερίδας της κοινωνίας για ρουσφέτι και, αντιστρόφως, στον ψηφοθηρικό εκμαυλισμό τους…»
Την Κυριακή που πέρασε, το «Πρώτο Θέμα» είχε ως βασική είδηση την επιχειρούμενη εκλογική μεταρρύθμιση που σχεδιάζει η κυβέρνηση.
Ο προβαλλόμενος «νέος εκλογικός νόμος» φαίνεται να κινείται προς μικτό, γερμανικού τύπου μοντέλο, δηλαδή συνδυασμό μονοεδρικών περιφερειών και λίστας αναλογικής εκπροσώπησης. Αν εφαρμοστεί, πράγματι αλλάζει σχεδόν όλο το πολιτικό παιχνίδι.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, μερικά από τα βασικά στοιχεία του νέου εκλογικού νόμου είναι:
- Η μείωση των βουλευτών από 300 σε 200 ή 250.
- Το 50% των βουλευτών να εκλέγεται σε μονοεδρικές περιφέρειες.
- Το υπόλοιπο 50% να εκλέγεται με λίστα, χωρίς σταυρό προτίμησης.
- Η κατανομή της χώρας σε 7 μεγάλες περιφέρειες.
Τι αλλάζει στην πράξη
Αν εφαρμοστεί αυτό το σχέδιο εκλογικού νόμου, μειώνεται δραστικά η σημερινή πελατειακή λογική που τροφοδοτείται από τη σταυροθηρία.
Σήμερα πολλοί υποψήφιοι βασίζονται σε προσωπικά δίκτυα, ρουσφέτια, τοπικούς μηχανισμούς, μεγάλη προβολή και κληρονομικές πελατειακές βαρονίες.
Χωρίς σταυρό, ο υποψήφιος εξαρτάται περισσότερο από το κόμμα, την αξιολόγηση, τη δημόσια εικόνα και την κομματική επιλογή.
Πρόκειται για μία από τις ουσιαστικότερες μεταρρυθμίσεις του νεότερου ελληνικού κράτους, η οποία θα περιορίσει δραστικά την κληρονομιά του Ιωάννη Κωλέττη, πατριάρχη της ρουσφετολογικής κοινοβουλευτικής διακομματικής πελατοκρατίας.
Αρκετοί ανησυχούν μήπως, με τη μείωση της εξουσίας του βουλευτή, φαλκιδευτεί η ισχύς της δημοκρατικής συμμετοχής προς όφελος ενός συγκεντρωτικού, πρωθυπουργοκεντρικού μοντέλου.
Τα οφέλη, όμως, πιθανότατα θα είναι περισσότερα από τα μειονεκτήματα.
Κάποιοι άλλοι διαβλέπουν μικροπολιτική σκοπιμότητα της κυβέρνησης. Όμως ο νέος εκλογικός νόμος θα εφαρμοστεί από τις μεθεπόμενες εκλογές, για τις οποίες κανείς δεν είναι σε θέση να προβλέψει ποιοι θα προηγούνται.
* Ο Ιωάννης Κωλέττης (1773–1847) υπήρξε από τις σημαντικότερες και πιο αμφιλεγόμενες μορφές του νεότερου ελληνικού κράτους. Γιατρός στο επάγγελμα, συμμετείχε ενεργά στην Ελληνική Επανάσταση και αναδείχθηκε σε ισχυρό πολιτικό παράγοντα μετά την Ανεξαρτησία. Υπήρξε ηγετική μορφή του λεγόμενου «Γαλλικού Κόμματος» και διετέλεσε πρωθυπουργός επί βασιλείας Όθωνα. Συνδέθηκε με την καθιέρωση της «Μεγάλης Ιδέας», δηλαδή του οράματος εθνικής επέκτασης του ελληνικού κράτους. Παράλληλα, το όνομά του ταυτίστηκε με την πελατειακή πολιτική, τις προσωπικές εξαρτήσεις και τη χρήση κρατικών μηχανισμών για κομματική ισχύ. Θεωρείται θεμελιωτής της πρώιμης κομματοκρατίας στην Ελλάδα.
📬🖊️ Επιστολές αναγνωστών
Σχόλιο για το άρθρο "Ρίξαμε λάδι στη φωτιά"
κ. Στούπα καλησπέρα,
Διάβασα το άρθρο σας "Ρίξαμε λάδι στη φωτιά" και συμφωνώ στο ότι τα προγράμματα "Σπίτι Μου" έριξαν λάδι στη φωτιά και πέτυχαν το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα.
