Του Κωνσταντίνου Αραβώση*
Απέχουμε λιγότερο από δύο μήνες από την ημερομηνία των αυτοδιοικητικών εκλογών και αυτό που αναδεικνύεται είναι ότι τα περιβαλλοντικά ζητήματα θα παίξουν σημαντικό και πρωταρχικό ρόλο στα αποτελέσματα των εκλογών.
Ζητήματα όπως η διαχείριση των απορριμμάτων, η ανακύκλωση, η διαχείριση των υγρών αποβλήτων, η δημιουργία και χωροθέτηση μονάδων για την επεξεργασία και αξιοποίηση των απορριμμάτων, πολεοδομικά ζητήματα, ζητήματα πρασίνου, χρήσεις ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε δημοτικά κτίρια και όχι μόνο, πράσινες επενδύσεις και πολλά άλλα ζητήματα τοπικής εμβέλειας, που όμως επηρεάζουν πολύ συχνά σε περιφερειακό αλλά και σε πολλές περιπτώσεις σε εθνικό επίπεδο θα μας απασχολήσουν στο δημόσιο διάλογο των υποψηφίων.
Αυτό όμως που θα πρέπει να αναζητήσει ο κάθε ψηφοφόρος στα προγράμματα των υποψηφίων δεν είναι μόνο μία αναφορά στα ζητήματα αυτά -που πλέον φαίνεται ότι καλύπτονται στο πρόγραμμα όλων σχεδόν των υποψηφίων- αλλά να δεί την ουσία. Αν δηλαδή πίσω από τις επικεφαλίδες υπάρχει συγκεκριμένο σχέδιο με χρονοδιαγράμματα , ενδεικτικούς προϋπολογισμούς και βέβαια ομάδα αποτελούμενη από ειδικούς επιστήμονες τεχνοκράτες, που θα μπορέσεινα υλοποιήσει τα σχεδιαζόμενα έργα.
Ποιά είναι όμως τα έργα εκείνα στα οποία θα μπορούσαν οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης και οι Περιφέρειες να αναπτύξουν πράσινες δράσεις τέτοιες, ώστε να υπάρξει σημαντικό αποτέλεσμα στην ποιότητα ζωής του πολίτη;
Ένα κεφαλαιώδες ζήτημα είναι το θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων.
Ο κάθε δήμος ήταν υποχρεωμένος τα προηγούμενα χρόνια να εκπονήσει ένα τοπικό σχέδιο διαχείρισης απορριμμάτων, μία μελέτη δηλαδή στην οποία αποτυπώνονταν δράσεις με κύριο στόχο τον διαχωρισμό των ανακυκλώσιμων απορριμμάτων στην πηγή και την αξιοποίηση τους σε τοπικό επίπεδο.
Για να πετύχουμε το στόχο της αύξησης της ανακύκλωσης από 18% που είναι σήμερα στο 50% -αν όχι το 2020 που είναι ο ευρωπαϊκός στόχος τουλάχιστον σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα- θα πρέπει να αναπτυχθούν τοπικές δράσεις που θα περιλαμβάνουν πράσινα σημεία, γωνιές ανακύκλωσης και χωριστή συλλογή του οργανικού κλάσματος των απορριμμάτων σε έναν επιπλέον κάδο προοριζόμενο για τον υλικό αυτό καθώς επίσης και σε κάδους κομποστοποίησης για τα σπίτια με κήπους.
Ιδιαίτερα όσον αφορά την διαχείριση του προδιαλεγμένου οργανικού, οι Δήμοι θα μπορούσαν σε τοπικό επίπεδο -με μικρές τοπικές μονάδες- να παράγουν λίπασμα το οποίο και να μοιράζουν στους κατοίκους τους.
Ένας άλλος τομέας όπου θα μπορούσε να δοθεί προτεραιότητα είναι η διαχείριση του νερού και ιδιαίτερα σε περιοχές όπου ήδη παρατηρείται λειψυδρία σε συνεργασία βέβαια με το περιφερειακό αλλά και το εθνικό επίπεδο διοίκησης.
Σε συνδυασμό με αυτό θα μπορούσε να δοθεί προτεραιότητα και στην διαχείριση των υγρών της αποχέτευσης με την συντήρηση και ανάπτυξη αντιστοίχων δικτύων αλλά και ανάπτυξης των τοπικών ΔΕΥΑ, των οποίων το έργο είναι ιδιαίτερα σημαντικό.
Ζητήματα πολεοδομίας, ανάπτυξης πρασίνου και τοπικών αναπτυξιακών επιχειρηματικών δράσεων σχετιζόμενων με το περιβάλλον είναι άλλη μία προτεραιότητα. Επίσης σημαντικός είναι και ο ρόλος που μπορούν να παίξουν οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης σε θέματα εξοικονόμησης ενέργειας όχι μόνο για τα δημόσια κτίρια, αλλά και για τους δημότες σε συνδυασμό και με την υποβοήθηση Επενδύσεων, που θα αφορούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μία προτεραιότητα όχι μόνο τοπικής αλλά και εθνικής σημασίας.
Η ανάπτυξη πράσινων έξυπνων πόλεων, που θα υλοποιούν τις παραπάνω δράσεις ενσωματώνοντας τεχνολογίες πληροφορικής και διαδικτυακές εφαρμογές είναι άλλο ένα ζητούμενο δεδομένου ότι οι πόλεις του μέλλοντος στα πλαίσια και της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης, θα πρέπει να λειτουργούν σε μία σχέση άμεσης επικοινωνίας δημοτών και τοπικών αρχόντων με τη βοήθεια της τεχνολογίας.
Πολύ σημαντική για την επίτευξη όλων των παραπάνω είναι η εμπλοκή ιδιωτικών εταιρειών που θα μπορούσαν συνεργαζόμενες με την τοπική αυτοδιοίκηση να συνεισφέρουν όχι μόνο στην υλοποίηση των έργων, αλλά και στην χρηματοδότηση τους με αποτέλεσμα την δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και τοπικής ανάπτυξης μέσω νέων επιχειρηματικών δράσεων.
Είναι προφανές, ότι είναι στα χέρια των πολιτών στις επερχόμενες εκλογές να επιλέξουν τους κατάλληλους υποψηφίους, που θα μπορέσουν να υλοποιήσουν τις προεκλογικές εξαγγελίες χωρίς λαικίστικες υποσχέσεις με καταρτισμένη και έμπειρη ομάδα και με το όραμα να προσφέρουν ποιότητα ζωής για τους πολίτες στα πλαίσια μίας πράσινης βιώσιμης πόλης.
*Ο κ. Κωνσταντίνος Αραβώσης είναι Αναπλ. Καθηγητής ΕΜΠ και Επισκέπτης Καθηγητής Imperial College, Σύμβουλος Προέδρου ΝΔ για το Περιβάλλον.
