Οι πρώτες απευθείας επαφές μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν στην Ελβετία ολοκληρώθηκαν τα ξημερώματα της Δευτέρας σε θετικό κλίμα, με τις δύο πλευρές να συμφωνούν σε οδικό χάρτη διάρκειας 60 ημερών με στόχο την επίτευξη οριστικής συμφωνίας και τη δημιουργία νέων μηχανισμών πολιτικής και τεχνικής εποπτείας.
Σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση των διαμεσολαβητών, Κατάρ και Πακιστάν, οι συνομιλίες χαρακτηρίστηκαν «θετικές και εποικοδομητικές», ενώ καταγράφηκε «ενθαρρυντική πρόοδος» σε σειρά κρίσιμων ζητημάτων που αφορούν τις διμερείς σχέσεις, τις κυρώσεις, το περιφερειακό περιβάλλον ασφαλείας και τις ενεργειακές ροές.
🔊PR No: 1️⃣5️⃣1️⃣/2️⃣0️⃣2️⃣6️⃣
— Ministry of Foreign Affairs - Pakistan (@ForeignOfficePk) June 22, 2026
Joint Statement by the State of Qatar and the Islamic Republic of Pakistan Regarding the Conclusion of Lake Lucerne Summit, First High-Level Committee Meeting with Participation of the United States of America and the Islamic Republic of Iran pic.twitter.com/2G3PAf7LVY
Ανώτατη Επιτροπή και τεχνικές ομάδες εργασίας
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, αποφασίστηκε η σύσταση Ανώτατης Επιτροπής Υψηλού Επιπέδου, η οποία θα έχει την πολιτική εποπτεία της διαδικασίας. Οι επικεφαλής διαπραγματευτές θα ενημερώνουν τακτικά την επιτροπή, ενώ ειδικές ομάδες εργασίας θα αναλάβουν την επεξεργασία θεμάτων που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα, τις κυρώσεις, τους μηχανισμούς παρακολούθησης και επίλυσης διαφορών, καθώς και την εφαρμογή του μνημονίου κατανόησης που έχει ήδη συμφωνηθεί.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάι, ανακοίνωσε ότι ο πρώτος κύκλος πολιτικών διαβουλεύσεων ολοκληρώθηκε και ότι από εδώ και στο εξής το βάρος μεταφέρεται στις τεχνικές αντιπροσωπείες, οι οποίες θα συνεχίσουν τις εργασίες τους καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας στην Ελβετία.
Γραμμή επικοινωνίας για τα Στενά του Ορμούζ
Ένα από τα σημαντικότερα αποτελέσματα των συνομιλιών ήταν η συμφωνία για τη δημιουργία ειδικής γραμμής επικοινωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με στόχο την αποφυγή επεισοδίων και παρεξηγήσεων στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό των Στενών του Ορμούζ.
Σύμφωνα με τους διαμεσολαβητές, ο νέος μηχανισμός αποσκοπεί στη διασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης εμπορικών πλοίων και στη μείωση του κινδύνου κλιμάκωσης σε μια περιοχή από την οποία διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Στο επίκεντρο κυρώσεις, πετρέλαιο και παγωμένα κεφάλαια
Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν επίσης σε οικονομικά ζητήματα, με βασικά θέματα την αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που παραμένουν παγωμένα στο εξωτερικό και τη χορήγηση εξαιρέσεων από τις αμερικανικές κυρώσεις που περιορίζουν τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, έκανε λόγο για «σημαντική πρόοδο», υποστηρίζοντας ότι δρομολογούνται μέτρα που περιλαμβάνουν την αποδέσμευση μέρους των δεσμευμένων κεφαλαίων, την άρση ορισμένων περιορισμών στις εξαγωγές πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων, καθώς και την έναρξη προγράμματος οικονομικής ανάπτυξης και ανοικοδόμησης.
Από ιρανικής πλευράς επισημάνθηκε ότι εξετάζονται συγκεκριμένοι μηχανισμοί για την απελευθέρωση των παγωμένων πόρων και την προσωρινή χαλάρωση περιορισμών στις ενεργειακές εξαγωγές της χώρας.
Μηχανισμός αποκλιμάκωσης για τον Λίβανο
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν επίσης στη δημιουργία ειδικού μηχανισμού διαχείρισης και αποτροπής συγκρούσεων με τη συμμετοχή του Λιβάνου και υπό τη διευκόλυνση του Κατάρ και του Πακιστάν.
Στόχος είναι η παρακολούθηση της κατάστασης ασφαλείας και η διασφάλιση του τερματισμού των στρατιωτικών επιχειρήσεων στον Λίβανο, όπου εξακολουθούν να καταγράφονται συγκρούσεις μεταξύ του Ισραήλ και της υποστηριζόμενης από το Ιράν Χεζμπολάχ, παρά τις κατά καιρούς συμφωνίες εκεχειρίας.
Ο Αραγτσί απέδωσε σημαντικό μέρος της προόδου στη διαμεσολαβητική προσπάθεια του Κατάρ και του Πακιστάν, κάνοντας λόγο για ουσιαστικά βήματα προς την αποκλιμάκωση της κρίσης στον Λίβανο.
Η ένταση για τα Στενά του Ορμούζ
Οι διαπραγματεύσεις δεν κύλησαν χωρίς εντάσεις. Κατά τη διάρκειά τους, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε σε συνέντευξή του ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να αναλάβουν τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ ή να επιβάλουν διόδια εάν δεν υπάρξει συμφωνία με την Τεχεράνη.
Οι δηλώσεις προκάλεσαν έντονη αντίδραση από την ιρανική πλευρά. Ο επικεφαλής της ιρανικής αντιπροσωπείας, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, κάλεσε την Ουάσιγκτον να επιδείξει αυτοσυγκράτηση στις δημόσιες τοποθετήσεις της, προειδοποιώντας ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις είναι έτοιμες να απαντήσουν σε οποιαδήποτε απειλή.
Η ένταση οδήγησε σε προσωρινή αποχώρηση της ιρανικής αντιπροσωπείας από τον χώρο των συνομιλιών, χωρίς ωστόσο να διακοπεί η διαδικασία, καθώς οι επαφές επανεκκίνησαν λίγο αργότερα.
Παρά τις αναταράξεις, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς χαρακτήρισε τις συνομιλίες «ιστορικές», εκφράζοντας την εκτίμηση ότι μπορούν να αποτελέσουν την αφετηρία μιας νέας φάσης στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης και να συμβάλουν στη σταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής.
Με τις τεχνικές διαπραγματεύσεις να συνεχίζονται εντός της εβδομάδας και τον οδικό χάρτη των 60 ημερών να βρίσκεται πλέον σε ισχύ, διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές για το εάν η πρόοδος που καταγράφηκε στην Ελβετία μπορεί να μετατραπεί σε μια ευρύτερη και πιο μόνιμη συμφωνία.