Δεν μπορώ να πω το ίδιο όμως με την κατακλείδα "Η λύση είναι η αύξηση της προσφοράς".
Προσωπικά πιστεύω ότι η λύση του προβλήματος είναι στην πλευρά της μείωσης της ζήτησης. Πώς μπορεί να γίνει αυτό; Με ένα οργανωμένο σχέδιο εκμετάλλευσης της τηλεργασίας, η οποία είναι ένα από τα θετικά στοιχεία που μας άφησε ο COVID. Έχει δοκιμαστεί, έχει ωριμάσει και οι τεχνολογικές υποδομές έχουν πλήρεις δυνατότητες υποστήριξής της. Επιπλέον, πάρα πολλές σύγχρονες θέσεις εργασίας είναι απολύτως ανεξάρτητες της τοποθεσίας του εργαζόμενου.
Ένα σχέδιο από την πολιτεία θα μπορούσε να περιέχει μια προσφορά κινήτρων (π.χ. μείωση στις εργοδοτικές εισφορές) σε εταιρείες της Αθήνας ή της Θεσσαλονίκης να απασχολούν ανθρώπους που δεν μένουν στους Νομούς Αττικής, Θεσσαλονίκης ούτε στους όμορούς τους. Εταιρείες τεχνολογίας θα μπορούσαν π.χ. να έχουν ένα minimum ποσοστό θέσεων με 100% τηλεργασία απολαμβάνοντας κάποια φορολογικά προνόμια.
Εκτιμώ ότι υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας που μπορούν να γίνουν 100% από απόσταση. Οπότε το να γίνει εφικτό ένας άνθρωπος να εργάζεται για εταιρεία της Αθήνας ή της Θεσσαλονίκης με έναν καλό μισθό αλλά ζώντας στην επαρχία όπου όλο και κάτι θα έχει βρει από τους δικούς του για διαμονή, θα του επιτρέψει να έχει μια καλύτερη ποιότητα ζωής με καλύτερα οικονομικά και πιο ανθρώπινη καθημερινότητα. Θεωρώ απόλυτα ρεαλιστικό να φύγουν με τον τρόπο αυτό τουλάχιστον 70.000-100.000 άνθρωποι από την πρωτεύουσα, με τους τηλεργαζόμενους να έχουν συμπαρασύρει και αρκετούς ακόμη από άλλα επαγγέλματα που δεν μπορούν να τηλεργαστούν (σούπερ μάρκετ, γιατροί, παροχή υπηρεσιών κτλ), αφού θα δημιουργηθούν μεγαλύτερες ανάγκες στην επαρχία.
Η στόχευση αυτή θα ανακουφίσει τις δύο μεγαλουπόλεις και ειδικά την Αθήνα, αφού θα μειώσει τη ζήτηση στέγης και παράλληλα θα δώσει ανάσες και σε άλλα δύο μεγάλα προβλήματα: το κυκλοφοριακό και την ερήμωση της επαρχίας.
Θέληση πρέπει να υπάρχει αλλά δεν ξέρω κατά πόσο είναι διατεθειμένη μια οποιαδήποτε κυβέρνηση να πάρει μέτρα που θα ρίξουν δραστικά τις τιμές των ακινήτων στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη (και θα τις αυξήσουν βέβαια στην επαρχία).
Προς ενίσχυση αυτών που προανέφερα, δείτε ΕΔΩ την έκθεση του Ιουνίου του 2025 της ΤτΕ για τη Νομισματική Πολιτική, όπου στη σελίδα 83 αναφέρεται ότι "προγράμματα ενίσχυσης των νοικοκυριών μέσω της επιδότησης δανείων ή μισθωμάτων, αν και είναι κοινωνικά προς τη σωστή κατεύθυνση, αυξάνουν περαιτέρω την ήδη υπερβάλλουσα ζήτηση και, εφόσον δεν συνδυαστούν με δραστικές πρωτοβουλίες τόνωσης της προσφοράς ακινήτων, δεν μπορούν να δώσουν βιώσιμη λύση στο συνεχώς αυξανόμενο στεγαστικό ζήτημα της χώρας. Για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος, απαιτείται ευρύτερος εθνικός στρατηγικός σχεδιασμός, που θα αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στην ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας στην περιφέρεια και στην αποσυμφόρηση των μητροπολιτικών κέντρων, οδηγώντας σε μια ισόρροπη διασπορά της ζήτησης ακινήτων στο σύνολο της επικράτεια''.
Γ.Κ.
Παρακαλώ να μην δημοσιευτούν τα στοιχεία μου.
Ευχαριστώ,
